77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC) kapsamında düzenlenen uzay ajansı başkanları oturumunda ülkeler arası işbirliğinin önemi vurgulandı.
Anadolu Ajansının "Global İletişim Ortağı" olduğu, Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul'un eş ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi'nde yapılıyor.
Kongre kapsamında Türkiye, ABD, Avrupa, Çin, Hindistan, Kanada ve Japonya'nın uzay ajanslarının üst düzey yöneticilerinin katıldığı "Uzay Ajansı Başkanlarıyla Birebir Görüşmeler" başlıklı oturum düzenlendi.
"Uluslararası işbirliği hayati önem taşıyor"
Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç, konuşmasında küresel uzay sektörünün bu önemli buluşmasına ev sahipliği yapmanın büyük bir onur olduğunu belirterek, uzaydaki faaliyetlerin genişlemesiyle bu ilerlemenin beraberinde yeni sorumluluklar da getirdiğine dikkati çekti.
Sürdürülebilirlik, güvenlik, uzaya sorumlu ve uzun vadeli erişim gibi konuların giderek daha fazla önem kazandığını anlatan Kıraç, bunların, hiçbir ülkenin veya kurumun tek başına çözemeyeceği zorluklar olduğunu ifade etti.
Kıraç, bu nedenle uluslararası işbirliğinin hayati önem taşıdığını ve bu işbirliğinin, Türkiye'nin yaklaşımının temel parçası olduğunu vurguladı.
IAC'nin, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu pek çok farklı ülkeyi bir araya getirdiğini belirten Kıraç, şu değerlendirmede bulundu:
"Uzayın geleceği, tek bir ülke veya tek bir kurum tarafından inşa edilemez. Bu süreç, kolektif yetenekler, sorumlu liderlik ve etkin uluslararası işbirliği gerektirir. Bu konu, IAC'nin temasıyla da yakından ilişkilidir: 'The world needs more space'. Bu faaliyetler, bilim ve inovasyon için daha fazla alan, gençler ve yeni fikirler için daha fazla fırsat ve dünyanın dört bir yanındaki ülkelerin katılımının sağlanması anlamına geliyor."
ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) Başkan Yardımcısı Matt Anderson da uzay konusunun ülkesinin öncelikleri arasında yer aldığını ve Artemis II programının bunu gösterdiğini söyledi.
Anderson, güven, ekip çalışması ve eğitim kavramlarının, NASA'nın ve herkesin uzaydaki çok yüksek hedeflerini gerçekleştirmesine yardımcı olacağını dile getirdi.
ABD Kongresinin tam finansman desteğine sahip olmaları dolayısıyla şanslı olduklarını belirten Anderson, "Artemis programımıza yardımcı olmak, üssü inşa etmek, kalıcı bir varlık kurmak ve ardından Mars'a geçmek için geçen yıl bütçemize ek 10 milyar dolar verdiler." diye konuştu.
Anderson, Artemis III görevinde 3 Amerikalı ve bir Kanadalı astronotun yer alacağı bilgisini vererek, şu ifadeleri kullandı:
"Artemis III görevinde Avrupa Uzay Ajansından (ESA) bir İtalyan astronot da yer alacak. Dünyanın en büyük 3 roketiyle astronotları alçak Dünya yörüngesine fırlatacağız. SpaceX ile Blue Origin'in Ay'a iniş araçlarıyla iki kez kenetlenme gerçekleştireceğiz. Görev tamamlandıktan sonra 2027'de Artemis III görevini tamamlamak için bir kez suya iniş yapacağız ve bu da bizi 2028'deki Artemis IV ve Artemis V görevlerine hazırlayacak. Bu görevlerde Ay üssünü inşa etmeye ve Ay yüzeyinde kalıcı varlık oluşturmaya başlayacağız. Bu, bir teknoloji gösterisi alanı olacak ve bir sonraki hedefimiz olan Mars'a yolculuk için hazırlıklarımızı sürdüreceğiz."
ESA Genel Direktörü Josef Aschbacher de "Uzay, biz farkında olmasak da günlük yaşamın bir parçası. Tarımdan afet yönetimine ve sağlığa kadar toplumun birçok alanında uzay verileri ve uydu teknolojileri kullanılıyor." dedi.
Küresel uzay ekonomisinin hızlı büyüdüğüne işaret eden Aschbacher, "Sektör büyüklüğü, bugün yaklaşık 600 milyar dolar seviyesinde, gelecek 10 yılda ise 1,8 trilyon dolara ulaşması bekleniyor." bilgisini paylaştı.
Aschbacher, Avrupa'nın, robotik keşiflerin yanı sıra insanlı keşif ve astronot taşımacılığı kapasitesini artırmayı değerlendirdiğini, bu çalışmaların uluslararası ortaklıklarla yürütülmesinin önemli olduğunu söyledi.
Çin Ulusal Uzay Ajansı Başmühendisi Li Guoping de ülkesinin uzay ve uydu alanlarında gerçekleştirdiği çalışmalara ilişkin bilgi verdi.
Oturumda Hindistan Uzay Araştırmaları Organizasyonu Başkanı V. Narayanan, Kanada Uzay Ajansı Başkan Vekili Jean-Claude Piedboeuf ve Japonya Uzay Araştırma Ajansı Başkanı Yamakawa Hiroshi de konuşma yaptı.
