Yabancı yatırımcıları ülkelerine çekmek isteyen ülkeler, belirli tutarda yatırım yapanlara uzun süreli veya daimi oturum izni sunuyor. Kamuoyunda 'Golden Visa' olarak da bilinen bu programlar, yatırımcılara ve çoğu zaman ailelerine başka bir ülkede yaşama imkanı sağlıyor.
Türkiye'de bugün (18 Kasım 2026) Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni bir yatırım yoluyla ikamet izni düzenlemesi yürürlüğe girdi. Buna göre Türkiye'de çalışmayan yabancı yatırımcılar, en az 150 bin dolar yatırım karşılığında 3 yıl, 200 bin dolar yatırım karşılığında ise 5 yıl ikamet izni alabilecek.
Mevduat, devlet borçlanma araçları, gayrimenkul yatırım fonları, girişim sermayesi yatırım fonları ve bireysel emeklilik sistemi üzerinden gerçekleştirilebilen yatırımların, ikamet izni süresinin en az yarısı boyunca korunması gerekiyor. Yatırımcının yabancı eşi ile ergin olmayan veya bağımlı çocukları da düzenlemeden yararlanabiliyor.
Ancak bu izin doğrudan vatandaşlık hakkı sağlamıyor. Türkiye'deki yeni uygulama, dünyadaki yatırım yoluyla oturum programlarıyla karşılaştırıldığında özellikle yatırım tutarı ve yatırım araçlarının çeşitliliği bakımından dikkat çekiyor.
Yunanistan, Avrupa'da yatırım yoluyla oturum denildiğinde öne çıkan ülkelerden biri. Golden Visa programında gayrimenkul yatırımı için bölgeye göre farklı alt limitler uygulanıyor.
Atina, Selanik, Mikonos, Santorini ve nüfusu 3 bin 100'ün üzerindeki adalarda asgari yatırım tutarı 800 bin Euro. Diğer bölgelerde bu tutar 400 bin Euro olarak uygulanıyor.
Bununla birlikte belirli koşulları karşılayan ticari gayrimenkullerin konuta dönüştürülmesi ve tarihi binaların restorasyonu gibi özel kategorilerde 250 bin Euro'luk yatırım seçeneği bulunuyor.
Yunanistan'ın verdiği oturum izni 5 yıl geçerli ve yatırım koşulları korunduğu sürece yenilenebiliyor. Eş, çocuklar ve ebeveynler de program kapsamına alınabiliyor. Ancak oturum izni tek başına vatandaşlık anlamına gelmiyor. Yunan vatandaşlığı için genel olarak 7 yıllık fiili ikamet ve diğer yasal koşullar aranıyor.
Portekiz, yatırım yoluyla oturum programında önemli değişikliklere giden ülkeler arasında. Daha önce yabancı yatırımcıların en çok tercih ettiği seçeneklerden biri olan gayrimenkul yatırımı, 2023 yılında Golden Visa kapsamından çıkarıldı.
Buna karşılık yatırım fonları, araştırma faaliyetleri, kültürel mirasın korunması ve istihdam yaratılması gibi seçenekler devam ediyor.
Yatırım fonlarına en az 500 bin Euro aktarılması, belirli araştırma faaliyetlerine 500 bin Euro yatırım yapılması veya kültürel mirasın korunması ve sanatsal üretimin desteklenmesi için en az 250 bin Euro aktarılması programın öne çıkan seçenekleri arasında.
Portekiz'de yatırımcıların ilk yıl en az 7 gün, sonraki dönemlerde ise iki yıllık süreler içinde en az 14 gün ülkede kalması gerekiyor. Aile birleşimi kapsamında eş ve bağımlı çocukların yanı sıra belirli koşullardaki ebeveynler de oturum iznine dahil edilebiliyor.
Vatandaşlık konusunda ise yatırım yoluyla oturum ile vatandaşlık arasındaki süreye dikkat çekiliyor. Portekiz'de vatandaşlığa geçiş için yürürlükteki yeni düzenlemeler çerçevesinde çoğu yabancı için 10 yıllık yasal ikamet süresi gündemde.
İtalya, yatırımcı vizesi programında gayrimenkul satın alımını değil, ülke ekonomisine yönelik finansal yatırımları ve bağışları esas alıyor.
Program kapsamında yenilikçi girişimlere en az 250 bin Euro, İtalyan şirketlerine en az 500 bin Euro yatırım yapılması gerekiyor. Devlet tahvillerine yatırımın alt sınırı 2 milyon Euro olurken kültür, eğitim, araştırma ve doğal mirasın korunması gibi alanlardaki hayırsever bağışların en az 1 milyon Euro olması şartı aranıyor.
İlk oturum izni 2 yıl süreyle veriliyor. Yatırım koşullarının devam etmesi halinde 3'er yıllık dönemlerle yenilenebiliyor. Eş, çocuklar ve bağımlı ebeveynler aile birleşimi kapsamında değerlendirilebiliyor.
İtalya'da vatandaşlığa geçiş için genel olarak 10 yıllık yasal ikamet şartı bulunuyor.
Macaristan, yatırım yoluyla oturum programında yabancılara 10 yıllık ikamet izni sunuyor. Guest Investor olarak adlandırılan program kapsamında en az 250 bin Euro tutarında onaylı gayrimenkul yatırım fonu katılma payı satın alınması gerekiyor. Bir diğer seçenek ise kamu hizmeti misyonu bulunan yükseköğretim kurumlarına eğitim, bilimsel araştırma veya sanatsal faaliyetlerin desteklenmesi amacıyla en az 1 milyon Euro bağış yapılması.
Gayrimenkul yatırım fonu seçeneğinde yatırımın en az 5 yıl korunması şartı bulunuyor. Ayrıca fon portföyündeki varlıkların en az yüzde 40'ının Macaristan'daki konut gayrimenkullerinden oluşması ve fon yöneticisinin ilgili resmî yeterlilik koşullarını karşılaması gerekiyor.
Macaristan'ın yatırımcı oturum izni 10 yıl süreyle veriliyor ve bir defaya mahsus olmak üzere aynı süreyle yenilenebiliyor. Program kapsamında ülkede asgari fiziksel kalış zorunluluğu bulunmuyor. Eş ve diğer uygun aile bireyleri de aile birleşimi kapsamında oturum iznine başvurabiliyor.
Öte yandan doğrudan konut satın alarak oturum alma seçeneği mevcut programda yer almıyor. Yatırımcı oturum izni de tek başına kalıcı oturum veya vatandaşlık hakkı sağlamıyor. Vatandaşlığa geçiş için fiilî ikamet dahil genel yasal koşulların ayrıca karşılanması gerekiyor.
Malta, yatırım yoluyla oturum programında geçici izin yerine doğrudan daimi oturum imkânı sunuyor. Malta Permanent Residence Programme (MPRP) kapsamında yabancı yatırımcıların en az 375 bin Euro değerinde konut satın alması veya yıllık en az 14 bin Euro kira ödemesi gerekiyor.
Gayrimenkul şartının yanı sıra başvuru sahibinden 60 bin Euro idari ücret ve 37 bin Euro devlet katkısı alınıyor. Ayrıca 2 bin Euro tutarında sivil toplum kuruluşu bağışı yapılması gerekiyor. Başvuru sahibinin en az 500 bin Euro varlığa, bunun en az 150 bin Euro'su finansal varlık olmak üzere sahip olması veya en az 650 bin Euro varlık ve bunun en az 75 bin Euro'su finansal varlık şartını karşılaması isteniyor.
Programa eş ve çocukların yanı sıra belirlenen koşulları karşılayan diğer bağımlı aile bireyleri de dahil edilebiliyor. Yetişkin bağımlı aile bireyleri için kişi başına 7 bin 500 Euro ek devlet katkısı uygulanıyor.
MPRP kapsamında verilen hak daimi oturum niteliği taşıyor. Oturum kartlarının ise 5 yılda bir yenilenmesi gerekiyor. Malta'nın bu programı doğrudan vatandaşlık sağlamıyor; vatandaşlık için ayrı yasal koşullar bulunuyor.
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Avrupa Birliği dışından gelen yatırımcılara en az 300 bin Euro yatırım karşılığında hızlandırılmış prosedürle daimi oturum izni veriyor.
Program kapsamında yeni bir konut veya daire satın alınabiliyor. Bu seçenekte gayrimenkulün bir inşaat şirketinden ilk satış olması ve KDV hariç en az 300 bin Euro değerinde bulunması gerekiyor. Ofis, mağaza ve otel gibi diğer gayrimenkullerde ikinci el alımlar da kabul edilebiliyor.
Bunun dışında Güney Kıbrıs'ta faaliyet gösteren ve en az 5 çalışanı bulunan bir şirkete 300 bin Euro sermaye yatırımı yapılması veya uygun yatırım fonlarının katılma paylarının satın alınması da seçenekler arasında.
Yatırım şartının yanı sıra başvuru sahibinin yıllık en az 50 bin Euro güvence altına alınmış gelire sahip olması gerekiyor. Bu tutar eş için 15 bin Euro, her bağımlı çocuk için ise 10 bin Euro artırılıyor. Yatırımın yurt dışından getirilen kaynaklarla gerçekleştirilmesi, sağlık sigortası ve adli sicil şartlarının da karşılanması isteniyor.
Oturum izni yatırımcıya ve 18 yaşından küçük çocuklarına verilebiliyor. Yurt dışında yükseköğrenim gören, evli olmayan ve aileye bağımlı 18-25 yaş arasındaki çocuklar ise ayrı başvuruyla programa dahil olabiliyor.
Güney Kıbrıs'ta oturum hakkı süresiz olmakla birlikte oturum kartının 10 yılda bir yenilenmesi gerekiyor. Yatırımın korunması şartı bulunurken, yatırımcı ve ailesinin onaydan sonra bir yıl içinde ülkede ikamet etmeye başlaması gerekiyor. Ülkeden iki yıl kesintisiz uzak kalınması ise oturum hakkının kaybedilmesine yol açabiliyor.
Bu program da doğrudan vatandaşlık hakkı sağlamıyor. Vatandaşlığa geçiş ayrı yasal ikamet ve diğer uygunluk koşullarına tabi.
Birleşik Arap Emirlikleri, özellikle Dubai üzerinden yatırımcıların ilgisini çeken ülkeler arasında yer alıyor.
Gayrimenkul yatırımcıları, toplam değeri en az 2 milyon dirhem olan (yaklaşık 545 bin dolar) mülke sahip olmaları halinde Golden Visa programına başvurabiliyor. Dubai'de gayrimenkul yatırımı üzerinden 10 yıllık yenilenebilir oturum izni alınabiliyor.
Bunun dışında en az 2 milyon dirhemlik banka mevduatı, yatırım fonu veya şirket sermayesi gibi seçenekler de bulunuyor.
Eş, çocuklar ve ebeveynler aile kapsamında oturum izninden yararlanabiliyor. BAE'nin yatırımcı programlarında öne çıkan özelliklerden biri de oturumun devamı için ülkede kesintisiz yaşama zorunluluğunun bulunmaması.
ABD, yatırım karşılığında doğrudan kalıcı oturuma giden bir program sunuyor. EB-5 olarak bilinen sistemde yatırımcıların belirlenen şartları karşılayan ticari bir işletmeye yatırım yapması ve en az 10 tam zamanlı istihdam yaratılması gerekiyor.
Asgari yatırım tutarı hedeflenen istihdam bölgeleri (TEA) ve belirli altyapı projelerinde 800 bin dolar. Diğer yatırımlarda ise 1 milyon 50 bin dolar olarak uygulanıyor.
Başvurunun kabul edilmesiyle yatırımcıya ve uygun aile bireylerine önce şartlı Green Card veriliyor. Eş ve 21 yaşından küçük, evli olmayan çocuklar da programa dahil edilebiliyor. Yasal şartların yerine getirilmesiyle kalıcı oturum aşamasına geçiliyor.
ABD'de vatandaşlığa başvurmak için genel olarak kalıcı oturum sahibi olarak 5 yıl geçirmiş olmak gerekiyor. Ancak EB-5 yatırımı tek başına vatandaşlık garantisi vermiyor.
Letonya, 15 Eylül 2026'da yürürlüğe giren yeni Göç Yasası ile yatırım yoluyla oturum programında önemli değişikliklere gitti. Yeni düzenlemeyle gayrimenkul satın alımı ve bankaların ikincil borçlanma araçlarına yatırım üzerinden oturum izni alma seçenekleri kaldırıldı.
Buna karşılık Letonya şirketlerinin sermayesine yatırım yaparak oturum izni alma yolu devam ediyor. En az 50 çalışanı bulunmayan ve yıllık cirosu veya bilanço toplamı 10 milyon Euro'yu aşmayan şirketlere en az 50 bin Euro yatırım yapılması gerekiyor. Bu seçenekte ilk başvuruda ayrıca 10 bin Euro devlet ödemesi isteniyor. Daha büyük şirketlere yapılacak yatırımlarda ise asgari tutar 100 bin Euro olarak uygulanıyor.
Yeni yasayla şirket yatırımı karşılığında verilen geçici oturum izninin süresi 5 yıldan 2 yıla indirildi. İznin yenilenmesi için yatırım koşullarının korunması gerekiyor.
Düzenlemede ayrıca yeni bir yatırım seçeneği oluşturuldu. Buna göre devlet tarafından kurulacak bir alternatif yatırım fonu yöneticisine en az 150 bin Euro yatırım yapan yabancılara, 10 bin Euro devlet ödemesi karşılığında 5 yıla kadar oturum izni verilmesi öngörülüyor. Ancak Letonya Vatandaşlık ve Göç İşleri Dairesi'nin açıklamasına göre söz konusu fon henüz kurulmadığı için bu seçenek şu aşamada fiilen kullanılamıyor.
Yeni yasayla oturum izni başvurularının değerlendirilmesinde azami süre 4 ay olarak belirlendi. İlk geçici oturum izni başvurusunda belgeler Letonca veya İngilizce sunulabilirken, yenileme başvurularında belgelerin Letonca olması gerekiyor.
Letonya'da kalıcı oturum hakkı için de en az 5 yıl geçici oturum izniyle ülkede yaşamış olma şartı getirildi. Genel vatandaşlığa geçiş süreci ise ayrı koşullara tabi.
Panama, yatırımcılara doğrudan daimi oturum sağlayan ülkeler arasında yer alıyor.
Ülkenin Nitelikli Yatırımcı Programı kapsamında gayrimenkule en az 300 bin dolar yatırım yapan yabancılar daimi oturum için başvurabiliyor. Panama Menkul Kıymetler Piyasası üzerinden gerçekleştirilen yatırımlarda ise alt limit 500 bin dolar.
Eylül 2026'da yayımlanan yeni düzenlemelerle yatırım kategorileri ve koşulları güncellendi. Yatırımın belirlenen süre boyunca korunması gerekiyor.
Eş, çocuklar ve ebeveynler de başvuruya dahil edilebiliyor. Panama'da vatandaşlığa geçiş için ise daimi oturumdan sonra genel olarak 5 yıllık ikamet şartı ve diğer yasal koşullar aranıyor.
Yatırım yoluyla oturum programları karşılaştırılırken yalnızca asgari yatırım tutarına bakmak yeterli değil. Bazı ülkeler yatırımcının ülkeye fiilen yerleşmesini beklerken bazıları yılda birkaç gün kalınmasını yeterli görüyor.
Örneğin Portekiz'de belirli aralıklarla ülkede bulunma şartı aranırken ABD'de Green Card sahibi olmanın getirdiği fiili ikamet yükümlülükleri bulunuyor. BAE ve Malta gibi ülkeler ise yatırımcılara daha esnek oturum modelleri sunuyor.
Vatandaşlık bakımından da önemli farklar bulunuyor. Malta'nın yatırım programı doğrudan daimi oturum sağlarken ABD'nin EB-5 sistemi kalıcı oturuma geçiş imkanı sunuyor. Türkiye'nin yeni düzenlemesi ise yatırım karşılığında uzun süreli ikamet izni sağlıyor ancak bu izin vatandaşlık başvurusuna esas teşkil etmiyor.
Dolayısıyla yatırımcılar açısından ülkelerin sunduğu hakların yanı sıra yatırımın ne kadar süre korunacağı, aile bireylerinin kapsama girip girmediği, ülkede bulunma zorunluluğu ve vatandaşlığa geçiş koşulları da karar sürecinde belirleyici oluyor.






