Ekim ayı enflasyon verisi emekli maaşları için de önemli. Çünkü milyonlarca çalışanı ve emekliyi yakından ilgilendiren tarihi bir dönüm noktasının eşiğindeyiz. Peki, yeni sistemde ne değişecek? Daha uzun süre çalışan ve daha fazla prim ödeyenler daha yüksek emekli maaşı mı alacak? İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Elif Kaya, CNN Türk'te detayları anlattı.
İşte Kaya'nın açıklamalarından satır başları;
Prim ödeme süresi fazla olan ve prim miktarı fazla olanları daha mı fazla besleyecek? Evet, bu şekilde bir düzenleme öngörülüyor. Çünkü biliyorsunuz, 18 bin lira kök aylık var. Bu 18 bin liranın üzerine eklenen 5 bin 552 liralık ekstra para var. Bunun toplamı 23 bin 552 TL yapıyor. Bu bizim en düşük emekli maaşımız.
Bu en düşük emekli maaşının artması demek aslında şurada şu kök oran var ya, bu 20 bin olduğunda da burası 23 bine tamamlanıyor 23 bin 552'ye. 21 bin olduğunda da ve 22 bin olduğunda da. O yüzden bu oranın tamamının bu 23 bin 552 TL'ye tamamlanıyor olması aslında daha fazla prim ödemiş ve daha fazla hak kazanmış olanın da eşitlenmesi anlamına geliyor.
Emekli maaşlarına 2027 yılında yapılacak artış için çalışmalar sürüyor. Yıl sonu enflasyon beklentileri üzerinden yapılan hesaplar netleşmeye başlarken, ek düzenlemeler de gündemde.
25 yıllık çalışma süresi olduğunda her çalışan için burada aylık bağlama oranları aslında sabit olarak yüzde 50 şu andaki düzenlemede. Fakat şöyle diyor; her 25 yıl çalışan, 25 yıllık ödeme mi yaptı? Hayır, aslında 25 yıl çalışan herkes 25 yıllık ödeme yapmadı. Bu yüzden bunların 25 yıllık ödeme yapmaması, daha doğrusu o primlerin eşit olmaması buradaki o prime bağlı aylık bağlama oranı dediğimiz oranı da değiştiriyor.
Bu aylık bağlama oranı ne anlama geliyor? 25 yıl çalışan yüzde 50'sini alıyor. Bu arada aldığınız son maaş mesela 60 bin liraysa, 60 bin lira üzerinden değil, güncellenmiş aylık ortalama alınıyor. Yani sizin çalıştığınız bütün süre boyunca.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NASIL HESAPLANACAK?
25 yıl üzerine verilecek primin yüzde 3'e artırılacağını ve asgari kısmın yükseltileceğini düşünüyorum. Yani seyyanen bir artış olacak, kök maaşlara zam artı seyyanen artış, bir de 25 yıl üzerine 3 puanlık yani bana şu andaki açıklamalara göre en yakın gözüken senaryo bu.
