Ocak ayında yapılacak maaş artışını bekleyen milyonlarca emekli için yeni düzenleme seçenekleri değerlendiriliyor. Dört aylık enflasyon verisinin açıklanmasıyla zam oranlarının belirlenmesine iki veri kalırken, hükümetin üzerinde çalıştığı belirtilen ek artış formülleri de netleşmeye başladı. Sabah yazarı Faruk Erdem'in aktardığına göre, enflasyon farkının yanı sıra seyyanen zam, refah payı ve prim esaslı kademeli artış seçenekleri üzerinde duruluyor.
OCAK ZAMMI İÇİN İKİ ENFLASYON VERİSİ BEKLENİYOR
Temmuz, ağustos, eylül ve ekim aylarına ilişkin enflasyon rakamlarının açıklanmasının ardından gözler kasım ve aralık verilerine çevrildi. Yılın son iki ayına ilişkin rakamların da belli olmasıyla emeklilerin ocak ayında alacağı enflasyon artışı kesinleşecek.
Mevcut beklentilere göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yaklaşık yüzde 10, memur ve memur emeklilerinin ise yüzde 8 civarında artış alabileceği hesaplanıyor. Ancak bu oranlar henüz kesinleşmiş değil.
SEYYANEN ZAMDA KADEMELİ ARTIŞ FORMÜLÜ
Enflasyon artışına ek olarak yapılabilecek iyileştirmelerde farklı kriterlerin uygulanması değerlendiriliyor. Daha önceki refah payı düzenlemelerinde eşit oranlı artışlar yapılırken, yeni seyyanen zam formülünde kademeli bir sistem üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.
Bu kapsamda emeklilerin prim gün sayısı, ödedikleri prim miktarı ve emeklilik şartları dikkate alınabilecek. Böylece 3 bin 600 gün ve asgari ücret üzerinden prim ödeyerek emekli olanlarla, 7 bin gün boyunca yüksek prim ödeyenlerin ek artışları farklılaşabilecek. Değerlendirilen formülde daha fazla prim ödeyen emeklinin daha yüksek ek ödeme alması öngörülüyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 30-35 BİN TL'YE ÇIKABİLİR
Çalışmalarda en düşük emekli maaşının artırılması da önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Halen 23 bin 552 TL olarak uygulanan en düşük emekli aylığının, yüzde 10'luk enflasyon artışıyla 25 bin 907 TL seviyesine yükselmesi hesaplanıyor.
Ancak değerlendirilen seçenekler yalnızca enflasyon artışıyla sınırlı değil. En düşük emekli maaşının 30 bin ile 35 bin TL arasına çıkarılmasına yönelik formüller üzerinde de durulduğu belirtiliyor.
5 BİN TL SEYYANEN ZAM YAPILIRSA NE OLACAK?
Örnek hesaplamaya göre mevcut 23 bin 552 TL'lik en düşük emekli maaşı, yüzde 10 enflasyon artışıyla 25 bin 907,20 TL'ye yükselecek. Bu tutara 5 bin TL seyyanen artış eklenmesi halinde en düşük aylık 30 bin 907,20 TL'ye ulaşacak.
Söz konusu rakamlar henüz kesinleşmiş bir zam kararını değil, üzerinde çalışıldığı belirtilen olası senaryoları gösteriyor. En düşük emekli maaşına ilişkin düzenlemenin hayata geçirilmesi için yasal değişiklik yapılması gerekiyor.
REFAH PAYINDA YÜZDE 10-15 SEÇENEĞİ
Emeklilerin gelirlerini artırmak amacıyla değerlendirilen bir diğer seçenek ise refah payı. Faruk Erdem'in aktardığına göre, geçmiş yıllardaki uygulamalara benzer şekilde yüzde 10 ile yüzde 15 arasında refah payı verilmesi de masadaki alternatifler arasında bulunuyor.
Refah payının enflasyon artışına eklenmesi halinde zamların kök maaşlar üzerinden hesaplanması bekleniyor. Kök maaşı belirlenen en düşük aylığın altında kalan emekliler için ise Hazine desteğinin devam etmesi gerekecek.
KÖK MAAŞ VE HAZİNE DESTEĞİ NASIL UYGULANACAK?
Mevcut sistemde kök maaşı en düşük emekli aylığının altında kalan kişilere aradaki fark Hazine tarafından ödeniyor. Yeni düzenlemede de taban aylığın artırılması halinde bu desteğin sürdürülmesi değerlendiriliyor.
Emeklilerin alacağı kesin zam oranları kasım ve aralık enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından belli olacak. Ek zam, refah payı ve seyyanen artış seçeneklerinin uygulanıp uygulanmayacağı ise yapılacak değerlendirmeler ve alınacak kararlarla netleşecek.
