Yabancı platformlara izin, temsilci, vergi ve turizm payı zorunluluğu geliyor
Booking, Expedia ve Airbnb gibi yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini yeni kurallara bağlayan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi. Teklifin bir sonraki aşamada TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi bekleniyor.
Düzenlemeyle yabancı platformların Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi alması, Türkiye’de temsilci bulundurması, vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi ve turizm payı ödemesi öngörülüyor. Yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alabileceği komisyona da yüzde 17 üst sınır getirilmesi planlanıyor.
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, teklifin tüketici haklarını korumayı, kayıtlı işletmeleri gözetmeyi ve sektörde haksız rekabetin önüne geçmeyi amaçladığını belirtti.
Alpaslan, "Yabancı platformların faaliyetlerini denetime bağlıyoruz. Türkiye’deki tüketicilere hizmet sunan uluslararası platformların faaliyet alanlarını ve sorumluluklarını belirlerken, kurallara aykırılık halinde uygulanacak yaptırımları da düzenliyoruz." dedi.
Teklife göre yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından iki yıl süreli izin belgesi alması gerekecek. İzin belgesi bedeli 5 milyon lira olacak ve bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak.
İzin başvurularında dijital hizmet vergisi mükellefiyeti bulunması, vergi borcunun olmaması, Türkiye’de temsilci atanması, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi adresinin bildirilmesi ve belge bedelinin ödenmesi şartları aranacak.
Alpaslan, Türkiye’de hizmet sunan platformların ulaşılabilir ve resmi tebligat yapılabilir bir muhatabının bulunmasının zorunlu hale getirileceğini belirterek, bu düzenlemeyle platformların hukuki sorumluluklarının açık biçimde ortaya konulacağını ifade etti.
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de platformların aldığı komisyonlara ilişkin olacak. Yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alacağı komisyon, hizmetin vergiler hariç bedelinin yüzde 17’sini aşamayacak.
Platformlardan turizm payı alınabilmesi amacıyla Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun’da da değişikliğe gidilecek.
Alpaslan, Türkiye turizminden gelir elde eden yabancı platformların ülkenin tanıtımına da katkı sağlamasının hedeflendiğini belirterek, platformların vergi yükümlülüklerini yerine getireceğini, izin belgesi bedeli ödeyeceğini ve turizm payı vereceğini söyledi.
Dijital platformlar üzerinden yapılan konaklama rezervasyonlarında ise konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajı beyan etme ve ödeme yükümlülüğü hizmeti sunan otelde olacak.
Teklif, yabancı dijital platformların doğrudan satış yapabileceği hizmetleri de sınırlandırıyor. Buna göre platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralama izinli konutlar ve uçak bileti satışları gerçekleştirebilecek.
Seyahat acentalığı kapsamındaki diğer hizmetlerin, 1618 sayılı Kanun uyarınca yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulması gerekecek. Araç kiralama işlemleri ise Ticaret Bakanlığından yetki alan işletmeler aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Alpaslan, platformların hangi hizmetleri hangi şartlarla sunabileceğinin teklifle açık biçimde belirlendiğini, yetki gerektiren alanlarda hizmet sunumunun Türkiye’de yetkilendirilmiş işletmeler üzerinden yapılacağını kaydetti.
Teklif kapsamında yabancı platformların Türkiye’deki faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor.
Alpaslan, tüketicilerin satın aldıkları hizmetlerle ilgili hak arama süreçlerinin hukuki zemininin açıkça belirleneceğini ifade ederek, düzenlemenin tüketiciler açısından önemli bir güvence oluşturacağını söyledi.
Düzenlemede yükümlülüklere aykırı faaliyet gösteren platformlar için idari para cezalarının yanı sıra erişimin engellenmesi yaptırımı da yer alıyor.
Teklifin TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşması halinde düzenleme 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Türkiye’de halihazırda faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının ise yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde Kültür ve Turizm Bakanlığına izin belgesi için başvurması gerekecek.
Belirlenen süre içinde başvuruda bulunmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında erişimin engellenmesi hükümleri uygulanabilecek. Kanunun uygulanmasına ilişkin ikincil düzenlemeler ise Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanacak.
Alpaslan, teklifin temel yaklaşımını, "Türkiye’deki tüketiciye hizmet sunan bir platformun faaliyet alanı, muhatabı, mali sorumlulukları ve tabi olduğu denetim belli olmalı. Bu teklifle dijital turizm hizmetlerini izin, kayıt ve denetim esasına dayandırıyoruz." sözleriyle anlattı.
