Halk arasında pastırma yazı olarak bilinen bu hava olayı, sonbaharın ortasında veya sonlarına doğru yaşanan kısa süreli sıcaklık artışlarını ifade ediyor. Genellikle birkaç gün süren bu dönemde güneşli ve mevsime göre sıcak havalar etkili oluyor, ancak pastırma sıcakları bazı yıllarda hiç görülmezken bazı yıllarda birden fazla kez yaşanabiliyor.
Uzmanlar, iklim değişikliğinin hava olaylarının düzeni ve şiddeti üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Bu nedenle pastırma sıcaklarının görülme zamanı ve süresi de yıldan yıla değişiklik gösterebiliyor.
Peki, 2026 pastırma sıcakları ne zaman başlayacak? Kasım ayında pastırma yazı yaşanacak mı? İşte pastırma sıcaklarının tarihleri ve süresine ilişkin merak edilenler.
Pastırma yazı nedir, nasıl oluşur?
Pastırma yazı, sonbaharda havaların soğumasının ardından yaşanan güneşli ve mevsim normallerinin üzerindeki sıcak günlere verilen isimdir. Genellikle ekim ayının sonundan kasım ayının ortasına kadar görülen bu hava olayı, birkaç gün ya da yaklaşık bir hafta sürebiliyor.
Pastırma yazı sırasında gündüzler güneşli, hafif rüzgârlı ve zaman zaman puslu geçerken geceler serin oluyor. Yağışın görülmediği bu dönemde, gece sıcaklıklarının düşmesi nedeniyle bazı bölgelerde don olayları da yaşanabiliyor.
Bu hava olayının oluşumunda yüksek basınç sistemleri etkili oluyor. Soğuk hava kütlelerinin ardından atmosferde oluşan kararlı koşullar, hava hareketlerini sınırlandırarak sıcaklıkların yükselmesine neden olabiliyor. Havanın alt katmanlarında duman ve toz gibi parçacıkların birikmesi ise puslu bir görünüm oluşturabiliyor.
Pastırma yazı adı nereden geliyor?
Pastırma yazı deyiminin, pastırmanın bu dönemde hazırlanmasıyla bağlantılı olduğu düşünülüyor. Geleneksel pastırma yapımında gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farklarından yararlanılıyor. Gündüz sıcaklıklarının etkisiyle etin gözeneklerinin açılması, geceleri ise havanın soğumasıyla kapanması, çemenin ete işlemesini kolaylaştırıyor.
Dünyanın farklı bölgelerinde de benzer hava olayları yaşanıyor. Almanya'da “kocakarı yazı”, İsveç'te “Azize Birgitta yazı”, ABD'de ise “Indian summer” (Yerli yazı) olarak adlandırılan dönemler, pastırma yazına benzer özellikler taşıyor.
2026 pastırma sıcakları ne zaman başlayacak?
2026 yılı için yapılan değerlendirmelerde 25 Ekim-15 Kasım aralığı pastırma sıcaklarının görülebileceği dönem olarak öne çıkıyor. Özellikle ekim ayının son haftası ile kasım ayının ilk günlerinde hava sıcaklıklarının yakından takip edilmesi bekleniyor.
Bu tarih aralığı, pastırma sıcaklarının kesin olarak yaşanacağı anlamına gelmiyor. Hava olayının ortaya çıkması ve etkili olacağı günler, atmosfer koşullarına bağlı olarak değişebiliyor.
Pastırma sıcakları kaç gün sürecek?
Pastırma sıcaklarının süresi de şimdiden kesin olarak belirlenemiyor. Bu dönem çoğunlukla 3 ila 10 gün arasında etkili oluyor. Bazı yıllarda birkaç günle sınırlı kalan sıcaklık artışları, uygun atmosfer koşullarında yaklaşık bir haftaya kadar uzayabiliyor.
Sürenin belirlenmesinde yüksek basınç sisteminin etkisi, rüzgârın yönü ve şiddeti ile yeni bir soğuk hava dalgasının bölgeye ulaşıp ulaşmaması önemli rol oynuyor. Bu nedenle 2026 pastırma sıcaklarının kesin olarak kaç gün süreceğini şimdiden söylemek mümkün değil.
