* Bu haber BBC Türkçe'de ilk kez 14 Eylül 2018'de yayımlandı.
12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından ABD'nin Türkiye'deki diplomatik misyonlarından Washington'a yapılan yazışmalarda gündeme getirilen en önemli konular arasında güvenlik durumu ve şiddet olaylarının seyri yer alıyor.
Darbenin hemen ardından ABD'li diplomatlar, özellikle sol örgütlerin yeraltına inip, güç topladıktan sonra tekrar eylemlerine başlayacağı yönünde kaygı taşıdığı görülüyor.
Bununla birlikte, 5 Kasım 1980 tarihinde Ankara Büyükelçiliği'nin gönderdiği bir yazışmada, darbenin ardından şiddet olaylarında kayda değer bir azalma olduğu ancak bazı sol grupların askeri müdahaleden ABD'yi sorumlu tutmasından dolayı kendilerine yönelik tehdidin ciddiyetini koruduğu belirtiliyor.
BBC Türkçe, 2011 yılında Bilgi Edinme Yasası kapsamında yapılan bir başvuru üzerine gizliliği kaldırılan ABD Dışişleri Bakanlığı belgelerine ulaştı ve ilk kez kamuoyuna açıklanan bu belgeleri üç bölümlük haber dizisi halinde yayımladı.
BBC Türkçe'nin ulaştığı belgeler arasında 12 Eylül 1980 ile 5 Kasım 1980 tarihleri arasında ABD'nin Ankara, İstanbul ve İzmir'deki diplomatik temsilciliklerinden Washington'daki Dışişleri Bakanlığı ile diğer ülkelerdeki temsilciliklerine gönderilmiş 10 adet yazışma yer alıyor.
İlk kez kamuoyuyla paylaşılan bu yazışmalardan biri gizlilik sıralamasında en yüksek ikinci derece olan "Gizli" ibaresini; yedi tanesi üçüncü gizlilik derecesi olan "Özel" ibaresini taşıyor. İki yazışma da kamuya açık bilgiler taşıdığı için "Tasnif Dışı" olarak sınıflandırılıyor.
'Güvenlik güçleri aktif durumda ve çok sayıda kişi gözaltında'
"12 Eylül'den bu yana Türkiye'deki iç güvenlik durumu iyileşti" başlıklı 5 Kasım 1980 tarihli "Özel" ibareli yazışma, ABD'nin Ankara Büyükelçiliği'nden Daniel Newberry'nin imzasını taşıyor.
