Antalya'da düzenlenen küresel iklim zirvesi COP31 kapsamında, Ziraat Bankası ev sahipliğinde ve TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Mustafa Varank moderatörlüğünde Yeşil Bölge'deki İklim Finansmanı Hub'ında "Biz Neden Buradayız?" başlıklı oturum düzenlendi.

Oturum kapsamında finans, teknoloji, telekomünikasyon ve havacılık sektörlerinin iklim değişikliğiyle mücadele ve yeşil dönüşümdeki rolü, kurumların COP31'e sponsorluk motivasyonları, sürdürülebilirlik vizyonları ve iklim eylemine katkıları değerlendirildi.

Etkinlikte konuşan Türkiye Varlık Fonu (TVF) Genel Müdürü Salim Arda Ermut, Türkiye'nin son 20 yıldaki kalkınma ve yatırım başarısının makroekonomik hedeflerin belirlenmesine ve bu hedeflerin devletin yanı sıra toplumun farklı kesimleri ve tüm paydaşlar tarafından sahiplenilmesine bağlı olduğunu belirtti.

Türkiye'nin çevreyle, yeşil dönüşümle ve enerjiyle ilgili çok önemli hedeflerinin bulunduğunu vurgulayan Ermut, "(Türkiye'nin) Bunlarla ilgili ortaya koyduğu net hedefler var. 2053 sıfır emisyon hedefimiz, 2030 ile ilgili yine çok önemli enerji hedeflerimiz var." dedi.

Ermut, TVF'nin 8 sektörde 36 şirketinin bulunduğunu kaydederek, "Bütün bu şirketlerin aslında bizzat çok önemli hedefleri çalışmaları, hedefleri var. Dönüşüm, AR-GE konularında attıkları kritik adımlar var." diye konuştu.

Şirketlerin bu alanlardaki çalışmaları her zaman desteklediklerini anlatan Ermut, "Ülkemizin ve hükümetimizin ortaya koyduğu somut hedefler var. Varlık Fonu bu konuda üzerine düşen rolü oynamaya kararlı. Bu noktada portföy şirketlerimiz arasındaki sinerjinin oluşturulması ve bireysel olarak tüm yatırımlarının ve gayretlerinin desteklenmesi noktasında üzerime düşen rolü oynuyor olacağız önümüzdeki dönemde de." ifadelerini kullandı.

"Portföyümüzdeki 8 şirketin yenilenebilir enerji yatırımları neredeyse 6 milyar liraya ulaştı"

Salim Arda Ermut, portföylerindeki 8 şirketin yenilenebilir enerji yatırımlarının neredeyse 6 milyar liraya ulaştığını belirterek, "10 portföy şirketimizin aktif yenilenebilir enerji santraline sahip olduğu gibi konuları daha merkezi bir açıdan görebiliyoruz. Fakat yeni yapacağımız yatırımların da atmaya çalıştığımız stratejik adımların da bu hedeflerle de örtüşüyor olmasını önemsiyoruz." diye konuştu.

Togg yatırımının yeşil dönüşüm açısından önemine işaret eden Ermut, bu konulardaki yaklaşımlarına ilişkin çerçevenin yalnızca TVF'nin yatırımlarını değil, belirlenen kriterleri karşılayan portföy şirketlerinin yatırımlarını da kapsadığını anlattı.

Ermut, yaklaşımın şirketlerin uluslararası finansmana erişimine de olumlu katkı sunacağına değinerek, TVF olarak portföy şirketlerinin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşması için üzerlerine düşen sorumluluğu yerine getirmeye devam edeceklerini bildirdi.

Salim Arda Ermut, Türkiye'nin ekonomik krizler karşısında gösterdiği dayanıklılık ve büyüme performansıyla bölgesel dönüşümün yanı sıra küresel ölçekteki dönüşüm süreçlerinde de önemli bir aktör haline geldiğini, COP31'in de bu konumunu somut biçimde ortaya koyduğunu belirtti.

"Havacılık faaliyetlerimizi çevreye bıraktığımız etkiyi de minimize etmek misyonuyla yürütüyoruz"

Türk Hava Yolları (THY) Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Murat Şeker ise THY'nin başarılarını sürdürülebilir kılmanın yanı sıra çevre bilinci ve iklim değişikliğiyle mücadeleyi de önemli bir sorumluluk olarak gördüklerini söyledi.

Dünyanın en büyük 7'nci, bazı kriterlere göre ise üçüncü büyük hava yolu olduklarını dile getiren Şeker, sivil havacılık sektöründe daha sürdürülebilir bir dünya için üzerlerine düşen sorumluluğu yerine getirmeye çalıştıklarını anlattı.

Şeker, sivil havacılığın karbon emisyonuna önemli ölçüde katkıda bulunan sektörlerden biri olduğuna dikkati çekerek, sürdürülebilir havacılık için sürdürülebilir yakıt üretimi ve karbon emisyon kredileri gibi konularda tüm paydaşlarla birlikte hareket edilmesinin önem taşıdığını kaydetti.

COP31'in farklı sektörleri ve paydaşları ortak sorumluluk etrafında buluşturan önemli bir platform olduğunu ifade eden Şeker, özel sektörün yatırım yaparak sorumluluk üstlenmesi, kamu kurumları ve düzenleyici kuruluşların gerekli düzenlemeleri yapması, sivil toplum kuruluşlarının ise bu sürece destek vermesi gerektiğini söyledi.

Şeker, enerji, sanayi, finans, kamu ve sivil toplum kuruluşlarının iklim değişikliğiyle mücadelede birlikte hareket etmesinin önemine dikkati çekerek, "Havacılık faaliyetlerimizi sadece ekonomik katkı elde etmek ya da insanları bir araya getirmek amacıyla değil, çevreye bıraktığımız etkiyi de minimize etmek misyonuyla yürütüyoruz." dedi.

"Sürdürülebilir yakıt üretimi için çok ciddi bir yatırım yapma arifesindeyiz"

Murat Şeker, THY'nin 2023'te 10 yıllık stratejisini kurgularken "sürdürülebilirliği, iklim dengesini korumayı ve karbon emisyonunu azaltmayı" ana unsurlardan biri olarak kabul ettiğini anımsattı.

Bu konudaki çalışmalarını anlatan Şeker, dünyada yeni nesil uçak üretimi konusunda ciddi bir darboğazın bulunduğunu, eylülde Boeing'e verdikleri uçak siparişinin önemli olduğunu ancak ilk uçağın 2030 yılından sonra teslim edileceğini bildirdi.

Şeker, karbon emisyonunu azaltma, uçak filolarını yenileme, sürdürülebilir ve yeşil finansman ürünlerine yatırım yapma gibi konulardaki hedeflerinden bahsederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Sürdürülebilir havacılık yakıtı konusunda şu anda bir girişim içerisindeyiz. Bunu geçen yıl kamuoyuyla paylaşmıştık. Sürdürülebilir yakıt üretimi için çok ciddi bir yatırım yapma arifesindeyiz. Bunun yanı sıra yalnızca ülkemizde değil, yurt dışında da Airbus, BNP Paribas, Qantas ve Air France'ın yer aldığı bir konsorsiyuma yatırım yaparak dünyanın farklı bölgelerinde geliştirilen niş sektör ve teknolojilere yatırım yapmayı sürdürüyoruz. Dört bir yandan elimizden geldiğince karbon nötr bir hava yolu olma yolundaki girişimlerimizi devam ettiriyoruz."

Şeker, COP31'in kamu, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve finans çevrelerini bir araya getirerek iklim hedeflerine yönelik somut yol haritalarının belirlenmesi ve Türkiye'nin bu alandaki liderliğini ortaya koyması açısından önemli bir fırsat olduğunu ifade etti.

"Gigabayt başına enerji tüketimimizi yüzde 23 azalttık"

Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç da enerji verimliliği ve iklim değişikliğiyle mücadele alanındaki çalışmalarını paylaşmak, diğer paydaşlarla görüş alışverişinde bulunmak ve yeni projelerin geliştirilmesi için atılabilecek adımları değerlendirmek üzere zirvede yer aldıklarını söyledi.

Telekom sektörünün enerjinin üretimi, tüketimi ve tasarrufuna ilişkin iletişimin sağlanmasında önemli rol üstlendiğini anlatan Koç, özellikle veri taşıma anlamında Türkiye'nin omurgasını oluşturduklarını bildirdi.

Koç, "Enerjinin nerede üretildiğini veya tüketildiğini bilmediğiniz ve bu veriyi ilgili karar mercilerine iletmediğiniz takdirde başarılı bir uygulama gerçekleştiremezsiniz." dedi.

Daha yüksek internet kapasitesi ve veri hızını daha az enerji tüketerek sunmayı hedeflediklerini belirten Koç, şunları kaydetti:

"Her zaman 'Daha fazla internet verelim, daha yüksek veri hızı sunalım ancak aynı zamanda daha az enerji tüketelim.' diyoruz. Bu kapsamda yaptığımız çalışmalarla geçen yıl itibarıyla gigabayt başına enerji tüketimimizi yüzde 23 azalttık. Akıllı teknolojilerden ve yapay zekadan yararlanıyoruz. Örneğin, baz istasyonlarımızın bazıları, kullanıcıların uyuduğu saatlerde enerji tasarrufu sağlamak amacıyla düşük güç moduna geçiyor."

"2028'in ikinci yarısında Türkiye'ye bir hyperscaler gelmiş olacak"

Ali Taha Koç, 2050 yılı için net sıfır hedefi koyduklarını belirterek, bu hedef doğrultusunda baz istasyonlarını yenilediklerini ve veri merkezi yatırımlarını sürdürdüklerini anlattı.

Turkcell'in 54 megavatlık veri merkezi kapasitesine sahip olduğunu aktaran Koç, 3 milyar dolarlık yatırımla inşaatı devam eden 3 veri merkezinin kaba inşaatının aralık ayında tamamlanmasının planlandığını söyledi.

Koç, "2028'in ikinci yarısında inşallah Türkiye'ye bir hyperscaler (hiper ölçekli bulut hizmeti sağlayıcısı) gelmiş olacak. Buradan da bunun müjdesini vermek isterim. İnşaatlar devam ediyor." diye konuştu.

Elektrikli arabalara ve teknolojik altyapılara yatırım yapmanın uzun vadede kendilerine getirisinin daha yüksek olacağını düşündüklerini anlatan Koç, "Yapay zekaya baktığımız zaman şu anda dünyada veri merkezi veya çip krizi yok. Şu anda dünyada enerji krizi var. Ondan dolayı bizim bu olaya bütüncül bakarak tüm paydaşların buna bir strateji odağıyla bakması gerektiğini, bu anlamda da Türkiye'nin özellikle bölgede bir veri merkezi ve yapay zeka hubı olması konusunda başarılı bir örnek olabileceğini düşünüyorum." diyerek sözlerini noktaladı.

"Geri dönüşüme ve sürdürülebilirliğe yapılan her yatırımın geri dönüşü var"

Türk Telekom Üst Yöneticisi (CEO) Ebubekir Şahin de şirketin geri dönüşüm noktasındaki çalışmalarından bahsederek, modemlerin geri dönüşümüne ilişkin bilgiler verdi.

Şahin, "1 milyonun üzerinde modemin geri dönüşümü için çok para harcıyoruz ama ilerleyen süreçte çok para kazanacağımızı düşünüyoruz. Bunu bir finansal sonuç olarak söylüyorum. Doğaya, geri dönüşüme ve sürdürülebilirliğe yapılan her yatırımın geri dönüşü olduğuna inanıyorum." diye konuştu.

Türk Telekom'un dijital ve yeşil dönüşümü birlikte yönetme çabası içinde olduklarını ifade eden Şahin, veri merkezinin şirket için çok değerli olduğunu ve bu alanda yatırımlar yapıldığını dile getirdi.

Şahin, Şirketin veri merkezi yatırımlarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Bu ay içinde Ankara'daki 3'üncü veri merkezimizi, önümüzdeki yılın başında da İstanbul'daki 4'üncü veri merkezimizi açacağız. Bunların tamamı enerjiye muhtaç. Öz tüketimimiz içerisinde 1000 megavatın üzerinde bir öz tüketimi kendi yapmış olduğumuz GES'le çözmeye çalışıyoruz. İnşallah yine buradan uzaktan temelini atacağımız Malatya veri merkezimizde 360 megavatlık bir santralin de temelini atmış olacağız." ifadelerini kullandı.

Ziraat Bankası'ndan COP31'de yeni finansman sözleşmeleri

Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar ise yeşil dönüşüm projelerine ilişkin yaptığı değerlendirmede, araştırmalara göre 1,5 derece iklim hedefi doğrultusunda 2025-2030 döneminde dünya genelinde yıllık 7,8 trilyon dolar civarında finansmana ihtiyaç olduğunu, mevcut küresel harcamanın ise yıllık 2 trilyon dolar seviyesinde kaldığını belirtti.

Ziraat Bankasının 225 milyar dolarlık büyüklüğe sahip olduğunu aktaran Çakar, şunları kaydetti:

"Yurt dışından en çok kaynak getiren banka 30 milyar dolarla Ziraat Bankası oldu. Bugün Alman KfW Grubu bünyesinde yer alan KfW IPEX-Bank ile 500 milyon avroya kadar finansman işbirliği yaptık. Cumartesi günü de farklı bankalarla 1,1 milyar dolarlık bir sendikasyon sözleşmesi daha imzalayacağız. Türkiye'de yeşil finansman veya çevre iklim temalı en büyük sendikasyonu geçen sene 1,75 milyar dolarla Ziraat Bankası almıştı. Buradaki temel amacımız, biz bir ülkenin bir parçasıyız, bu ülkenin dönüşümünün temel sağlayıcılarından biriyiz. O nedenle getirdiğimiz kaynağı mutlaka reel sektöre veriyoruz ve özellikle bu dönüşüm finansmanında kullanılmak üzere veriyoruz."

Çakar, çiftçiler için modern basınçlı sulamadan, yenilenebilir enerjiye kadar çevre dostu krediler kullandırdıklarını belirterek, gıda güvenliğine önem verdiklerini anlattı.

Türkiye'deki kurumsal kredilerin yüzde 20'sini Ziraat Bankası'nın sağladığını ifade eden Çakar, "Bu kredilerde enerjinin payı yüzde 13 ve bu çok nitelikli bir sayıdır. Enerji konusunda da iddialıyız. Önümüzdeki süreçte de nitelikli projeleri finanse etmeye devam edeceğiz." açıklamasını yaptı.

Çakar, Kayseri'de 64 megavatlık bir GES kurduklarını belirterek, kulelerin, şubelerin ve ATM'lerin tamamının enerji ihtiyacını öz tüketim kapsamındaki GES'ten sağladıklarını ifade etti.