ABD ile İran arasındaki gerilim sürerken gözler bu kez Avrupa'ya çevrildi. İran, ABD'nin yeniden saldırması halinde Avrupa'daki Amerikan üslerini vurabileceğini açıkladı.
Bu çıkıştan birkaç gün önce Tahran yönetimi, balistik füzelerde uyguladığı 2 bin kilometrelik menzil sınırını tek taraflı kaldırdığını duyurdu.
İran'ın 4 bin kilometrelik menzilde füzeler geliştirdiği iddia edilse de bunu doğrulayan bir füze denemesi henüz bulunmuyor. Avrupa'daki bazı Amerikan üsleri ise İran'a 3 bin ila 4 bin kilometre uzaklıkta bulunduğu için endişeleri artırıyor.
Peki, yıl ortasında Birleşik Krallık'a aynı uyarıda bulunan İran'ın Avrupa'ya yönelik tehdidi blöf mü? Yoksa gerçekten binlerce kilometre uzaklıktaki üsleri vurabilecek askeri güce ulaştı mı?
Hürriyet.com.tr'ye konuşan Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Barış Adıbelli, “Eğer İran bu kadar büyük bir özgüvenle konuşuyorsa güvendiği bir şey vardır” dedi. Adıbelli'ye göre İran, uzun menzilli füzeleri en sıkı müttefikinden temin etmiş olabilir.
İran, ‘Artık coğrafi bir sınır yok. İran'a yönelik saldırılarda kullanılan üsler de bundan sonra hedefimizdir’ dedi. Bu blöf de gözdağı da olabilir. Ama her ikisi bakımından da büyük bir özgüvene işaret ediyor.
İran'ın bilinen füze menzili ile Avrupa'daki üslerin uzaklığına dikkat çeken Adıbelli, “İran'ın balistik füze kapasitesi, menzil olarak 2 bin kilometre. Şimdi bazıları bu menzilin 2 bin 500-2 bin 700 kilometreye çıkarıldığını söylese de Avrupa'daki bazı hedefler İran'a 3 bin ila 4 bin kilometre uzaklıkta. İngiltere'deki üsler İran'a karşı kullanıldı. İtalya'da da İran'a yönelik saldırılarda kullanılan üsler var. 4 bin ila 5 bin uçak, bunu uçuş olarak düşünün, bu ‘Destansı Öfke' operasyonlarına katıldı. Yunanistan, İspanya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin de ikmal ve lojistik destek gibi alanlarda kullanıldığı söyleniyor. Almanya'daki Ramstein Üssü de var" ifadelerini kullandı.
Tahran'ın 4 bin kilometre menzilli balistik füzelere sahip olduğu yönündeki iddialara değinen Dr. Barış Adıbelli, bu kapasitenin henüz kanıtlanmadığını söyledi. İran'ın kısa sürede böyle bir füze geliştirmesinin mümkün olmadığını savunan Adıbelli, olası silah tedarikine dikkat çekti:
“‘Artık 4 bin kilometre menzilli balistik füzelerimiz var’ deniyor. Ama biz bunun bir denemesini, kanıtını görmedik. Böyle çok kısa bir sürede, kriz ortamında, olağanüstü bir dönemde balistik füzeyi bu kadar çabuk geliştirmek mümkün değil. Rusya'dan mı tedarik ediliyor? Çünkü Rusya, Çin ve Kuzey Kore, İran'ın balistik füze tedarik ettiği düşünülen en önemli ülkeler. Burada bunu ispatlamamız mümkün değil. Açık kaynaklarda da buna ilişkin bir kanıt yok.”
İran'ın Avrupa'ya fırlatabileceği balistik füzelerin NATO hava savunma sistemleri tarafından düşürülebileceğini belirten Dr. Barış Adıbelli, hipersonik füzelerin ise farklı bir risk oluşturduğunu aktardı. Adıbelli, bu tür füzelerin engellenmesinin çok daha zor olduğunu belirterek, “Şimdi benzer şekilde bu füzeleri Avrupa'ya karşı tekrar kullanırsa Avrupa'ya ulaşma ihtimalleri yok. Bu füzeler başka bir yerde düşürülebilir. Ama bunun bir istisnası var. Eğer hipersonik füze kullanılırsa bunu önleyecek hava savunma sistemi yok. O füze hedefe doğru gider ve vurur. Bu başka bir şey. NATO'nun da zaman zaman kullandığı, Husilerin de İsrail'e karşı kullandığı hipersonik füzelerden bahsediyorum" şeklinde konuştu.
İran'ın Avrupa'ya yönelik tehdidinin Rusya'nın da işine yarayabileceğini belirten Adıbelli, Moskova'nın gönüllü olarak Tahran'a askeri destek verebileceğini söyledi:
“İran Avrupa'yı tehdit ederken bundan kim memnun kalır? Rusya... Çünkü İran'ın vurmak istediği ülkeler, aslında Rusya'nın da hedefinde olan ülkeler. Bir numarada İngiltere var. İngiltere şu anda Rusya'nın Avrupa'daki bir numaralı düşmanı. Dolayısıyla Rusya, kendisine karşı Ukrayna'ya silah temin eden İngiltere ve Almanya gibi ülkelere bir ders vermek adına balistik ve hipersonik füzeleri de güle oynaya İran'a verir. Çünkü Amerikalılar Rusya'yı İran'a istihbarat vermekle suçlarken, Rusya da şunu söyledi: ‘Siz de Ukrayna'ya istihbarat veriyorsunuz’. Bu, savaş koşullarında karşılıklılık çerçevesinde değerlendirilebilecek bir durum. İran bu noktada eli güçlü bir ülke ve bu füzeleri bulabilir. Rusya'nın bu yumuşak karnı üzerinden füzeleri temin edebilir. Tehdit de edebilir, blöf de yapabilir. Bu savaş halidir, her şey olabilir.”
İran'a yönelik saldırıların gerçekleştirildiği, Körfez dışındaki ana üsler: Diego Garcia, İngiltere, İtalya ve kısmen Almanya. En son İtalya ve İngiltere'deki üslerin kullanıldığına ilişkin açıklamalar yapıldı. Dolayısıyla İran'ın bunların hepsini vurabilmesi için elinde en az 4 bin kilometre menzilli füzelerin bulunması gerekiyor. Ayrıca bu füzelerin hava savunma sistemlerine yakalanmaması için hipersonik özellikte olması gerekiyor. Bu noktada da ben Rusya'nın devrede olabileceğini düşünüyorum. Eğer İran böyle bir işe girişiyorsa, bu kadar büyük bir özgüvenle konuşuyorsa güvendiği bir şey var demektir.
İran'ın yalnızca balistik füzelere güvenmediğini belirten Adıbelli, uzun süredir kullandığı insansız hava araçlarının da önemli olduğunu söyledi. Adıbelli, Rusya'nın Ukrayna'da kullandığı İran yapımı Şahid-136 (Shahed-136) İHA'larının daha sonra geliştirilerek daha etkili hale getirildiğini belirtti:
"Güvendiği şeylerden biri de zaten uzun zamandır kullandığı dronlar. Şahid-136 insansız hava araçları var. Rusya’da bunları yeniden modifiye ettiler. Rusya, bu araçları Ukrayna'da kullandı. Ancak performanslarından memnun kalmadı. Teknolojilerinin biraz geride olduğunu gördü. Ardından navigasyon ve lazer sistemleri gibi teknolojilerle yeniden modifiye etti. Böylece hedefleri sıfır hatayla vurabildiklerini ve radarlara yakalanmadıklarını söylüyorlar.”
Amerika bile hipersonik füze üretemedi. Japonya'yla zar zor bir prototip üretti. İran'ın da üretebileceğini düşünmüyorum. Rusya'dan bir şekilde tedarik ettiklerini düşünüyorum.
