ABD’de yaşayan Kalie Robins’in yapay zeka teknolojisine ilişkin yaşadığı deneyim, sosyal medya platformlarında çocuklara ait bilgilerin nasıl işlenebildiği konusunda yeni bir tartışma başlattı.
Robins’in aktardığına göre olay, 1 Eylül’de kızlarından biriyle otomobilde şarkı söylerken çektiği kısa bir videoyu Instagram’da paylaşmasıyla başladı. Ertesi gün paylaşımını yeniden kontrol eden Robins, Meta’nın yapay zeka destekli özelliğinin kendisine dikkat çekici bir soru yönelttiğini gördü. Söz konusu öneride, “Çocuk yolcu kim?” sorusu yer alıyordu.
Bu sorunun ardından yapay zeka aracının verdiği yanıtları inceleyen Robins, sistemin yalnızca videoda görünen çocuğa ilişkin bilgi vermekle kalmadığını, diğer kızı hakkında da çeşitli çevrimiçi kaynaklardan bilgiler ortaya çıkardığını öne sürdü. Robins, 2 Eylül’de sosyal medya hesabından yayımladığı tepki videosunda yaşadığı şaşkınlığı dile getirerek, bir yapay zeka sisteminin küçük bir çocuk hakkında bu tür bir soru yöneltmesinin neden gerekli olduğunu sorguladı.
Wrzuciła wideo córki śpiewającej w samochodzie, a wbudowana sztuczna inteligencja pyta: „Chcesz wiedzieć, kim jest dziecko z tyłu?”. Po sekundzie wypluwa jej imię, wiek i dokładną wagę urodzeniową ze szpitala.
To nie scenariusz z horroru science-fiction, tylko oficjalna funkcja…
“İSİMLERİNİ, DOĞUM BİLGİLERİNİ VE FOTOĞRAFLARINI BULDU”
Robins’in iddiasına göre Meta AI ile etkileşim devam ettikçe sistem, iki çocuğuna ilişkin çeşitli bilgileri bir araya getirmeye başladı. Anne, yapay zekanın çocuklarının isimleri, doğum bilgileri, fotoğrafları ve videoları gibi bilgileri farklı sosyal medya paylaşımları üzerinden ortaya çıkardığını söyledi.
Robins ayrıca sistemin, ailesinin diğer üyeleri tarafından daha önce paylaşılmış içeriklere de ulaştığını belirtti. Bunlar arasında çocuklarından birinin bebeklik dönemine ait fotoğraflarının da bulunduğunu ifade eden Robins, söz konusu görüntülerin kendi hesabından değil, annesinin sosyal medya hesabından paylaşılmış olduğunu aktardı.
Robins’in tepkisini artıran bir diğer unsur ise yapay zekanın daha sonra kendisiyle ilgili bir soru önermesi oldu. Bu kez sistemin önerdiği soru, “Kalie Robins nerede yaşıyor?” şeklindeydi.
Robins, yapay zekanın yalnızca çocukları hakkında bilgi toplamaya çalışmadığını, aynı zamanda kendisiyle ilgili farklı çevrimiçi bilgileri bir araya getirerek yaşadığı yer konusunda çıkarım yapabildiğini savundu.
Tam da bu noktada, sosyal medya kullanıcılarının merak ettiği soru şu: Meta AI tam olarak nasıl çalışıyor ve kullanıcılar bu özellik üzerinde ne kadar kontrol sahibi? Bu özellik şu anda Türkiye’de aktif mi, vatandaşlarımız kendi hesaplarında bunu nasıl kontrol edebilir?
“Öncelikle burada iki özellikten bahsedebiliriz. Birincisi, Facebook, Instagram, WhatsApp ve Messenger’a entegre edilmiş genel Meta AI asistanı. İkincisi ise bir gönderiye bakarken yapay zekanın o içerikle ilgili otomatik olarak soru önermesi” diyen Bilişim Uzmanı Osman Demircan, şu bilgilerin altını çizdi:
“Türkiye özelinde Meta AI, sahip olduğu tüm platformlarda aktif olarak kullanılıyor. Hatta Meta AI’nin Türkiye’deki WhatsApp entegrasyonu resmî olarak inceleme konusu olmuştu. Meta, özelliklerini ülkeye, uygulama sürümüne ve hesaba göre kademeli olarak açabiliyor ya da kapatabiliyor. Şu anda bütün Meta AI entegrasyonlarını tek hareketle tamamen kaldıran genel bir ‘Meta AI’yi kapat’ düğmesi bulunmuyor. Meta’nın kendi açıklamalarında, Facebook’taki Meta AI’nin ayrıca etkinleştirilmesine gerek olmadığı, otomatik olarak entegre edildiği, kullanıcıların AI sohbetini sessize alabileceği ve gizlilik ayarlarıyla etkileşimini sınırlandırabileceği belirtiliyor.”
“Bu nedenle ben vatandaşlara ‘AI düğmesini kapatın, sorun çözülür’ diyemiyorum” ifadelerini kullanan Demircan, “Fakat kullanıcılar, Meta AI’nin ulaşabileceği veri havuzunu küçültebilir. Hesabı mümkün olduğunca gizli kullanmak, eski paylaşımları gözden geçirmek, çocuk fotoğraflarının görünürlüğünü sınırlamak, konum etiketlerini kaldırmak, başkalarının sizi veya çocuğunuzu etiketlediği gönderileri kontrol etmek ve aile üyelerinden de aynı hassasiyeti istemek daha etkili bir koruma sağlayacak” dedi.
Ayrıca Kişisel Verileri Koruma Kurulu, kısa süre önce çocukların kişisel verilerinin sosyal medya platformlarında nasıl işlendiği ve hangi tedbirlerin alındığı konusunda Instagram ve Facebook’un da aralarında bulunduğu platformlar hakkında inceleme başlattığını hatırlatan uzman isim, “Dolayısıyla çocukların sosyal medya verilerinin yapay zekayla işlenmesi meselesi, Türkiye açısından da son derece güncel ve ciddi anlamda önem teşkil eden bir konu. İlgili tüm bakanlıklar bu konuda tüm hassasiyetlerini masaya koyuyorlar” ifadelerini kullandı.
