5 AB ülkesi, iltica başvuruları reddedilenleri Ruanda'ya gönderecek
Avusturya'nın başkenti Viyana'da, Başbakan Christian Stocker, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Avusturya İçişleri Bakanı Gerhard Karner, Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, Yunanistan Göç ve İltica Bakanı Athanasios Plevris, Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen, Danimarka Göç ve Entegrasyon Bakanı Morten Bodskov ve Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta'nın katılımıyla ortak basın toplantısı düzenlendi.
Stocker, "Uygulayıcılar Grubu" olarak adlandırılan 5 AB ülkesinin, iltica başvuruları reddedilenlerin Ruanda'da kurulacak merkeze gönderilmesi konusunda uzlaştığını bildirerek, merkezin 2027'de faaliyete geçirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Söz konusu girişimi, Avrupa'nın göç politikasında "tarihi bir paradigma değişimi" olarak nitelendiren Stocker, "AB'de kalma hakkı bulunmayan kişiler geri gönderilemiyorsa, bütün iltica sistemimiz alay konusu olur." dedi.
Stocker, iltica başvuruları reddedilenlerin geri gönderilmesi, insan kaçakçılığıyla mücadele edilmesi ve göç nedeniyle ülkelerin kapasiteleri üzerindeki baskının azaltılmasının amaçlandığını belirtti.
Ruanda ile merkezin kurulmasına ilişkin müzakerelerin başlayacağına, henüz nihai anlaşma imzalanmadığına işaret eden Stocker, "Her anlaşma, bir duyuruyla başlar." ifadesini kullandı.
Stocker, merkezin maliyetine ilişkin soru üzerine yalnızca mali boyuta odaklanılmaması gerektiğini belirtti. Stocker, "Bir çözüm geliştiremezsek, bunun da mutlaka bir maliyeti olacaktır." dedi.
Danimarka Başbakanı Frederiksen de girişimi yeni bir göç sistemine geçişte "kritik bir adım" olarak nitelendirerek, "Toplumlarımıza kimlerin girebileceğine ve kalabileceğine demokratik olarak karar verilmesi gerekiyor." diye konuştu.
Avrupa dışında ilk "geri gönderme merkezi"nin kurulmasına yönelik ortak girişimi duyurduklarını belirten Frederiksen, "Bazılarımız bunun için 8-9 yıldır çalışıyor. Nihayet artık daha somut adımlar atmaya hazırız." ifadelerini kullandı.
Frederiksen, girişimin düzensiz göçle mücadelede "oyunun kurallarını değiştireceğini" savunarak, "İnsan kaçakçılarının iş modelini ortadan kaldıracağız. Sınırlarımızın kontrolünü yeniden ele alacağız ve yasa dışı göçe yönelik teşvikleri ortadan kaldıracağız." dedi.
Avrupa'da yasal kalış hakkı bulunmayanların, Ruanda ile işbirliği sayesinde insan onuruna yaraşır şekilde geri gönderilmesini sağlayacaklarının altını çizen Frederiksen, "Bugün cesur vizyonları gerçeğe dönüştürüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
Ruanda İçişleri Bakanı Biruta, ülkesinin Avrupa'da kalma hakkı bulunmayanlara "ikinci bir şans" sunacağını belirtti.
Biruta, Ruanda'ya gönderileceklerin kendi tercihlerine göre ülkelerine gönüllü dönme, Ruanda toplumuna uyum sağlama veya yasal oturum haklarının bulunduğu başka bir ülkeye yerleşme imkanına sahip olacağını söyledi.
İnsan haklarının korunmasına ilişkin soruyu yanıtlayan Biruta, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) gibi uluslararası kuruluşların sürece dahil edileceğini ve bağımsız bir denetim mekanizması oluşturulacağını kaydetti.
Almanya İçişleri Bakanı Dobrindt de planın, İngiltere'nin geçmişte uygulamaya çalıştığı Ruanda modelinden farklı olduğunu belirterek, İngiltere'nin iltica başvurularının üçüncü ülkelerde değerlendirilmesini amaçladığını, yeni girişimin ise iltica süreçlerini tamamlayan ve itiraz haklarını tüketen kişileri kapsadığını vurguladı.
Uluslararası insan hakları örgütleri, 5 AB ülkesinin Ruanda'da ortak merkez kurulmasına yönelik planına, insan hakları ihlallerine yol açabileceği gerekçesiyle tepki gösterdi.
Uluslararası Af Örgütünün Avusturya şubesinden yapılan açıklamada, söz konusu girişimin geçmişteki hataları tekrarladığı vurgulanarak, Avrupa ülkelerinden plandan vazgeçmeleri istendi.
Örgütün iltica ve göç uzmanı Aimee Stuflesser, "İnsanları hiçbir bağlarının bulunmadığı ve daha önce hiç gitmedikleri bir ülkeye göndermek sorumsuzluktur." ifadelerini kullandı.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) Kıdemli Araştırmacısı Clementine de Montjoye de Örgütün internet sitesinde yayımlanan değerlendirmesinde, Ruanda'nın insan hakları siciline işaret ederek, gönderilecek kişilerin keyfi gözaltı, kötü muamele ve başka ülkelere hukuka aykırı şekilde sınır dışı edilme riskiyle karşılaşabileceğini kaydetti.
Basın toplantısının yapıldığı Başbakanlık binası önünde toplanan bir grup gösterici de iltica başvuruları reddedilenlerin, Ruanda'ya gönderilmesini öngören plana tepki göstererek, söz konusu merkezlerin kurulmasına karşı çıktı.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğinden (BMMYK) yapılan açıklamaya göre, Yüksek Komiser Barham Salih de Viyana'da 5 AB ülkesi ve Ruanda temsilcileriyle düzenlenen toplantıya katıldı.
Salih, iltica süreçlerinin adil, etkili ve güvenilir şekilde yürütülmesi ile yasal kalış hakkı bulunmayan kişilerin insani koşullarda geri gönderilmesinin önemini vurguladı.
Kurulması planlanan merkezin, AB ve uluslararası insan hakları hukukuna uygun olması gerektiğine dikkati çeken Salih, BMMYK'nin bu standartların korunması için danışmanlık desteği sağlayacağını belirtti.
Salih, "Bunlar karmaşık meseleler ancak diyalog büyük önem taşıyor. BMMYK, iltica sistemlerinin bütünlüğünü korumak ve mülteci korumasını güçlendirmek için yapıcı şekilde sürece katılmaya devam edecek." ifadesini kullandı.
*Haberin görselleri AA tarafından servis edilmiştir.




