BİRLEŞMİŞ Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in halefini belirlemek üzere 25 Kasım 2025’te başlayan seçim sürecinde henüz uzlaşma sağlanamadı. Guterres’in görev süresinin 31 Aralık’ta dolacak olması, BM’nin 2027’ye genel sekretersiz girme ihtimalini gündeme getirdi. Guterres’in seçildiği 2016’da BM Güvenlik Konseyi (BMGK) 13 Ekim’de ortak adayda uzlaşırken, bu yıl ise kasım ortasında henüz karar verilemedi. Sekiz adayın yarıştığı süreçte Kosta Rikalı diplomat Rebeca Grynspan öne çıksa da ABD ve Rusya’nın olası vetoları sürecin ilerlemesini engelliyor.
BMGK üyeleri, adayların desteğini ölçmek için gayriresmi oylamalar yapıyor. Yarışta BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Başkanı Grynspan, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, Guyanalı diplomat Carolyn Rodrigues Birkett, eski BM Genel Kurul Başkanı Maria Fernanda Espinosa, Ekvadorlu Ivonne A-Baki, BAE’den Lana Nusseibeh, Türkiye’nin adayı Feridun Sinirlioğlu ve Ugandalı Olara Otunnu var. 5 Kasım’daki son oylamada Grynspan 12 destek ve 3 karşı oyla ilk sırada, Grossi ise 9 destek ve 4 karşı oyla ikinci sırada yer aldı.
Ancak Grynspan’ın İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki eylemlerine yönelik eleştirileri ABD, Rusya’nın Karadeniz Tahıl Girişimi’nden çekilmesine ilişkin değerlendirmeleri ise Moskova’yla görüş ayrılığına yol açtı. ABD ve Rusya’nın BAE adayı Nusseibeh’i desteklediği, Çin’in ise bu adaylığa mesafeli olduğu belirtiliyor. Washington’a yakın Grossi’nin Pekin ve Moskova’ya yönelik olumlu açıklamalarına rağmen ABD ile ilişkileri nedeniyle Çin ve Rusya’nın desteğini almakta zorlanabileceği değerlendiriliyor. Genel sekreter seçilmek için 15 üyeli BMGK’da en az 9 oy almak ve beş daimi üyeden veto gelmemesi gerekiyor. ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’nın veto yetkisi bulunurken, Konseyin belirleyeceği adayın 193 üyeli BM Genel Kurulu tarafından da onaylanması gerekiyor.
BM Şartı’nda halefin belirlenememesi halinde ise izlenecek yola ilişkin açık hüküm bulunmuyor. BMGK, daha kısa süreli bir görev için aday belirleyebilir veya üst düzey bir BM yetkilisinin yönetimi geçici olarak üstlenmesi kararlaştırabilir. Guterres, 1 Ocak’ta Portekiz’deki evine dönmeyi umduğunu belirterek halefinin seçilememesi halinde görevine devam edip etmeyeceğini açıklamadı.






