İsviçre ve Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Ofisi tarafından Cenevre'de düzenlenen Sudan'daki Barış Girişimleri ve Çabalarının Eşgüdümünü Güçlendirmeye Yönelik 6. İstişare Toplantısı bitti.
BM Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Pekka Haavisto ve İsviçre Federal Departmanı (EDA) bünyesindeki Barış ve İnsan Hakları Bölümü Başkanı ve Büyükelçi Tim Enderlin, toplantının ardından BM Cenevre Ofisi'nde basın toplantısı düzenledi.
Haavisto, bugünkü görüşmelerin 3 temel başlık üzerinde yoğunlaştığını belirterek, "Bunlardan ilki, insani ateşkes, olası bir ateşkes süreci ve ateşkes sonrasında nelerin yaşanacağına dair güvenlik çözümlerini kapsıyor. Sudan Beşli Grubu'nu oluşturan Afrika Birliği, Avrupa Birliği, Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesi (IGAD), Arap Devletleri Ligi ve BM'den oluşan uluslararası kuruluşların ele aldığı siyasi süreç var." ifadesini kullandı.
Buna ek olarak bu kez programa bölgesel bir perspektif de dahil ettiklerini aktaran Haavisto, "Böylece Çin, Kenya, Güney Sudan, Uganda, Libya, Etiyopya ve Eritre gibi bölge ülkelerinin mevcut duruma dair bakış açılarını ve Sudan'daki iç savaşın mülteci akını gibi üzerlerine yüklediği külfetleri değerlendirme imkanı bulduk." dedi.
Haavisto, Cenevre'deki bu istişare toplantısı sırasında pek çok ikili görüşme ve toplantı gerçekleştirdiklerini anlatarak, bunlar arasında en önemlisinin ABD, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır'ın Sudan Beşli Grubu'yla dün akşam ortak bir toplantı yapması olduğunu söyledi.
BM Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Haavisto, "Sanırım ilk defa bu kadar yoğun bir etkileşim içine girdik. Daha önce sonbaharda New York'ta düzenlenen BM Genel Kurulu'nun üst düzey haftasında bir araya gelmiştik. Bu son derece önemli. Sudan'da barıştan söz ediyorsak güvenlik çözümlerine kesinlikle ihtiyacımız var ancak bunun yanı sıra siyasi çözümlere de ihtiyacımız var." değerlendirmesinde bulundu.
Sudan'daki çatışmanın tüm taraflarının "Eğer insani bir ateşkes veya genel bir ateşkes üzerinde anlaşırsak, ertesi gün ne olacak?" diye sorduğunu aktaran Haavisto, bu "ertesi gün" senaryosunun, Sudan Beşli Grubu tarafından yürütülen siyasi çalışmalar ve hazırlanan siyasi çözümlerle şekillendiğini vurguladı.
AA muhabirinin önceki toplantılara kıyasla somut bir ilerleme kaydedilip kaydedilmediğine ilişkin sorusunu yanıtlayan Haavisto, uluslararası toplumun Sudanlı siyasi aktörlerle olan etkileşiminin arttığına işaret etti.
Haavisto, "Sudan konusunda geçmişe kıyasla çok daha fazla diplomatik çabaya tanık oluyoruz. Uluslararası toplum olarak Sudan'daki çatışmanın askeri bir çözümü olmadığını söylüyoruz. Bulunacak çözüm, diplomatik görüşmeler, müzakereler ve benzeri yollarla elde edilmeli." diye konuştu.
"Sudan'ın dünyanın en büyük insani kriziyle karşı karşıya olduğu gerçeğini asla göz ardı etmemeliyiz"
Büyükelçi Enderlin de Sudan halkı için güçlerini birleştirmeleri gerektiğini vurguladı.
Enderlin, "Sudan'ın, 34 milyon insanın insani yardıma muhtaç olduğu, dünyanın en büyük insani kriziyle karşı karşıya olduğu gerçeğini asla göz ardı etmemeliyiz." dedi.
Bu tablo karşısında Haavisto'nun liderliğinde ve pek çok devlet ile kuruluşun katılımıyla Cenevre'de düzenlenen 6. istişare toplantısına eş başkanlık etme yönündeki BM talebini memnuniyetle kabul ettiklerini vurgulayan Enderlin, bu istişare toplantılarının düzenlenmesi, BM'nin kilit uluslararası aktörleri bir araya getirmesiyle Sudan ve başka yerlerde sürdürülebilir çatışma çözümünü desteklemek adına diyalog ve koordinasyonu teşvik etme konusundaki katma değerini ortaya koyduğuna değindi.
"İsviçre açısından Sudan, barış politikasında bir önceliktir. İsviçre, 'iyi niyet girişimleri' aracılığıyla, çatışmalara müzakere yoluyla çözüm bulmayı amaçlayan görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazırdır. Sudan'daki savaşa ilişkin farklı barış ve arabuluculuk girişimlerini destekleyen devletleri bir araya getirmenin amacı, sinerjiyi en üst düzeye çıkarmak, çabaların mükerrerleşmesini önlemek ve böylece barışı teşvik etmeye yönelik çeşitli faaliyetlerimizin etkinliğini artırmaktır. Sanırım elde edilen sonuçlardan biri de tam olarak budur."
Bugünkü toplantının sonuçlarından birinin, ateşkes müzakerelerini kapsayıcı bir siyasi süreçle ilgili tartışmalarla ilişkilendirip koordine etmek ve Sudan krizine müdahil olan çeşitli ülkeler arasında daha iyi bir koordinasyon sağlamaya çalışmak olduğuna işaret eden Enderlin, bu görüşmelerin organize edilmesindeki katkılarından dolayı Haavisto ve ekibine teşekkürlerini iletti.
Toplantıya, Türkiye'yi temsilen Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Musa Kulaklıkaya katılmıştı.
Sudan Beşli Grubu'nun yanı sıra katılımcı ülkeler arasında Orta Afrika Cumhuriyeti, Mısır, Eritre, Etiyopya, Fransa, Almanya, Kenya, Libya, Norveç, Katar, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Sudan, İsviçre, Çad, Uganda, Birleşik Arap Emirlikleri, İngiltere, Kuzey İrlanda ve ABD yer almıştı.
