ABD ile Rusya arasındaki gerilim, Ukrayna savaşıyla birlikte yalnızca cephede değil, teknoloji, istihbarat ve güvenlik alanlarında da yeni bir boyut kazandı. Washington’ın Moskova’ya yönelik yaptırımları genişletilirken, Rusya’nın Batı’daki teknolojik ve kurumsal bağlantılarını gizli yollarla sürdürdüğüne ilişkin iddialar da gündeme gelmeye devam ediyor. Son olarak ABD’de ortaya çıkan bir soruşturma, bu tartışmayı doğrudan Amerikan güvenlik kurumlarının kullandığı bir yazılıma taşıdı.
ABD Adalet Bakanlığı’nın açıklamalarına göre, Rusya bağlantılı bir dijital adli bilişim şirketinin gerçek sahipliğinin ve yazılımının Rusya’da geliştirilip yönetildiğinin Amerikan makamlarından gizlendiği iddiasıyla iki kişi hakkında dava açıldı. Şirketin, ABD Gizli Servisi ile beş yıllık bir sözleşme imzalamasının ardından soruşturmanın boyutunun daha da dikkat çekici hale geldiği belirtiliyor.
Soruşturma kapsamında şirketin CEO’su 55 yaşındaki Amerikalı Lee Reiber ABD’de Idaho’da, Rus vatandaşı 52 yaşındaki Oleg Davydov ise İngiltere’deki Heathrow Havalimanı’nda tutuklandı. ABD makamları Davydov’un iadesini talep etmeye hazırlanırken, iki şüpheli de elektronik dolandırıcılık amacıyla komplo kurmakla suçlanıyor.
BREAKING: @TheJusticeDept arrested US-based Oxygen Forensics CEO for concealing the tech company's Russian ties.
Civil society like @zairbekds & @OlgaNYC1211 have been sounding alarm for years about US law enforcement using this 🇷🇺 company for their sensitive operations! 🧵1/ pic.twitter.com/jd1oUjhJ5C
PEKİ, RUSYA, ‘ABD GİZLİ SERVİSİ’NE NASIL SIZMAYA ÇALIŞTI?
Davanın merkezinde Virginia eyaletinin Alexandria kentinde faaliyet gösteren Oxygen Forensics bulunuyor. Şirket, dijital cihazlardan elektronik verilerin kurtarılması, korunması ve analiz edilmesine yönelik adli bilişim yazılımları geliştiriyor. Bu tür teknolojiler, kolluk kuvvetleri ve güvenlik birimleri açısından cep telefonları, bilgisayarlar ve diğer dijital cihazlardan veri elde edilmesinde kullanılabiliyor.
ABD’li savcıların iddiasına göre şirketin kuruluşundan ve yazılımının geliştirilmesinden itibaren Rusya ile bağlantıları bulunuyordu. Savcılık, Oxygen Forensics’in yazılımının 2013 yılında Oleg Davydov tarafından geliştirildiğini ve daha önce Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), Rusya Soruşturma Komitesi ve Rusya İçişleri Bakanlığı’na satıldığını öne sürüyor.
Lee Reiber ise şirkete 2015 yılında katıldı. Reiber, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırıların başlamasından yaklaşık bir ay sonra, Mart 2022’de şirketin CEO’su, başkanı ve yönetim kurulu başkanı olarak görevlendirildi. Savcılar, tam da bu dönemde şirketin Rusya bağlantılarının gizlenmesine yönelik kapsamlı bir düzenleme yapıldığını iddia ediyor.
Kaliforniya Merkez Bölgesi Başsavcılığı’nın açıklamasına göre Reiber, Davydov ve Rus ortakları, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında şirketin gerçek sahipliğini ve yazılımın Rusya’da geliştirildiğini gizlemek konusunda anlaştı. Savcılığın iddiasına göre şirketin Rus sahipleri kamuya açık kurumsal kayıtlardan çıkarıldı ve Oxygen Forensics’in Amerikan merkezli bir şirket olduğu izlenimi güçlendirildi.
Ancak soruşturmacılara göre bu değişiklik yalnızca şirketin resmî kayıtlarıyla sınırlı kaldı. Rus sahiplerin şirket üzerindeki etkisini koruduğu, önemli ticari kararlar almaya devam ettiği ve şirketin banka hesaplarında imza yetkisine sahip oldukları ileri sürüldü. Daha da dikkat çekici iddia ise Rus sahiplerin, Reiber’in ödeme kararlarını geçersiz kılabildiği yönünde.
The US and UK arrested Oxygen Forensics executives accused of hiding Russian ties while selling software to American law enforcement.
CEO Lee Rieber and co-founder Oleg Davydov face conspiracy-to-commit-fraud charges. Prosecutors say they concealed Russian owners and that the… pic.twitter.com/dYrfV2jU3u
ABD HÜKÜMETİNE VERİLEN BİLGİLER SORUŞTURMANIN MERKEZİNDE
Mahkeme kayıtlarına göre Reiber, Aralık 2022 ve Ekim 2023’te ABD hükümetine Oxygen Forensics’in doğrudan veya nihai düzeyde Rusya tarafından sahip olunan bir şirket olmadığını söyledi. Ancak savcılar, bu beyanların şirketin gerçek sahiplik yapısıyla örtüşmediğini savunuyor. Soruşturma sırasında ele geçirilen bir e-posta da davanın önemli delilleri arasında gösteriliyor.
İddiaya göre Reiber, Davydov ve iki Rus ortağına gönderdiği mesajda, şirketin Rusya ile bağlantılarının ortaya çıkmasının “tüm bu fırsatı yok edebileceği” ve şirketin mevcut varlığını tehlikeye atabileceği yönünde ifadeler kullandı.
Bu yazışma, savcılığın şirketin Rus bağlantılarının bilinçli biçimde gizlendiği yönündeki iddiasının temel unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor. Soruşturmanın dikkat çeken bir başka aşaması ise ABD Gizli Servisi ile yapılan anlaşma oldu.
