Abd Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in tarihte ilk kez üçlü olarak bir araya geleceği zirve öncesinde, Rus milliyetçi ideolog Dugin’in açıklaması dikkat çekti. Zirve, Rusya’da 1945'teki Yalta Konferansı’yla karşılaştırılırken, Kiev’den Tokyo’ya kadar pek çok başkentte endişeyle izleniyor.
“BİZ, ÇİN VE BATI”
Reuters’ın aktardığına göre Dugin, Rus devlet yayın kuruluşu Radio Sputnik’e yaptığı değerlendirmede, olası üçlü görüşmenin dünyadaki güç dengesini gösterdiğini öne sürdü. Dugin, “Bu, dünyada kimin önemli olduğunu gösteriyor: Biz, Çin ve Batı” dedi.
Görüşmenin derin bir sembolik anlam taşıdığını savunan Dugin, zirvenin Batı’nın kabul etmediği çok kutuplu dünya düzeninin teyidi olduğunu ileri sürdü.
“ÜÇ KUTUPLU DÜNYA” TEZİ YENİ DEĞİL
Rus “Yeni Avrasyacılık” akımının önde gelen kuramcısı olarak bilinen Dugin, benzer görüşleri daha önce de dile getirmişti. Dugin, 2021'de yayımladığı “Üç kutuplu dünya kuruldu” başlıklı yazısında, ABD’nin küresel hegemonyasını sürdürme imkanının sona erdiğini ve dünyanın fiilen ABD, Çin ve Rusya’dan oluşan üç kutuplu bir düzene geçtiğini savunmuştu.
ZELENSKİ’DEN “YALTA” UYARISI
Zirve, Rusya’da özellikle 1945'te ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği liderlerinin İkinci Dünya Savaşı sonrası nüfuz alanlarını belirlediği Yalta Konferansı’yla karşılaştırılıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, geçen ay yaptığı açıklamada, “Bunun nüfuz alanlarının yeniden dağıtıldığı bir Yalta 2, 3 ya da 4'e dönüşmesini gerçekten istemiyoruz” dedi.
Eski NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı emekli Orgeneral Philip Breedlove da Putin’in dünyayı üç nüfuz alanına bölmeyi amaçladığını öne sürdü. Breedlove, Fox News Digital’e yaptığı açıklamada, bu planda Uzak Doğu’nun Çin’e, Avrupa’nın Rusya’ya, Batı Yarımküre’nin ise ABD’ye bırakılacağını iddia etti.
ÇİN: ÇIĞIR AÇICI ÖNEME SAHİP
Çin Dışişleri Bakanlığı, zirvenin 19 Kasım Perşembe günü Shenzhen’de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında yapılacağını doğruladı. Bakanlık Sözcüsü Mao Ning, liderlerin dünya barışının korunması ve büyük güçler arasında stratejik istikrar konularında görüş alışverişinde bulunacağını belirterek, buluşmanın “çığır açıcı öneme sahip” olduğunu söyledi.
Reuters’a göre görüntü Çin açısından rahatsız edici. Zira 1945'teki Yalta’ya davet edilmeyen Çin, kendisini küçük ülkelerin savunucusu olarak konumlandırmaya çalışıyor. Çinli yetkililerin “yeni Yalta” nitelendirmesini açıkça reddettiği de bildirildi.
GÜNDEMDE NÜKLEER SİLAHLAR VE İRAN VAR
ABD tarafı, zirvenin ana gündem maddesinin nükleer silahların azaltılması olacağını açıkladı. Ancak Reuters’ın görüştüğü Çinli akademisyenler, Pekin’in bu öneriyi kabul etmesinin zor olduğunu değerlendirdi. ABD ve Rusya’nın 5 binden fazla nükleer savaş başlığı bulunurken, Çin’in yaklaşık 500 başlığa sahip olduğu belirtiliyor.
Trump’ın zirvede İran’daki durumu da gündeme getirmesi bekleniyor. Ukrayna’daki savaşın ise ABD ile Rusya arasında ayrı bir müzakere süreci yürüdüğü için üçlü görüşmede ele alınmaması planlanıyor. Analistler, üç liderin farklı hedeflerle masaya oturması nedeniyle kapsamlı bir anlaşma çıkma ihtimalinin düşük olduğunu değerlendiriyor.





