İnsan kalbinin yalnızca bir kan pompası mı, yoksa kişinin ruhunu, hatıralarını ve hatta tercihlerini de barındıran gizemli bir merkez mi olduğu sorusu yüzyıllardır tartışılıyor. Kalp nakli gibi mucizevi bir tıbbi operasyonun ardından bir insanın karakterinin değişebileceği fikri kulağa imkânsız gibi gelse de geride kalan bazı hikayeler bu şüpheyi mantığın ötesine taşıyor.

Okuduğunuzda "Bu kadarı da olamaz" diyeceğiniz, aynı kalbi ve aynı kadını paylaşan iki adamın trajik ve gerçeğe dayanan o sarsıcı hikayesi de tam olarak bu sorunun cevabını arıyor...

KALP, EŞ VE AYNI KADER: ÖLÜMÜN ÖTESİNE GEÇEN BAĞ

2023 yılında Tiffany Conschafsky adında genç bir kadın, sosyal medyada babası Terry Cottle hakkında yürek burkan bir paylaşım yaptı. Paylaşımında şu satırlara yer verdi:

"Bu benim babam. Yaşamına son verdi ve bir organ bağışçısı olarak kalbini bağışladı. Bu kadınla evliydi ve kalbini bu adama verdi. Organı alan kişi babamın dul eşine minnettarlık belirten bir mektup yazdı. Buluştuklarında aralarında anında bir çekim hissettiğini söyledi. Sonunda onunla evlendi. Yani şimdi bu adam, babamla aynı kalbi ve aynı eşi paylaşıyor. Babamın kalbini aldıktan 13 yıl sonra, o da kendi yaşamına son verdi."

Tiffany'nin bu paylaşımı kısa sürede 6,6 milyon kişi tarafından görüntülendi ve iki adamın kaderini ölümsüzleştiren bu sarsıcı hikâyeyi yeniden gün yüzüne çıkardı.

Tiffany, “İnsanların aklını başından aldı. Çünkü olasılıklar ve tesadüfler o kadar deli işi ki, herkes daha fazlasını öğrenmek istedi" dedi.

Bu trajik ve inanılmaz olay, bugün yaşananları tüm derinliğiyle masaya yatıran Heart adındaki yeni bir podcast serisinin de konusu oldu.

Hikâyenin nakil alıcısı Sonny Graham’di. 57 yaşındayken kalp yetmezliğinden ölümün eşiğine gelen Sonny’nin hayatı, henüz 33 yaşında intihar ederek yaşamını yitiren Terry Cottle’ın kalbiyle kurtulmuştu. Başarılı geçen ameliyatın ardından Sonny, kendisine hayatta ikinci bir şans veren Terry’nin eşi Cheryl’e teşekkür etmek için ulaşmıştı.

İşte hikâyenin ilk akıl almaz dönüm noktası burada yaşandı. Cheryl ile tanıştıktan sonra Sonny, tam 38 yıllık evli olduğu eşi Elaine’i terk ederek donörünün karısıyla birlikte olmaya başladı. Sonny, verdiği bir röportajda, Cheryl’i gördüğü an gözlerini ondan alamadığını şu sözlerle anlatmıştı: "Sanki onu yıllardır tanıyormuş gibi hissettim."

BENZER BİR SON VE HÜCRESEL HAFIZA TARTIŞMASI

İkinci ve en ürkütücü tesadüf ise 2008 yılında gerçekleşti. Sonny Graham de tıpkı Terry’nin 13 yıl önce yaptığı gibi, bir av tüfeğiyle kendi yaşamına son verdi.

Polis raporları ve adli tıp incelemeleri her iki ölümün de intihar olduğunu kanıtladı. Ancak geriye can alıcı ve cevapsız bir soru kaldı: Terry’nin hisleri, hatıraları ve kişilik özellikleri, kalbiyle birlikte Sonny’ye aktarılmış olabilir miydi?

Sonny’nin yakın arkadaşı Marcy Beach, nakilden sonra Sonny’nin bambaşka bir insana dönüştüğünü söyledi:

"Sonny son derece görkemli, karizmatik bir adamdı. Odaya girdiğinde herkes durur, onu dinlerdi. Ancak ameliyattan sonra sanki Sonny'nin bedenine başka biri girmiş gibiydi. Özgüveni azalmış, içine kapanmış, duruşu bile değişmişti. Bana göre kalp, ruhun merkezidir. Diğer insanın bazı özelliklerini taşıdığına inanıyorum."

Bu düşünce ilk başta ütopik gelse de Psikiyatrist Dr. Thomas Verney tarafından da destekleniyor.

Hafızanın yalnızca beyindeki nöronlarda depolanmadığını, bedendeki bireysel hücreler tarafından da kaydedilebileceğini savunan hücresel hafıza teorisine inanan Verney, "Batı medeniyetinde sürekli kafamıza odaklanıp bedeni unuttuk. Oysa beden bir bütündür; nöronların yapabildiğini diğer hücreler de yapabilir” dedi.

Colorado Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından 2024 yılında organ nakli ve kişilik değişimleri üzerine yapılan bir araştırma, ameliyat geçirenlerin yüzde 89'unun karakterinde değişimler fark ettiğini ortaya koydu. Benzer şekilde, 17 hastanın incelendiği bir başka çalışmada; empati yeteneğinin artmasından, et yemekten tiksinmeye veya daha önce hiç bilmediği klasik müzik eserlerini ıslıkla çalmaya başlamaya kadar pek çok ilginç değişim rapor edildi.

Ancak bu çarpıcı anekdotsal kanıtlara rağmen, kalbin hatıraları depolayabileceği fikri hâlâ kesin bir bilimsel gerçek değil, tartışmalı bir hipotez.

Hem yazar hem de hekim olan Basil Baccouche bu duruma daha şüpheci yaklaşıyor. Kişilik değişimlerinin kalp yerine kullanılan bağışıklık baskılayıcı ilaçların yan etkilerinden veya yaşanan psikolojik travmalardan kaynaklandığını savunan Baccouche şunları söyledi:

"1967'den bu yana 100 binden fazla kalp nakli yapıldı. İnsanların çok büyük bir kısmı donörün kalbinden gelen kişilik değişiklikleri yaşamaz. Bu durumun nadiren görüldüğü yerlerde ise sosyolojik etkenler kalbin kendisinden daha baskındır."

Terry ve Sonny’nin aileleri de kalpten gelen bir travma teorisine inanmıyor. Terry’nin kızı Sheree Huebner, "Bunların hiçbirine inanmıyorum" derken, babasının kaderinde Cheryl’in etkisini sorgulamaktan da geri kalmıyor.

Sonny hayatını kaybettiğinde, Georgia Soruşturma Bürosu’nun resmi dosyalarında onun Cheryl’in sadakatsizliğinden korktuğu ve 200.000 sterlin borcu olduğu yer alıyordu. Cheryl'in Terry dahil dört kez evlenmiş olduğu biliniyor.

Cheryl ise Sonny’nin 2008'deki ölümünün ardından sessizliğe büründü. Heart podcast yapımcılarının özel dedektifler aracılığıyla kendisine ulaşma çabaları sonuçsuz kaldı; Cheryl kendi hikayesini anlatmayı reddetti.

Acaba bu iki adamı aynı kadına ve aynı trajik sona bağlayan şey neydi? Sonny, kalbini aldığı adamın acısını ve kaderini de mi devralmıştı? Belki de bu soruların tek cevabı, bazı gizemlerin asla aydınlatılamayacak olduğudur.