ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le St. Petersburg'da kritik bir görüşme gerçekleştirdi.
Kentteki görkemli bir imparatorluk sarayında gerçekleşen ve Witkoff ile Putin arasındaki dokuzuncu yüz yüze görüşme olan bu buluşma, Rusya'nın iyi niyet göstergesi olarak, ülkede tutulan emekli ABD'li öğretmen Stephen Hubbard'ı serbest bırakmasıyla başladı.
Putin ayrıca, Trump'a İran konusunda yardımcı olmayı teklif etti. Rusya'nın Tahran ile on yıllara dayanan bir ilişkisi olduğunu belirten Putin, İran'ın nükleer programına dair ABD'nin endişelerini gidermek için bu ilişkiden yararlanmayı daha önce de birçok kez önerdiğini hatırlattı.
Rusya Devlet Başkanı, ABD'li çiftçilere destek olmak amacıyla Amerika'ya büyük miktarlarda gübre tedarik edebileceklerini de ifade etti. Putin ayrıca, önümüzdeki ay Çin'de Trump ile bir görüşme yapma arzusunu dile getirdi; Kremlin, bu görüşmeye Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in de dahil olabileceğini belirtti.
Bu görüşme, Kiev ve Avrupalı müttefikleri arasında, ABD'nin Ukrayna'ya verdiği destekten geri adım attığına dair endişelerin arttığı bir dönemde gerçekleşti. Söz konusu endişeler, ABD'nin zaman zaman Rus saldırılarına ilişkin anlık istihbarat paylaşımını durdurması ve Ukrayna'nın askeri iletişim sistemlerini kısıtlaması gibi iddiaları kapsıyor.
Witkoff, Putin'e hitaben, "Bugün başarmayı umduğum şeylerden biri, Ukrayna, Rusya ve ABD arasında üçlü görüşmelerin yeniden başlatılması ihtimali üzerine verimli bir diyalog kurmaktır" dedi ve şu ifadeleri kullandı:
"Bugün nihai bir çözüme ulaşamasak bile, bir sonraki adımın ne olabileceği üzerine konuşup değerlendirmelerde bulunmamızın önemli olacağını düşünüyorum; dünya da bunu duymayı bekliyor."
Ukrayna ve Rusya, olası bir barış anlaşmasının şartları konusunda hâlâ birbirinden çok uzak görüşlere sahip; ancak Trump son dönemde Ukrayna üzerindeki baskıyı artırarak bir tür anlaşmaya varılması yönünde telkinlerde bulunuyor. Trump son açıklamasında Ukrayna'nın savaşı sona erdirmesi gerektiğini, aksi takdirde "çok kötü bir durumla" karşı karşıya kalacağını belirtti.
Ukrayna lideri Zelenskiy, Putin ve Trump ile gerçekleştireceği üçlü bir görüşmede, savaşın nasıl sona erdirileceğine dair temel meseleleri ele almayı umduğunu ifade etmişti.
Kremlin ise, Putin ile Zelenskiy arasında gerçekleşecek herhangi bir görüşmenin anlamlı olabilmesi için, öncesinde yardımcılar tarafından çok titiz bir şekilde hazırlanması gerektiğini defalarca dile getirdi.
Putin, Ukrayna'nın doğusundaki Donetsk bölgesinin tamamen Rusya'nın kontrolüne girmesi ve Kiev'in NATO'ya üye olmaması gibi temel savaş hedeflerinden taviz vereceğine dair hiçbir işaret göstermiyor.
2014 yılında Rusya tarafından ilhak edilen Kırım'ın da Ukrayna'ya geri verilmesi ABD tarafında da söz konusu değil.
ABD ile Ukrayna arasındaki ilişkiler, Trump'ın bu ayın başlarında, ABD'deki fiyatları düşürmeye yardımcı olmak amacıyla Rusya ile bir dizel ihracat anlaşması yaptığını duyurmasının ardından hızla kötüleşti. İran'a yönelik saldırıları başlattığından bu yana ortaya çıkan yüksek yakıt maliyetleri, 3 Kasım'da yapılacak ABD Ara Seçimleri öncesinde Cumhuriyetçilere zarar verdi.
Ukrayna, dizel yakıt anlaşmasından bu yana istihbarat paylaşımında ve askeri uydu sistemi "Starshield"ın kullanımında aksamalar yaşandığından şikayetçi.
Wall Street Journal, ABD'li yetkililere ve konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, milyarder Elon Musk'ın geçen hafta, Ukrayna'nın Rus balistik füze saldırılarını takip etmek için kullandığı SpaceX'in "Starlink" uydu hizmetinin askeri amaçlı versiyonunun yavaşlatılması talimatını verdiğini öne sürdü.
