ANKARA/ Arnavutluk, Karadağ ve Kuzey Makedonya, yaşanan zorluklara rağmen nihai hedeflerinin Avrupa Birliği (AB) üyesi olmak olduğunu belirtti.

Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Karadağ Başbakanı Milojko Spajic ve Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski, Brüksel'de düzenlenen 2026 Avrupa Birliği (AB) Genişleme Forumu kapsamında düzenlenen "Genişlemeyi Hayata Geçirmek: Reformlar, Yatırımlar ve Ekonomik Büyüme" başlıklı panelde konuştu.

Rama, AB'ye Balkan ülkelerini genişleme sürecinde birlikte değerlendirme ve üyelik sürecine ilişkin siyasi irade ortaya koyma çağrısında bulundu.

AB üyeliğine hazırlık sürecinin, ülkelerin kurumsal kapasitesini geliştirdiğine dikkati çeken Rama, AB Komisyonu'nun reformlar konusunda ülkeleri zorlamaya devam etmesi gerektiğini ancak siyasi karar alma mekanizmalarının bu sürecin gerisinde kaldığını söyledi.

Rama, AB Konseyi ve üye ülkelerin, Balkan ülkelerini aynı masa etrafında bir araya getirebileceğini belirterek, her ülkenin liyakate dayalı sürecin gerekliliklerini yerine getirmeye devam edebileceğini dile getirdi.

Bölge ülkelerinin, AB'ye katılmak için kendi kimliklerinden vazgeçmelerinin gerekmediğine işaret eden Rama, farklı kimlik, kültür ve gelenekleri koruyarak ortak Avrupa değerleri etrafında birleşmenin önemine dikkati çekti.

Rama, bu yaklaşımın mevcut üyelik kriterlerini değiştirmeyi gerektirmeyeceğini dile getirerek, Karadağ'ın üyeliğe kabul edilmesinin diğer ülkelere de örnek oluşturabileceğinin altını çizdi.

AB'nin Balkan ülkelerini sürecin dışında tutmasının doğru olmadığını savunan Rama, bölgenin farklı küresel aktörlerin etkisine açık hale gelebileceği uyarısında bulundu.

Rama, konuşmasında, AB Genişleme Forumu'nun 15 Kasım'da Brüksel'de düzenlenen "Birlik Ezgileri: Avrupa'nın Kavşaklarından Armoniler" başlıklı açılış konserinde, Sırbistan için seçilen ve sözlerinde "Seni vermeyiz Kosova" ifadesiyle Kosova'nın Sırbistan'a ait olduğu yönündeki iddiaları içeren "Sa Kosova zora svice" şarkısının enstrümantal olarak çalınmasına tepki gösterdi.

Söz konusu şarkının, kasıtlı mı yoksa bilgi eksikliği nedeniyle mi seçildiğini bilmediğini vurgulayan Rama, milliyetçi içerikli bir şarkının işbirliği ve Avrupa'nın ortak geleceği anlayışını yansıtmadığını söyledi.

Rama, şarkının bölgede geçmişte yaşanan çatışmaları hatırlattığını anlatarak, Sırbistan'ın Kosova ile ilişkilerini normalleştirmesi ve Kosova'yı bağımsız bir devlet olarak tanımasının, başta Sırbistan olmak üzere bölgedeki herkesin yararına olacağını vurguladı.

Karadağ'ın hedefi, bir sonraki AB üyesi olmak

Spajic de Karadağ'ın 10 yılı aşkın süredir AB üyelik müzakerelerini sürdürdüğüne işaret ederek, teknik olarak AB'nin 28. üyesi olabilmek için yüzde 100 hazır olduklarını söyledi.

Karadağ'ın AB'ye katılımının herkesin çıkarına olduğunu belirten Spajic, daha fazla çalışmaları gerektiğinin farkında olduklarını dile getirdi.

Spajic, Avrupa'nın cesur ve güçlü adımlar atmasının gerekli olduğuna dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

"Karadağ'ın hedefi; AB'ye katılmak. Neslimizin hedefi de AB'ye katılmak. Bunun 2 nedeni var. Birincisi; değerler. İnsan, bir yere ait olmak istiyor. Aynı değerleri paylaşan insanlarla birlikte olmak istiyor. İkinci nedeni ise tek pazar. Küreselleşen dünyada yarım milyon, 2 milyon veya 3 milyon nüfuslu bir ülke kendi başına ne yapabilir? Rekabet etmek çok zor."

Kuzey Makedonya'nın da stratejik hedefi AB üyeliği

Mickoski de AB üyelik sürecine yaklaşık 26 yıl önce İstikrar ve Ortaklık Anlaşması'nı imzalayarak başladıklarını anlatarak, süreç kapsamında birçok zorlukla karşılaştıklarını ve bu zorlukların devam ettiğini söyledi.

Kuzey Makedonya'nın AB üyelik sürecinde birkaç defa anayasa değişikliğine gittiğini, ülkenin isim değiştirdiğini anımsatan Mickoski, anayasa değişikliğinin bir anlamda kimlik değişikliği olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Mickoski, "Belki karamsar konuşuyorum, bunun için özür dilerim ancak biz karamsar değiliz. Tam tersine oldukça aktif ve yapıcıyız. Hayal kırıklığı büyük olsa da halkımızın AB üyeliğine verdiği desteğin yüzde 70'in oldukça üzerinde olduğunu söylemeliyim. Bunun nedeni, politikamızın nihai stratejik hedefinin, AB'nin bir parçası olmak olması. Bu doğrultuda ilerlemeye devam edeceğiz." diye konuştu.