Sırbistan'ın 12 yıldır görevde olan lideri Aleksandar Vucic, tarihi seçimlerin ardından yenilgiyi kabul etti. Vucic hükümetine karşı öğrenci hareketi öncülüğünde iki yıldır düzenlenen protestolar, ülkede köklü bir siyasi değişimin önünü açtı.
Vucic, ilk sonuçların seçmenlerin ezici çoğunluğunun öğrencileri desteklediğine işaret ettiğini ve bu durumun öğrencilere 250 sandalyeli parlamentoda çoğunluğu kazandırabileceğini söyledi.
Belgrad'daki parti merkezinde destekçilerine seslenen Vucic, "Henüz kesin sonuçlara sahip değiliz. Ancak örneklem sonuçlarına göre bu seçimleri kaybettiğimiz açık. 'Öğrenci Listesi' kazandı. 135 ila 140 sandalye almaları, bizim ise 105 sandalyede kalmamız bekleniyor" dedi.
CeSID-IPSPS araştırma kuruluşlarının temsili örneklemine göre, Öğrenci Listesi'nin 138 milletvekili çıkarması beklenirken, Vucic'in sağcı Sırp İlerleme Partisi'nin (SNS) 104 sandalye kazanacağı tahmin edildi. Araştırmacılar, kalan sandalyelerin etnik azınlıkları temsil eden partiler arasında paylaşılabileceğini belirtti.
Vucic'in 12 yıllık iktidarının sona erdiği haberinin duyulmasıyla Belgrad ve diğer kentlerin sokaklarında kutlamalar başladı.
Sokaklarda bazı kişiler polis memurlarıyla tokalaştı ve onlara sarıldı. Yoldan geçen araçların kornaları da kutlamalara eşlik etti.
Öğrenci Listesi'nin merkezinde toplanan destekçiler, alkışlar, gözyaşları ve sarılmalar eşliğinde "Zafer, zafer!" sloganları attı. Belgrad Üniversitesi profesörü Radomir Saicic, öğrenciler adına yaptığı açıklamada, "Sevgili Sırbistan, bu gece halkın sesi duyuluyor. Bu gece zaferimizi kutluyoruz, yarın geleceği inşa ediyoruz" dedi.
Sevinç gösterileri, pazar günü rekor sayıda seçmenin oy kullanmak için sandık başına gitmesinden saatler sonra yaşandı. Ülke genelinde sandık merkezlerinin önünde uzun kuyruklar oluşurken, bazı noktalarda seçmenlerin iki saate kadar beklediği bildirildi. Yerel saatle 19.00 itibarıyla seçim gözlem kuruluşları CeSID ve Ipsos, katılım oranını yüzde 67,6 olarak açıkladı. Bu oran, 1992'de Yugoslavya'nın dağılmasından bu yana kaydedilen en yüksek seviye oldu.
Yüksek katılımın yanı sıra, geçen hafta Belgrad'da öğrencilerin seçim öncesindeki son mitingine yaklaşık 150 bin kişinin katılması da öğrencilerin Balkan ülkesinde yeni bir siyasi dönemi başlatacak kadar destek toplamış olabileceği yönündeki ilk değerlendirmeleri güçlendirdi.
Sırbistan'daki öğrenci hareketinin zaferinin Avrupa genelinde yankı uyandırması bekleniyor.
Avrupa Birliği'ne aday ülkelerden Sırbistan'daki kritik seçim, Kasım 2024'te Novi Sad tren istasyonunda beton bir sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle başlayan sürece dayanıyor. Facianın ardından öğrenciler protestolar başlatmış, inşaatta özensizlik, usulsüzlükler ve yolsuzluğun çöküşte rol oynadığına ilişkin bulguların ortaya çıkmasıyla eylemler geniş çaplı bir hükümet karşıtı harekete dönüşmüştü.
On yılı aşkın süredir Sırbistan siyasetine damga vuran ve giderek otoriterleştiği yönündeki eleştirilerle karşı karşıya kalan Vucic, öğrencilerin artan baskısı üzerine geçen ay cumhurbaşkanlığından istifa ederek erken seçim kararı aldı.
Öğrenciler, bu fırsatı hareketlerini siyasi güce dönüştürmek için kullandı. Ekonomiyi yeniden inşa etme ve demokrasiyi güçlendirme hedefleri doğrultusunda seçmenlerden destek isteyen hareket, 250 sandalyeli parlamento için akademisyenlerden sporculara ve çiftçilere uzanan farklı kesimlerden 250 aday belirledi.
Vucic, öğrencileri yabancı güçlerin maşası olmakla suçlayarak hareketi defalarca itibarsızlaştırmaya çalıştı. Öğrenciler ise bu suçlamaları reddetti. Emekli maaşlarını ve kamu çalışanlarının ücretlerini artırma sözü veren Vucic, aynı zamanda ülkesinin Batı ile Rusya ve Çin arasındaki ilişkilerini dengeleyerek Sırbistan'ı küresel belirsizlikler karşısında yönlendirebilecek bir lider olarak öne çıkmaya çalıştı.
Ancak öğrenciler geri adım atmadı. Mitingler düzenledi, uzun süredir Vucic'in kalesi olarak görülen kırsal bölgelere gitti ve seçmenlere ulaşmaya çalıştı.
