Yemen’de İran destekli Husiler ile uluslararası alanda tanınan hükümet güçleri arasındaki çatışmalar yeni bir aşamaya girdi. Haftalardır stratejik bölgeleri geri almak amacıyla operasyon yürüten Suudi Arabistan destekli kuvvetler, askerî pozisyonunu değiştirme kararı aldı. Pazar günü yapılan açıklamada, birliklerin geçici başkent Aden ve çevresindeki bölgelerin güvenliğini sağlamak amacıyla yeniden konuşlandırıldığı bildirildi.
Ancak bu kararın zamanlaması dikkat çekici. Çünkü geri çekilme, hükümet güçlerinin Kızıldeniz kıyısında başlattığı ve yaklaşık altı haftadır devam eden karşı harekâtın ardından geldi. Yaşanan gelişmelerin perde arkası daha da dikkat çekici.
ASIL MÜCADELE BU DAR GEÇİTTE! DÜNYANIN GÖZÜ NEDEN YEMEN’E ÇEVRİLDİ?
Yemen’deki çatışmaların uluslararası boyut kazanmasının en önemli nedenlerinden biri, Babülmendep Boğazı çevresindeki kontrol mücadelesi. Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan bu stratejik geçit, Asya ile Avrupa arasındaki deniz ticaretinin en önemli güzergâhlarından biri üzerinde bulunuyor. Süveyş Kanalı’na ulaşan ticari gemiler açısından kritik öneme sahip olan boğaz, enerji sevkiyatı ve küresel ticaretin güvenliği bakımından da büyük önem taşıyor.
Husiler, eylül ayında başlattıkları hızlı askerî ilerleyiş sırasında Kızıldeniz kıyısındaki stratejik bölgeleri ele geçirerek Babülmendep çevresindeki etkilerini artırdı. Mocha Limanı’nın kontrolünün de el değiştirmesi, bölgedeki gelişmelerin uluslararası deniz ulaşımına olası etkilerini yeniden gündeme taşıdı.
Suudi Arabistan destekli hükümet güçleri ise ekim ayında başlattıkları karşı operasyonla bazı stratejik mevzileri geri almayı başardı. Ancak Husilerin bölgedeki ilerleyişinin tamamen durdurulamaması ve Taiz çevresinde artan baskı, operasyonun seyrini değiştirdi.
15 Kasım‘da açıklanan geri çekilme kararıyla hükümet güçleri, Babülmendep çevresindeki bazı mevzilerinden ayrılarak Aden yönüne yeniden konuşlandı. Dış basında yer alan haberde askerî kaynaklara göre birlikler, Dhubab bölgesinin güneyindeki El-Sukiya çevresine çekildi.
Böylece Husilerin stratejik boğazın çevresindeki etkisini artırabileceği yeni bir dönem başladı. Bu gelişme, yalnızca Yemen’deki askerî dengeler açısından değil, uluslararası ticaret açısından da yakından izleniyor. Çünkü Babülmendep çevresinde güvenlik risklerinin artması, ticari gemilerin güzergâhlarını değiştirmesine, taşımacılık maliyetlerinin yükselmesine ve enerji sevkiyatında yeni sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir.
Bu geri çekilmeyi Güvenlik ve Psikolojik Harp Uzmanı, Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ’a danıştığımda, “Şu an yaşanan gelişmeye bakarak bunun taktiksel bir çekilme mi yoksa sahadaki güç kaybından kaynaklanan bir geri adım mı olduğunu söylemek zor. Eğer karşı taraftan yeni bir stratejik hamle gelirse bu durumun planlı bir çekilme olduğunu anlayabiliriz. Ancak Husiler hâkimiyet alanlarını genişletmeye devam eder, Suudi Arabistan’ı destekleyen güçler de sahada kan kaybederse bu kez Husilerin giderek güç kazandığını ve kritik noktaları ele geçirdiğini görürüz” dedi.
Taktiksel geri çekilmenin arkasında askerî bir plan bulunabileceğine dikkat çeken Başbuğ, bu tür gelişmelerde kararın sonuçlarına bakılması gerektiğini dile getirdi. Başbuğ, “Böyle olaylarda bir taktik akıl aramak gerekir. Eğer geri çekilmenin ardından yeni bir ağırlık merkezi oluşturuluyor, birlikler başka bölgelere kaydırılıyor veya savaş kontrollü biçimde farklı noktalara taşınıyorsa burada bir kurmay aklın devrede olduğunu söyleyebiliriz. Ancak Suudi Arabistan’ı destekleyen güçlerin artık dayanacak takatinin kalmaması ve Husilerin sahadaki üstünlüğünü kabul etmek zorunda kalması da ihtimaller arasında” ifadelerini kullandı.
ADEN İÇİN ALARM ZİLLERİ Mİ ÇALIYOR? HUSİLERİN İLERLEYİŞİ YAKLAŞTI
Geri çekilme kararının arkasındaki en önemli gelişmelerden biri de Husilerin Aden yönündeki ilerleyişi. Yemen’de uluslararası alanda tanınan hükümetin merkezi olan Aden, 2015 yılından bu yana ülkenin siyasi ve askerî açıdan en önemli merkezlerinden biri konumunda.
Husilerin son dönemde güneydeki ilerleyişini artırması, kentin güvenliğine ilişkin endişeleri de beraberinde getirdi. AFP’nin askerî ve hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre Husi güçleri, komşu Lahj vilayetindeki iki ilçeyi ele geçirerek Aden’e yaklaşık 60 kilometre mesafedeki mevzilere ulaştı. Bölgede hükümet güçlerinin savunma hatlarını güçlendirmeye başladığı, kentin çevresinde kum torbalarıyla tahkimat yapıldığı ve savunma hazırlıklarının artırıldığı bildirildi.
New York Times’ta yer alan haberde Uluslararası Kriz Grubu’nun Yemen kıdemli analisti Ahmed Nagi de Husilerin hedeflerine ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Nagi, Husilerin Aden’e ilerleme konusunda kararlı olduklarını belirterek, Yemen hükümetinin veya Suudi Arabistan’ın kontrolündeki bölgelerin varlığını kabul etmek istemediklerini ifade etti. Bu değerlendirmeler, Aden’in önümüzdeki dönemde Yemen’deki çatışmaların en kritik merkezlerinden biri haline gelebileceğine ilişkin endişeleri artırıyor.
SAVAŞIN BİLANÇOSU AĞIRLAŞIYOR! YÜZ BİNLERCE KİŞİ EVİNİ TERK ETTİ
Yemen’de askeri gelişmelerin arka planında giderek ağırlaşan bir insani kriz bulunuyor. Birleşmiş Milletler ve insani yardım kuruluşlarının verileri, çatışmaların siviller üzerindeki etkisinin boyutunu ortaya koyuyor. Uluslararası Göç Örgütü’nün (IOM) verilerine göre, 1 Ağustos-10 Kasım 2026 döneminde Yemen’de çatışmalar nedeniyle 333 binden fazla kişi yerinden edildi.
Yerinden edilenlerin önemli bir bölümünün Taiz, Lahj ve Aden vilayetlerinde bulunduğu bildirildi. Özellikle Taiz’de yoğunlaşan çatışmalar, barınma ve temel ihtiyaçlara erişim sorunlarını daha da ağırlaştırıyor. Kentte çok sayıda yerinden edilmiş kişinin bulunması, insani yardım ihtiyacını artırırken kuşatma nedeniyle yardım ulaştırılması da güçleşiyor. Harez mülteci kampındaki yaklaşık 9 bin 600 kişinin güvenliğine ilişkin endişeler de krizin yalnızca çatışma bölgelerinde yaşayan sivilleri değil, ülkelerine sığınan mültecileri de etkilediğini gösteriyor. Bölgedeki insani yardım kuruluşları, sivillerin çatışmalardan korunması ve yardım koridorlarının açık tutulması gerektiğini vurguluyor.
BUGÜNKÜ KRİZİN ARKASINDA 12 YILLIK SAVAŞ VAR! HER ŞEY NASIL BAŞLADI?
Yemen’de bugün yaşanan gelişmeleri anlayabilmek için ülkeyi yaklaşık 12 yıldır etkisi altına alan iç savaşın geçmişine de bakmak gerekiyor. Çatışmalar, 2014 yılında İran destekli Husilerin başkent Sana’ya girerek hükümetin kontrolünü ele geçirmesiyle başladı. Siyasi krizin derinleşmesi üzerine 2015 yılında Suudi Arabistan öncülüğünde bir askerî koalisyon oluşturuldu. Birleşik Arap Emirlikleri’nin de destek verdiği müdahalenin amacı, uluslararası alanda tanınan hükümeti yeniden iktidara getirmekti.





