İklim krizi sigortacıların korkulu rüyası haline gelmiş durumda. Çünkü sigorta sistemi, beklenmedik ve ani olaylara karşı koruma sağlıyor. Sigortanın amacı da zaten bu. Vatandaş da bunun için sigorta yaptırıyor. Ancak sigortacılar için iklim krizinin yarattığı etkiler artık beklenmedik ve ani olmaktan çıkmış durumda. Yani, yaşanan seller, su baskınları, şiddetli fırtınalar, orman yangınları gibi olaylar artık olağan olmaktan çıkmış, her yıl tekrarlanır hale gelmiş. Bu olaylar karşısında da sigortacıların ödedikleri hasarlar da her yıl artıyor. Nitekim dünyada afetlerin yarattığı sigortalı kayıp son üç yılda 600 milyar doları geçmiş durumda. Zirvede konuştuğum sigortacılar gelecek yıllarda bu rakamın kat ve kat artacağını söylüyor.
İşte bu tablo sigortacıları korkutuyor ve sigortacılar, yavaş yavaş afetleri sigortalamaktan kaçıyor. Mesela, ABD’nin Kaliforniya eyaletinde çıkan, yüzlerce konut ve işyerinin yandığı orman yangını sonrası artık sigorta şirketleri yangın sigortası yapmayı bıraktı. Prim ödense bile o bölgede sigorta yaptırılamıyor. Benzer şekilde ABD’de kasırgalara karşı sigorta teminatı verilmemeye başlandı. Almanya, İsviçre gibi Avrupa ülkelerinde de sel afetine karşı ya sigorta yapılmıyor ya da yüksek muafiyetlerle sigorta satılıyor. Mesela, Avrupa Komisyonu hava olaylarında sigortalanmama riskine karşı İklim Sigortası İttifakı kuruyor.
Türkiye’de bu oluşumdan çok uzak değil. Zirvede, sigortacılara, “Bizde de vatandaş afetlerle karşı sigorta bulmakta zorlanacak mı?” diye sordum; cevap aynen, “Bilmiyoruz” oldu. Türkiye’de son 50 yılda 200 ekstrem hava olayı yaşanırken, sadece 2025 yılında bu sayının bini geçtiğini ve iklim değişimi nedeniyle hava olaylarının hem sayısının hem şiddetinin arttığını söylüyorlar. Çıkardığım sonuç şu: “Tesisimi, işyerimi, evimi sigortalattım, gerisini sigorta şirketi düşünsün” ya da “Dere yatağına yaptığım evi, işyerini sigortalatırım, zararımı sigortacı karşılar” anlayışı artık son buluyor.
SİGORTACILAR: AFET SONRASI KAPIMIZI ÇALMAYIN
Zirvede yerli, yabancı sigorta şirketleri altını çizerek, şu mesajı verdi: “Bizi artık hasar ödeyen şirketler olarak görmeyin. İklim riskleri gerçekleştikten sonra zarar ödeyen finans kuruluşları değiliz ve olaylar bittikten sonra bize gelmeyin.”
Zirvede, çözüm de paylaşıldı; önleyici sigortacılık. Bundan sonra özellikle işyerleri, sanayi tesisleri bu kavramı çok duyacak. Ne demek önleyici sigortacılık? En basit anlatımıyla, işyeri, sanayi tesisi, konut, altyapı; sigortalanmadan önce sigorta şirketi risk analizini yapacak, sigortalıya riskleri önleyici çözümleri anlatacak, gerekli önlemlerin alınmasını sigortalıdan isteyecek, sonrasında sigortalanacak. Bu önlemleri alanların sigorta primlerinde indirim yapılacak, önlem almayanın sigortası yapılmayacak.
Özetle sigortacılar şunu söylüyor: “Önce bizimle masaya oturulacak. Afetlerin yaratacağı zararı azaltmak için gerekli önlemler alınacak, sonra sigorta yapılacak. Çünkü biz, nerede, ne afeti olacağını, ne boyutta zarar vereceğini biliyoruz.”



