Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, "Fen bilimlerinde tarihimizin en yüksek puanına ulaşarak, 482 puan olan OECD ortalamasını geride bıraktık. Matematikte de 463 puan olan OECD ortalamasını yakaladık" dedi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu, Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ve Sayıştay raporlarını görüşmek üzere toplandı. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan komisyonda Milli Eğitim Bakanlığı'nın yanı sıra Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM), Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) ile üniversitelerin Sayıştay raporları da görüşüldü. Toplantıda sunum yapan Bakan Tekin, Milli Eğitim Bakanlığı'nın 25 yılda eğitimde büyük projeleri hayata geçirdiğini belirterek, "Bugün görüşeceğimiz bütçeyi bir yıllık bir takvimin ihtiyaçlarından çok eğitime ayırdığımız her kuruşun hesabını vereceğimizin bilinci ve hassasiyetiyle hazırladık. Kuşkusuz ki burada konuştuklarımızın asıl muhatabı, bugün sıralarında oturan ve yarın bu ülkenin mukadderatını omuzlayacak olan evlatlarımız olacak. Az önce de ifade ettiğim gibi bilimsel ve rasyonel eleştirilere kapımız açık. Ancak eğitimi bu çatının altında konuşurken siyasetin gündelik ve konjonktürel hesaplarını da, popülizmin kolay vaatlerini de aşan bir mesuliyeti hep birlikte omuzlamak zorunda olduğumuzu hatırlatmak isterim. Biz de nezaket dairesinde ve usulüne uygun biçimde dile getirilecek her itirazı, Meclisimizin vakarına ve hakkaniyetin icabına riayetle samimiyetle cevaplayacağız. İzninizle bu yılki değerlendirmeme, her devirde yeniden açılan ve bütün tartışmalarımızın kökünde yatan o meseleyle başlamak istiyorum. Bir milleti millet kılan değerlerin yarına hangi idrakle taşınacağı meselesiyle milletlerin asırlara uzanan hikayesine baktığımızda, onları ayakta tutanın toprakları ve servetleri olduğu kadar, kendilerini kendileri yapan hafızayı ve değerleri her yeni nesilde yeniden diriltebilme kudretleri olduğunu görürüz. Kendi değerlerini evlatlarına kendi diliyle ve kendi idrakiyle aktarabilen milletlerin en ağır sarsıntıların ardından dahi yeniden ayağa kalktığına, o aktarımın yönünü başkalarına bırakan toplumların ise topraklarını muhafaza etseler bile kendilerine ait bir istikbal kuramadığına tarih defalarca şahitlik etmiştir. Medeniyetimiz de ilmi ahlaktan, aklı vicdandan ayırmayan maarif anlayışıyla bu hakikati asırlar boyunca nesilden nesile taşımıştır. Kanaatimiz odur ki bir nesle hangi hafızanın devredileceğine ve o neslin şahsiyetinde hangi değerlerin yer edineceğine dair tercih, eğitim politikalarının sınırlarına sığmayacak kadar ağır, bir milletin istiklalini ve istikbalini doğrudan ilgilendirecek kadar hayati bir egemenlik meselesidir" şeklinde konuştu.

"Bilgiyi değerden, beceriyi şahsiyetten ayırmayan bir maarif anlayışını kendi dilimiz ve kendi idrakimizle yeniden kurmayı hedefledik"

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile geleceğe ışık tutan nesiller yetiştirmeyi hedeflediklerini ifade eden Bakan Tekin, "Bilgiyi değerden, beceriyi şahsiyetten ayırmayan bir maarif anlayışını kendi dilimiz ve kendi idrakimizle yeniden kurmayı hedefledik. Gayemiz, değerlerini tahkikle kavrayıp sorgulayarak sahiplenen, dünyanın bütün birikimine açık olduğu halde köklerinden kopmayan bir nesil yetiştirmektir. Bir milletin çocuklarına kim olduklarını öğretme hakkının meşruiyetini ancak o milletin iradesinden alabileceğine inandık. O iradenin aziz Meclisimizde temsil edilen sesini attığımız her adımın dayanağı saydık, adımlarımızı da kamuoyunun görüşüne açarak, istişareyle attık. Hızın derinliğe galebe çaldığı, algoritmaların evlatlarımıza her gün yeni ve hazır kimlikler sunduğu bir çağda ise o hafızayı ve o değerleri yaşatmak, geçmişin hiçbir döneminde olmadığı kadar basiret ve sebat istiyor. Dolayısıyla maarifi bir bakanlığın hizmet alanından ibaret görmedik, milletimizin istiklalini ve istikbalini teminat altına alan asli bir vazife olarak üstlendik. Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılının ufkunu adında taşıyan Türkiye Yüzyılı Maarif Modelimizi de bu vazifeyi yerine getirmenin kurucu çerçevesi olarak, ilk defa bir neslin okul öncesinden liseye uzanan eğitim hayatının tamamını kuşatacak biçimde inşa ettik. Modelimizin fikri zeminini, bilmeyi insanın kendini ve varlığı anlamlandırma yolculuğunun ayrılmaz bir parçası sayan irfan geleneğimizin insana dair bütüncül tasavvuru oluşturdu. Söz konusu bakışı öğretim programlarımızdan ders kitaplarımıza, sınıf içindeki öğretimden ölçme anlayışımıza kadar eğitimin bütün katmanlarında temel bir ilke haline getirdik. Modelimize yöneltilen itirazların önemli bir kısmının ise pedagojik bir kaygıdan çok, ahlak ile bilginin ilişkisini doğru kuramayan pozitivist bir indirgemeciliğin ve modernleşmeyi kendi değerlerinden uzaklaşmakla özdeşleştiren tek boyutlu bir anlayışın mirasından beslendiğini gördük. Açıkça ifade etmeliyim ki evlatlarını hem yetkin hem erdemli görmek isteyen bir milletin bu en tabii arzusunu ideolojik bir sapma gibi takdim etmek, milletin değerlerine hala eski Türkiye'nin mesafesinden bakmanın bir yansıması olabilir" şeklinde konuştu.

"Yıllar boyunca bu toprakların çocukları Anadolu'yu yakıp yıkan, Kudüs'ü kana bulayan orduların yürüyüşünü 'sefer' diye ezberledi"

Geçmiş yıllardaki kavramları Milli Eğitim Bakanlığı olarak revize ettiklerini aktaran Bakan Tekin, "Eğitimin sömürgesizleştirilmesi pek çok ülkede hala üniversite kürsülerinde ve kongre salonlarında nazari bir tartışma olarak kalırken, biz o tartışmayı Maarif Modelimizle okul öncesinden başlayarak bütün kademelerde nazari bir tartışmadan uygulama aşamasına geçmiş olduk. Kaynağını bu topraklardan alan, dünyaya da sırtını dönmeyen bir eğitim anlayışını bir milli eğitim sistemi ölçeğinde vücuda getiren öncü ülkelerden biri olduk. Dahası, dünya müfredatlarını ve küresel pedagoji eğilimlerini aynı yöntemsel derinlikle inceleyip karşılaştıran çalışmaları Bakanlığımız bünyesinde yürütüyoruz. Hiçbir milletin müfredatına başkasının ölçüsüyle hüküm biçmeye kalkmadan, kendi ölçümüzü dünyanın önüne koyabilecek bir müktesebat biriktirdik. Erdem-değer-eylem çerçevesiyle değerleri ders kitabının sayfalarından evlatlarımızın gündelik hayatına taşıdık. Bilgiyi davranışa, değeri eyleme dönüştürerek erdemlerin edinildiği bir eğitim iklimi oluşturduk. Bir değerin sahiciliğini, sınıfta ezberlenmesinden çok evde ve sokakta yaşanmasında aradık. Üçüncü uygulama yılına giren modelimizle bu yolda azim ve sebatla yürümeye devam edecek, hiçbir vesayet zihniyetinin evlatlarımızı kendi değerlerinden uzaklaştırmasına asla müsaade etmeyeceğiz. Eğitimin sömürgesizleştirilmesini sınıflarımıza taşırken işe de tarihimizi yeniden kendi dilimizle anlatmakla başladık. Geçmişini başkasının kavramlarıyla okuyan bir neslin, farkına bile varmadan o kavramların taşıdığı hükmü de devraldığını gördük. Yıllar boyunca bu toprakların çocukları Anadolu'yu yakıp yıkan, Kudüs'ü kana bulayan orduların yürüyüşünü 'sefer' diye ezberledi. Soykırımların yaşandığı, kıtaların talan edildiği bir çağı 'keşif' diye okudu" ifadelerini kullandı.

"Atatürk'ü okullarımızdan silmekle itham edildik"

Ermeni soykırımı iddialarını okullarda gerçekleriyle anlatmaya çalıştıklarını dile getiren Bakan Tekin, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Asılsız Ermeni iddialarını da gerçek mahiyetiyle anlattık. Hakikati kendi adıyla anmaktan daha ilmi bir tavır düşünülebilir mi? Söz konusu adımlarımızın ilmi gerekçesini soranların, aynı soruyu evlatlarımıza on yıllar boyunca başkalarının diliyle tarih öğreten anlayışa bir kez dahi olsun yöneltmemiş olması da dikkate değer. Biz o soruyu sorduk, cevabını da ders kitaplarımıza yazdık. Milli Mücadele ifadesini tercih ettiğimiz için Atatürk'ü okullarımızdan silmekle itham edildik. Oysa Gazi Mustafa Kemal, bu destanı bizzat Nutuk'ta bizzat Milli Mücadele ve onun bir aşaması olarak İstiklal Harbi diye anmıştı. Atatürk'ün kendi kelimesine sahip çıkmayı Atatürk'ü silmek diye yaftalayanların onu ne ölçüde tanıdığını takdirlerinize sunuyorum. İstikbalini kendi iradesiyle kuracak bir neslin, tarihini de önce kendi idrakiyle okuması gerektiğine inandık. Okullarımızda okunan tarihin ufkunu da Türkistan'dan Balkanlar'a uzanan ortak tarihimizi ve kültürümüzü evlatlarımıza yeniden tanıtarak genişlettik. 'Hakan ve Bilge'nin Türk Dünyası Yolculuğu'nu bütün ortaokul öğrencilerimize ulaştırdık. Lise öğrencilerimiz için hazırladığımız 'Türk Dünyası Kültür Atlası' ile de Kaşgarlı Mahmud'un Divanü Lugati't-Türk'teki haritasından hareketle gençlerimizi Malazgirt'ten başlayıp Semerkant'tan Ötüken'e, Bakü'den Mostar'a uzanan ve Ankara'da tamamlanan bir yolculuğa çıkardık. Eserlerimizi Türk Devletleri Teşkilatı üyesi kardeş ülkelerin dillerine de çevirerek, oradaki öğrencilerin istifadesine hazır hale getirdik. Arzumuz Ankara'daki bir gencin Semerkant'ı tanırken, Taşkent'teki akranının da Anadolu'nun tarihi birikimini öğrenmesi."

"Milletimiz, Terörsüz Türkiye hedefiyle kardeşliğini kalıcı bir huzura dönüştürecek tarihi bir eşiğe ulaştı"

Terörsüz Türkiye sürecinin Türkiye'nin gelecek hedeflerine gitmekteki en önemli yol olduğunu söyleyen Bakan Tekin, "Milletimiz, Terörsüz Türkiye hedefiyle kardeşliğini kalıcı bir huzura dönüştürecek tarihi bir eşiğe ulaştı. Yüce Meclisimiz de Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'la bu iradenin zeminini kurduğunu memnuniyetle gördük. Kanunların barışın hukukunu tesis edebildiğini, o huzuru nesiller boyu yaşatacak ortak hafızayı ise ancak maarifin inşa edebileceğini bilerek bu sürece omuz verdik. Ülkemizin doğusundan batısına farklı şivelerle konuşup aynı türküde buluşan, aynı sınıfta büyüyüp aynı teneffüste oyun oynayan evlatlarımız, o hafızanın bugün taşıyıcısı, yarın da muhafızı olacaklar. Bir yandan bu topraklarda kardeşliğimizi milli ve manevi değerlerimizle büyütmeye, öte yandan o kardeşlikten beslenen bir iyiliği bütün insanlığa ulaştırmaya gayret ederken, evlatlarımızı kuşatan yeni tehditleri de bütün ciddiyetiyle görmek zorundayız. Çocuklar ve gençler arasında yükselen şiddetten dijital bağımlılığa, çevrim içi istismardan aile bağlarının zayıflamasına, oradan da anlam ve aidiyet arayışında büyüyen boşluğa kadar uzanan bu tehditler, bugün dünyanın neresinde olursa olsun her ailenin kapısını çalıyor. Sınır tanımayan ve kimsenin evladını ayırt etmeyen bu sınamanın karşısında hiçbir toplumun tek başına bir set kurabildiğini görmedik. Dolayısıyla evlatlarının geleceğini milletinin istikbaliyle özdeş gören her toplumda siyasetin de bu meseleyi gündelik hesapların çok üzerinde, bir varoluş meselesi olarak ele alması gerektiğine inanıyorum. Ülkemiz de bu sınamayla yüz yüze, biz de devletimizin bütün imkanlarıyla ve milletimizin bütün kesimleriyle birlikte o sınamaya göğüs germeye kararlıyız. Dijital çağda tehditlerin de mekanı değişti" dedi.

"Bugün evlatlarımızın okuma becerilerindeki performansı 461 puan olan OECD ortalamasının üzerine çıktı"

Türkiye'de her hükümetin eğitime büyük bütçe ayırdığını vurgulayan Bakan Tekin, "Hükümetlerimiz eğitimi ülkemizin kalkınmasının temeli saydı ve her bütçede aslan payını eğitime ayırdı. PISA, yıllar boyunca evlatlarımızı ve öğretmenlerimizi yargılamak için en çok başvurulan delil oldu. Daha ilk katıldığımız araştırmanın sonuçları açıklandığında, 2004'te gazetelerimiz 'Türk öğrenciler sınıfta kaldı' ve 'Eğitimde ürkütücü tablo' manşetleriyle çıktı. Aynı hüküm zamanla manşetlerden Meclisimizin kayıtlarına da taşındı. Muhalefetin 11 Nisan 2016'da verdiği gensoru önergesinin gerekçesinde '2002 sonrası yapılan değişikliklerin sonucunda Türkiye, eğitim ve öğretim faaliyetlerinde sınıfta kalmıştır' cümlesi yer aldı. Argüman olarak da PISA 2012'de Türkiye'nin '34 OECD ülkesi arasında ancak 32'nci olabildiği' gösterildi. O satırların altında kimlerin imzalarının bulunduğunu hepimiz biliyoruz. Şimdi o satırları, evlatlarımızın verdiği cevaplarla birlikte okuyalım. Bugün 38 OECD ülkesi arasında fen bilimlerinde 14'üncü, okuma becerilerinde 13'üncü, matematikte 23'üncü sıradayız. 'Sınıfta kaldı' denilen Türkiye, fen bilimlerinde ve okumada OECD ülkelerinin yarısından fazlasını geride bıraktı. Aynı yılın sonunda muhalefet milletvekillerinin verdiği bir araştırma önergesinde ise Türkiye'nin 'fen bilimleri, matematik ve okuma becerilerinde 2003 yılının gerisine düştüğü' kayda geçirildi. PISA 2003'te üç alanda da 29 OECD ülkesi arasında 28'inci sıradaydık. 2003'te 434 olan fen bilimleri puanımız 494'e, 441 olan okuma puanımız 472'ye, 423 olan matematik puanımız 462'ye yükseldi. Üstelik aynı dönemde OECD ortalaması fen bilimlerinde 18, okumada 33, matematikte 37 puan, bütün katılımcı ülkelerin ortalaması ise sırasıyla 53, 62 ve 57 puan geriledi. '2003'ün gerisine düştü' denilen Türkiye, üç alanın her birinde 2003'ün çok ilerisine geçti. Geriye kalan ise OECD ortalaması oldu. Ertesi yıl muhalefet sıralarından Genel Kurul kürsüsüne taşınan konuşmada evlatlarımızın 'Okuduğunu anlamada, ana dilini konuşmada, matematikte, fen bilimlerinde' geriye gittiği söylendi. Bugün evlatlarımızın okuma becerilerindeki performansı 461 puan olan OECD ortalamasının üzerine çıktı" ifadelerini kullandı.

"Fen bilimlerinde tarihimizin en yüksek puanına ulaşarak 482 puan olan OECD ortalamasını geride bıraktık"

Türkiye'nin OECD ortalamalarına da değinen Bakan Tekin, sözlerine şöyle devam etti:

"Fen bilimlerinde tarihimizin en yüksek puanına ulaşarak 482 puan olan OECD ortalamasını geride bıraktık. Matematikte de 463 puan olan OECD ortalamasını yakaladık. 'Geriye gidiyor' denilen evlatlarımız, aralarında OECD ülkelerinin de bulunduğu 72 ülkeyi fen bilimlerinde ve okumada, 62 ülkeyi de matematikte geride bıraktı. 2018'de muhalefetin verdiği bir başka araştırma önergesinde PISA sonuçlarının 'Kaygı verici ve düşündürücü sonuçlar' içerdiği yazıldı. Oysa 2015-2025 döneminde fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında ortalama performansını artıran tek OECD üyesi ülke Türkiye oldu. 'Kaygı verici' denilen tablo, on yılın sonunda gıpta ile bakılan bir yürüyüşe dönüştü. PISA 2018'de puanlarımız üç alanda da yükseldiğinde bile bu dil değişmedi. Manşetlerde bu kez 'Güya başarılıyız' ve 'Gelenek bozulmadı, ortalama yakalanamadı' yazıyordu. 'Öğrenciler vasat ve sorgulamıyor' hükmü verildi. Muhalefet de 2019'da verdiği önergede 'Bu artışı büyük bir gelişme olarak yorumlamamak gerekir' dedi, okuma alanında üst düzey beceri gösteren öğrencilerin oranının düşüklüğünü ayrıca kayda geçirdi. O artış, kalıcı bir yükselişin ilk adımı oldu."

"Eğitim bütçemiz toplamda 3 trilyon 755 milyar 688 milyon 206 bin lira olarak öngörülmektedir"

Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2027 yılına ait bütçesini de açıklayan Bakan Tekin, "Yükseköğretimin niteliğini güvence altına almak kadar, üniversiteye ve kamu hizmetine giden yolda adayların emeğini adil ve güvenilir biçimde ölçmek de büyük bir sorumluluktur. ÖSYM, bu sorumluluğu bütün hizmetlerini e-Devlet standartlarında yürüterek ve bilimsel ve teknolojik yeniliklerle hizmet kalitesini her yıl artırarak üstlendi. Tek ve çift yıllarda her yıl 11 ila 14 milyon adaya hizmet veren ÖSYM, Yükseköğretim Kurumları Sınavı'ndan Kamu Personel Seçme Sınavı'na, kurum sınavlarından yabancı dil sınavlarına kadar yılda yaklaşık 70 sınav, farklı kurumlar için de yaklaşık 25 yerleştirme işlemi yürüttü. 2026'da bugüne kadar gerçekleştirdiği 61 sınava yaklaşık 13 milyon 600 bin aday katıldı. Eğitim bütçemiz, 2 trilyon 458 milyar 762 milyon 249 bin lirası Bakanlığımız bütçesi olmak üzere toplamda 3 trilyon 755 milyar 688 milyon 206 bin lira olarak öngörülmektedir. Son olarak Sayıştay raporlarında yer alan bulguları titizlikle değerlendirdik, bu bulgular doğrultusunda gerekli adımları da attık" dedi.