ABD'de günlerdir devam eden ve hava ulaşımından bankacılığa, dijital hizmetlerden ulusal güvenliğe kadar birçok kritik alanı etkileyen teknik kesintilerin ardından Beyaz Saray'da dikkat çeken bir görev değişikliği yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump, Ulusal Siber Direktör Sean Cairncross'un görevden alınmasını destekledi. Ülke genelinde binlerce uçuşun iptal edilmesine, bankacılık işlemlerinin aksamasına ve istihbarat ağında sorunlar yaşanmasına neden olan kesintiler Washington yönetimini eleştirilerin hedefi haline getirirken, Cairncross'un yerine Pentagon Bilgi Teknolojileri Direktörü Kirsten Davies'in geçici olarak atanacağı açıklandı.

TRUMP'TAN KRİTİK GÖREVDEN ALMA KARARI

ABD'de son bir haftada peş peşe yaşanan teknoloji krizlerinin ardından Beyaz Saray Ulusal Siber Direktörü Sean Cairncross görevinden ayrıldı. Reuters'a konuşan Beyaz Saray'a yakın bir kaynak, Trump'ın Cairncross'un görevden alınmasını tamamen desteklediğini söyledi. Başka bir kaynak ise Cairncross'un görev için yeterli teknik uzmanlığa sahip olmadığının değerlendirildiğini belirtti. Ancak Axios, ayrılığın karşılıklı anlayış çerçevesinde gerçekleştiğini ve Cairncross'un görevine iki yıl daha devam etmek istemediğini aktardı. Görevden alınmanın doğrudan yaşanan kesintiler nedeniyle gerçekleştiği resmi olarak açıklanmadı.

ABD'DE BİNLERCE UÇAK SEFERİ İPTAL EDİLDİ

Krizin en büyük halkası 13 Kasım'da havacılık sektöründe yaşandı. ABD Federal Havacılık İdaresinin (FAA) hava trafik kontrol sistemlerinde meydana gelen teknik sorun nedeniyle ülke genelinde uçakların kalkışı geçici olarak durduruldu. Yaklaşık 4 saat 45 dakika süren karar, hava ulaşımında büyük aksamalara neden oldu. FAA verilerine göre aynı gün yaklaşık 12 bin 462 uçuş iptal edilirken bunların 9 bin 82'sini büyük havayolu şirketlerinin seferleri oluşturdu. Kurum, iptallerin tamamının doğrudan uçuş durdurma kararından kaynaklanmadığını belirtti. Krizin etkileri sonraki günlere de taşındı. 14 Kasım'da yaklaşık 6 bin 700, 15 Kasım'da ise 2 bin 300'den fazla uçuş iptal edildi.

HAVACILIK KRİZİNİN ARKASINDAN ESKİ SİSTEMLER ÇIKTI

FAA'nın yaptığı incelemede hava trafik kontrol altyapısının aşırı veri trafiği nedeniyle kararsız hale geldiği belirlendi. Kuruma göre sistemlere her 4-5 saniyede yaklaşık bin bağlantı isteği gönderilmesi, uçaklarla iletişim ve radar verilerinde sorunlara yol açtı. Arızanın, eski bakır kabloların fiber optik altyapıya dönüştürülmesi sırasında yapılan çalışmalarla bağlantılı olabileceği açıklandı. FAA, 22 hava trafik kontrol merkezinden 17'sinin etkilendiğini, güvenlik amacıyla ülke genelinde kalkışların durdurulduğunu ve havadaki yaklaşık 3 bin 500 uçağın güvenli şekilde iniş yaptığını bildirdi. Sorun sonrasında bazı yeni yönlendiricilerin kurulumu askıya alındı.

MICROSOFT ÇÖKTÜ, E-POSTA VE TOPLANTI SİSTEMLERİ AKSADI

Havacılık krizinden bir gün önce, 12 Kasım'da Microsoft'un dijital hizmetlerinde küresel çapta kesinti yaşandı. Outlook, Teams, Exchange Online ve Copilot gibi hizmetlerde meydana gelen sorunlar, şirketlerin ve kamu kurumlarının günlük çalışmalarını etkiledi. Kullanıcılar e-postalarına erişemedi, toplantılar düzenleyemedi ve bazı işlemlerini gerçekleştiremedi. Yaklaşık 24 saat süren kesintinin ardından Microsoft, sorunun aylar önce yapılan bir yazılım değişikliğinin sonraki ağ işlemleri sırasında tetiklenmesinden kaynaklandığını açıkladı. Şirket, olayın siber saldırı veya yapay zekayla bağlantılı olmadığını bildirdi.

BANKACILIK İŞLEMLERİ DE DURMA NOKTASINA GELDİ

16 Kasım'da bu kez ABD'nin büyük bankalarından JPMorgan Chase'in sistemlerinde sorun yaşandı. Yazılım kaynaklı aksaklık nedeniyle bazı bankacılık işlemleri ve para transferleri gecikti. Sorunun diğer finans kuruluşlarının işlemlerine de yansıdığı bildirildi. Müşterilerin ödeme ve transfer süreçlerinde karşılaştığı gecikmeler, kritik finans altyapısının teknolojiye bağımlılığını bir kez daha gündeme getirdi. Yetkililer, bankacılık sistemlerindeki aksaklığın önceki havacılık ve Microsoft kesintileriyle bağlantılı olduğuna ilişkin bir bulgu açıklamadı.

ULUSAL GÜVENLİK AJANSININ GİZLİ AĞI DA ETKİLENDİ

17 Kasım'da yaşanan bir başka gelişme ise ABD'nin en önemli istihbarat kurumlarından Ulusal Güvenlik Ajansında (NSA) meydana geldi. Gizli bilgilerin paylaşılması ve kurum içi iletişim için kullanılan NSANet adlı ağda teknik sorun yaşandı. Kesinti nedeniyle bazı çalışanların Maryland eyaletindeki Fort Meade merkezine geliş saatleri yeniden düzenlenirken belirli faaliyetlerin başka tesislere yönlendirildiği bildirildi. NSA, planlı bakım çalışmaları sırasında geçici performans kaybı yaşandığını, ancak kritik operasyonel kabiliyetlerin çalışmaya devam ettiğini açıkladı.

HAVAYOLU ŞİRKETLERİ VE APPLE DA ETKİLENDİ

Peş peşe yaşanan aksaklıklar bunlarla sınırlı kalmadı. United Airlines, 16 Kasım'da şirket içi sistemlerdeki teknik sorun nedeniyle bazı kalkışları geçici olarak durdurdu. Pilotların uçuş planlama uygulamalarına ve uçakların son ağırlık verilerine erişiminde sorun yaşandığı belirtildi. Bir gün sonra Apple'ın App Store, Apple Music, AppleCare ve bazı iCloud hizmetlerinde kesintiler bildirildi. İnsan kaynakları ve bordro yazılımı sağlayıcısı Workday ile Amazon Web Services'in bazı hizmetlerinde de aynı dönemde teknik sorunlar yaşandı.

SİBER SALDIRI MI? İSTİHBARAT YÖNETİMİNDEN AÇIKLAMA

Kritik altyapılarda kısa aralıklarla meydana gelen kesintiler, koordineli bir siber saldırı ihtimalini gündeme getirdi. Ancak ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Jay Clayton, yaşanan olayların ortak bir saldırının parçası olduğuna ilişkin bulgu bulunmadığını açıkladı. Clayton, sorunların farklı kurumlarda gerçekleştirilen bakım çalışmaları, yazılım güncellemeleri ve eski altyapıların yenilenmesi sırasında ortaya çıktığını belirtti. Dışişleri Bakanı Marco Rubio da olayların birbirinden bağımsız olduğunu ve yabancı bir devletin müdahalesine ilişkin kanıt bulunmadığını söyledi.

TRUMP YÖNETİMİ ELEŞTİRİLERİN HEDEFİNDE

Havacılık, finans ve istihbarat sistemlerinde yaşanan kesintiler, ABD'nin kritik altyapılarının dayanıklılığına ilişkin tartışmaları büyüttü. Demokrat siyasetçiler, Trump yönetiminin siber güvenlik alanındaki kadro eksikliklerini ve teknoloji altyapısının korunmasına yönelik çalışmalarını eleştirdi. Senato İstihbarat Komitesinin Demokrat üyesi Mark Warner ise yapay zeka teknolojilerinin sistemlerdeki güvenlik açıklarının daha hızlı tespit edilmesini sağladığını, ancak aynı anda yapılan güncellemelerin eski altyapılar üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğini belirtti.

SEAN CAIRNCROSS'UN YERİNE KIRSTEN DAVIES GELİYOR

Ağustos 2025'ten bu yana Ulusal Siber Direktörlük görevini yürüten Sean Cairncross, federal hükümet genelindeki siber güvenlik politikalarının koordinasyonundan sorumluydu. Daha önce Cumhuriyetçi Ulusal Komitede yöneticilik yapan Cairncross, Trump'ın ilk başkanlık döneminde de çeşitli görevlerde bulunmuştu. Reuters'a göre Cairncross, görevden ayrılışına ilişkin yorum yapmayı reddetti. Yerine Savunma Bakanlığının Bilgi Teknolojileri Direktörü Kirsten Davies'in geçici olarak geçmesi bekleniyor. Kalıcı atamanın ise Senato onayından geçmesi gerekiyor.

SENATO'DAKİ DENGE DEĞİŞİYOR

Görev değişikliğinin zamanlaması ABD'deki siyasi dengeler açısından da önem taşıyor. Kasım ayında yapılan ara seçimlerin ardından Demokratların ocak ayında Senatoda çoğunluğu devralacak olması, Trump yönetiminin yeni siber güvenlik direktörü için aday belirleme sürecini daha hassas hale getirdi. Axios'un aktardığına göre Cairncross'un ayrılığının erken gerçekleşmesindeki gerekçelerden biri, yeni ismin Senato onayının yönetim değişikliği öncesinde tamamlanmasına imkan sağlanması.

KRİTİK SORU: ABD'NİN TEKNOLOJİ ALTYAPISI NE KADAR GÜVENLİ?

Bir hafta içinde havalimanlarından bankalara, teknoloji şirketlerinden istihbarat kurumlarına kadar uzanan kesintiler, ABD'nin dijital altyapısındaki kırılganlıkları ortaya koydu. Uzmanlar, eski sistemlerin modern teknolojiyle uyumlu hale getirilmesi sırasında yaşanabilecek hatalara karşı daha kapsamlı güvenlik ve yedekleme mekanizmalarına ihtiyaç bulunduğuna dikkat çekiyor. Beyaz Saray'daki görev değişikliği ise bu sorunlara nasıl bir çözüm üretileceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.