Yaklaşık evcil kedi büyüklüğündeki küçük yaban kedisi, üzerindeki benek ve çizgiler nedeniyle bölgedeki benzer türlerden 100 yıldan uzun süredir ayırt edilemedi. Bilim insanları ancak genetik incelemeler sonucunda bu hayvanın diğerlerinden farklı bir tür olduğunu ortaya çıkardı.
Yeni türe Leopardus tilcayo adı verildi. “Tilcaya kedisi” olarak tanımlanan türün, Güney ve Orta Amerika'da yaşayan küçük yaban kedilerinden oluşan kaplan kedileri grubuna dahil olduğu belirlendi.
Araştırmacılar, keşfin özellikle Bolivya'nın yeterince incelenmemiş ormanlarının barındırdığı biyolojik çeşitliliğe dikkat çektiğini belirtti.
Yeni türün keşfindeki en önemli ipucu ise Bolivya'daki bir kurtarma merkezinde yaşayan 10 yaşındaki Tigrino oldu. Tigrino yıllar önce ormanda bulunduğunda, onu bulan kişi küçük hayvanı evcil bir kedi yavrusu zannetti. Ancak hayvan büyüdükçe davranışları ve görünümü, sıradan bir ev kedisinden oldukça farklı olduğunu ortaya koydu.
Bolivyalı bilim insanı Paola Nogales-Ascarrunz de gönüllü olarak çalıştığı merkezde Tigrino'yu gördüğünde kedinin farklı olduğunu fark etti.
Bunun üzerine araştırmacılar, Bolivya'nın Yungas bölgesindeki benzer yaban kedisi gözlemlerini de incelemeye aldı.
Araştırmacılar, Tigrino'nun yanı sıra yaşayan farklı hayvanlardan ve müzelerde bulunan örneklerden DNA örnekleri topladı. Yapılan karşılaştırmalar, bugüne kadar birbirine çok benzeyen türler arasında değerlendirilen kedilerin genetik olarak daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ortaya koydu.
Current Biology dergisinde yayımlanan çalışma, kaplan kedileri grubunda daha önce düşünüldüğü gibi üç değil, beş farklı tür bulunabileceğine işaret etti.
Araştırmanın sonuçları bilim dünyasında da dikkat çekti. Araştırmaya dahil olmayan National Museums Scotland memeliler uzmanı Andrew Kitchener, küçük benekli Güney Amerika kedilerinin birbirlerine çok benzemesi ve ellerinde az sayıda örnek bulunması nedeniyle sınıflandırılmalarının uzun süredir zor olduğunu belirtti.
Keşfin en dikkat çekici ayrıntılarından biri ise yeni türün şu an için doğrulanmış yalnızca bir yaşayan bireyinin bulunması.
Bilim insanları, Tigrino'nun Leopardus tilcayo türünün doğrulanmış tek yaşayan temsilcisi olduğunu belirtiyor. Ancak araştırmacılar, Bolivya'nın ormanlarında başka bireylerin de bulunabileceğini düşünüyor.
Oxford Üniversitesi'nden araştırmanın ortak yazarı Caroline Sartor, keşfin koruma çalışmaları açısından da önem taşıdığını belirterek, bir türün ne olduğunu ve nerede yaşadığını bilmeden korunmasının mümkün olmadığını vurguladı.
Kaplan kedileri, Güney ve Orta Amerika'da Costa Rica'dan Bolivya ve Arjantin'e kadar geniş bir coğrafyada görülüyor. Ancak birbirlerine son derece benzemeleri, bilim insanlarının bile bazı türleri ayırt etmesini zorlaştırıyor.
Ormansızlaşma, yaşam alanlarının yok edilmesi ve yasa dışı avcılık bu küçük yaban kedileri için önemli tehditler oluşturuyor.
Bilim dünyasında daha önce 41 yaşayan kedi türü tanımlanmıştı. Yeni keşif ve kaplan kedileri grubundaki olası yeni ayrımların doğrulanması halinde bu sayının 44 veya daha fazlasına ulaşabileceği belirtiliyor.
Böylece Bolivya ormanlarında yıllarca diğer kedilerin arasında kaybolan küçük bir yaban kedisi, DNA analizleri sayesinde bilim dünyasının yeni türü olarak kayıtlara geçti.
