Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD), İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ tesislerinde 9 Kasım'da meydana gelen ve 17 işçinin yaşamını yitirdiği patlamayı savcılığa taşıdı. ÇHD İzmir Şubesi, şirket yönetimi ve alt işveren yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulundu.
Savcılığa sunulan dilekçede, HABAŞ Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. ile HABAŞ Demir Çelik A.Ş. yönetim kurulu üyeleri ve alt işveren yetkilileri hakkında “olası kast ile öldürme ve yaralama” suçlarından kamu davası açılması istendi. Olay yerindeki delillerin kaybolmasını veya karartılmasını önleyecek acil koruma tedbirleri de talep edildi.
PATLAMAYA İLİŞKİN FARKLI AÇIKLAMALAR
BirGün'ün Evrensel'den aktardığı habere göre, dilekçede kamu kurumları ile şirket yetkililerinin patlamanın oluş biçimine ilişkin farklı açıklamalarına dikkat çekildi.
İzmir Valiliği ilk açıklamasında, sıvı çelik dökümü sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesiyle olayın yaşandığını bildirdi. Şirket ise patlamanın elektrik ark ocaklarındaki planlı bakım çalışmaları sırasında meydana geldiğini öne sürdü. Valilik daha sonraki açıklamasında üretim yapılmadığını, vinçten kopan parçaların doğal gaz hattına çarparak patlamaya yol açtığını belirtti. İlk basın haberlerinde de patlamanın karbondioksit dolum ya da çinko bölümünde gerçekleştiği bilgisi yer aldı.
ÇHD, bu açıklamalar üzerinden bakım ile döküm üretiminin aynı anda yürütülüp yürütülmediğinin araştırılmasını istedi. Dilekçede, çalışma öncesinde enerji ve gaz izolasyonunu kapsayan kilitleme-etiketleme (LOTO) prosedürlerinin uygulanıp uygulanmadığı ve ana doğal gaz boru hattının neden vincin yük taşıma güzergâhında açıkta bırakıldığı soruları yöneltildi.
DÖRT GÜN ÖNCEKİ ÖLÜM DE DİLEKÇEDE
Dernek, tesiste iş sağlığı ve güvenliği ihlallerinin süreklilik taşıdığını savunarak olayın taksir yerine olası kast kapsamında soruşturulmasını istedi. İşverenin tehlikeleri önceden bildiği halde önlem almadığı iddiasına yer verilen başvuruda, geçmişteki işçi ölümleri ve yaralanmalar da sıralandı.
Dilekçede, patlamadan dört gün önce, 5 Kasım 2026'da tesis bünyesindeki alt işverende çalışan 20 yaşındaki Eyüp Eğinli'nin iş makinesi lastiğinin patlaması sonucu hayatını kaybettiği belirtildi.
Başvuruda ayrıca 2018'de peş peşe patlamalar meydana geldiği ve sıvı çelik potasının devrilmesiyle çok sayıda işçinin yaralandığı aktarıldı. 8 Ekim 2020'de yaşamını yitiren Kadir Özdemir için açılan davada ise mahkemenin HABAŞ'ı “asli kusurlu” bulduğu hatırlatıldı.
KAMERA VE ÜRETİM KAYITLARI İÇİN ACİL TALEP
ÇHD, dijital verilerin silinmesi veya parçaların değiştirilmesi riskine karşı savcılıktan gecikmeden işlem yapılmasını istedi. Güvenlik kameralarının en az bir yıllık ham kayıtları ile ark ocağı, tavan vinci ve doğal gaz basınç sistemlerine ait SCADA/DCS/PLC proses kayıtlarının adli bilişim uzmanlarınca imajlarının alınması talep edildi.
Olay sırasında üretim yapılıp yapılmadığının belirlenmesi için TEİAŞ'tan elektrik tüketim verilerinin; BOTAŞ veya yerel gaz dağıtım şirketinden hat basıncı ve otomatik kesme zamanlarının getirtilmesi istendi. İş güvenliği onaylı defteri, risk değerlendirmeleri, sıcak çalışma izinleri, periyodik vinç kontrolleri ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın son 10 yıldaki teftiş raporlarının da dosyaya eklenmesi talep edildi.
Başvuruda, hayatını kaybeden işçilerin tam otopsilerinin yapılması, toksikolojik ve iç organ basınç raporlarının düzenlenmesi istendi. İncelemelerde aile vekillerinin görevlendireceği bağımsız bir hekimin bulunmasına izin verilmesi ve metalurji, vinç ile patlama güvenliği uzmanlarından oluşan bağımsız bir üniversite heyeti atanması da talepler arasında yer aldı.
