CNN International Spikeri Becky Anderson: Gelinen noktada asıl sorun, dünyadaki sıcak savaşlar nedeniyle hükümetlerin iklim bütçelerinden ziyade askeri savunma bütçelerine odaklanmış olması ve bunu açıkça gördük. Yarının elektrifikasyonu için gereken güneş panellerine kaynak ayırmaktansa, halklarına bugünden enerji temin etmeyi garanti altına almaya daha çok odaklanmış durumdalar. Asıl temel sorun da bu değil mi? Birçok hükümetin uzun vadeli hedefleri 'olsa iyi olur' kabilinden tali meseleler olarak görmesi; kısa vadeli önceliklerin ve iklim hedeflerine yönelik adanmışlık ile heyecan eksikliğinin bulunması değil mi?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum: Aynen öyle. Aslında bu fırsatı değerlendirip, liderlik eden ülkeler önümüzdeki süreçte öne çıkacak. Yani bugün belki ülkeler bütçeleri gereği, belki öncelikleri gereği bu konuya belki çok değinemiyorlar veya bu konu üzerinde daha fazla yatırım yapamıyorlar. Ama savaşın sebebi enerjiyse eğer, bu savaşı yapmaya devam mı etmek istiyor? Yoksa bu savaşı kalıcı olarak bitirmek mi istiyor? Buna karar vermek lazım. Yani neticede enerjisini kendi ülkesinde bağımsız elde ettikten sonra o savaşa girmesine gerek kalmayacak. Fotoğrafın büyüğünü görmek lazım. Tabii ki imkanlar farklı. Tabii ki her ülkenin başlangıcı farklı. Öncelikleri farklı. Bunları dikkate alacağız. Ama biz global anlamda bu hedefleri ortaya koyuyoruz. Global anlamda bu hedefleri yakalama iradesini ortaya koyuyoruz. Bunu koyduğumuzda emin olun dünya çok daha iyi bir noktaya, çok daha güvenli bir noktaya gelecek. Bunu bugün yapan ülkeler emin olun öne çıkıyor. Üretiminde, imalat sektöründe, istihdamında niye öne çıkıyor? Çünkü orada bilgi onda, teknoloji onda, girişim onda. Dünya 1950'li yıllarda sanayileşti. Bu sanayileşmeyi yapan ülkeler, bugün gelişmiş ülkeler olarak adlandırılıyor. Bugün de iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın bundan sonraki 50 yılını konuşuyoruz. Bu 50 yıla ilişkin eğer ülkeler bu konuya liderlik ederlerse halkını mutlu eder. Edemezlerse bugünkü konumunu arar hale gelir.
Becky Anderson: Geçen yıl bu zamanlar Brezilya'dan çıkarken; iklim aktivistlerinin mutlak öncelik olduğunu söylediği iki dev başlık, yani ne fosil yakıtların kademeli olarak terk edilmesi ne de ormansızlaşma Belém Bildirgesi'ne girebildi. Fosil yakıtlar meselesi bir bakıma COP sürecinin dışına itildi ve Kolombiya ile Hollanda gibi aktörlerin inisiyatifine bırakıldı. Fosil yakıtların önemi ya da önemsizliği konusunda buradan vereceğiniz mesaj nedir? İlla filtreleme/karbon yakalama olmaksızın kullanılan fosil yakıtlar değil; genel olarak geleceğe dönük ekonomik enerji paradigması içindeki fosil yakıtlardan bahsediyorum. Fosil yakıtların önümüzdeki yıllık süreçte de enerji tablosunun bir parçası olmaya devam edeceğini kabul ediyor musunuz?
Murat Kurum: Yani sondan başlayayım. Ben fosil yakıtların gelecekte önemli bir enerji aracı olacağını düşünmüyorum. Neden? Bugün yenilenebilir enerji çıkarma maliyetiyle fosil yakıtın maliyetine baktığınızda yarı yarıya az. Yani yenilenebilir enerji yarı yarıya daha ucuz. Ucuz olan bir şey varsa insanlar pahalıyı niye tercih etsin? Siz kendi ihtiyaçlarınızı karşılarken de ucuz kaliteli, o ihtiyacınızı karşılıyorsa eğer onu tercih ediyorsunuz öyle değil mi? Bir markada olmadığına göre fosil yakıt, dolayısıyla tercih nedeni ihtiyacımı ne gideriyorsa, hangisi daha ucuzsa onu tercih ederiz. Dünya bunu tercih etmek zorunda kalacak. Bugüne kadar yenilenebilir enerji bin megavat maliyeti milyon doların üzerindeyken bugün dört yüz bin dolarlara düştü. Yani daha da düşüyor. Teknoloji artıyor. Elektrikli araçlar ilk çıktığında 300 kilometre yol yaparken bugün bin 100'leri zorluyor. Dolayısıyla bu teknolojiyle birlikte bu değişim dönüşüm de devam edecek. Ülkeleri bu anlamda bir şeye zorlamaya gerek yok. Bu kendiliğinden olacak.
Şimdi asıl burada siz somut hedef koymak zorundasınız. Elektrifikasyon somut bir hedef. Neden somut bir hedef? Ben 2035 yılına kadar eğer dünya genelinde elektrifikasyonu yakaladığım zaman zaten fosil çıkacağım. Niye çıkacağım? Elektrifikasyon demek; bunu da temiz enerjiden elde ediyor demek. Ulaşımda, sanayide, üretimde elektriğin yaygınlaşması demek. Fosil yakıtında az kullanılması demek. Şimdi iki farkı anlayabiliyor musunuz? Yani birinde evet çıkış yol haritası çok kıymetli, çok değerli. Ama birinde somut bir ilerleme. Yani biri daldaki, biri eldeki kuş. O yüzden biz eldekine bakıyoruz. Eldeki daha kıymetli, daha önemli. Çünkü bugün dünya artık karar almak mecburiyetinde. Gençler, toplumlar bizden bunu bekliyor. Bu koltuklara oturuyorsun, bu sorumlulukları alıyorsak gereğini yapmalıyız. Buna ilişkinde bu iradeyi biz COP31 Başkanlığı olarak sergileyeceğiz. Sonuna kadar sergileyeceğiz ve insanlar buradan ayrıldıkları zaman Antalya'da bir şeyler değişti. Evet Antalya'da kötü gidişata ilişkin bir karar alındı diyebilsinler istiyoruz. O yüzden eylem gündemini önemsiyoruz. O yüzden hedeflerimizi önemsiyoruz. Ve o yüzden uygulama diyoruz.
Becky Anderson: 10 gün sonra sizin için başarı tam olarak ne anlama gelecek?
Murat Kurum: Başarı burada alınan kararların sizin, benim, gençlerin hayatında eğer bir değişikliğe sebebiyet veriyorsa bu bizim için başarı olacak. Bir çiftçi üründeki hasadını arttırabiliyorsa başarı olacak. Şehirdeki dirençlilik artıyorsa bizim için başarı olacak. Yenilebilir enerji kullanım miktarı artıyorsa buna ilişkin ülkeler bir irade ortaya koyuyorsa başarı olacak. Ve daha güvenliğini sağlayabiliyorsak başarı olacak. Yani bunu onlarca madde olarak sıralayabiliriz. İşin özü Antalya'dan 20 gün sonra ayrılacağız. Evet. Biz Antalya'da bu kararları aldık diyebileceğimiz Antalya'da işler değişti diyebileceğimiz bir COP Başkanlığı bizim için başarı.
