Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen COP31 çerçevesindeki etkinlikte, küresel enerji tüketiminde elektriğin payının 2035'e kadar yüzde 35'e, 2050'ye kadar ise yüzde 50'ye çıkarılmasına yönelik hedefler değerlendirildi.
Panelde ayrıca yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması, elektrik şebekelerinin geliştirilmesi ve binalar, ulaştırma ile sanayi sektörlerinde elektrifikasyonun hızlandırılmasına yönelik çalışmalar ele alındı.
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, etkinlikte yaptığı konuşmada, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik yol haritasında öngörülen dönüşümün belirlenen hedeflerle uyumlu şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini belirterek, bu doğrultuda elektrifikasyon oranının yüzde 35'e çıkarılmasının büyük önem taşıdığını söyledi.
Bu noktada Türk ve Avustralyalı ortaklarla yürütülen girişimin önemine işaret eden La Camera, "Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçiş konusunda verilen taahhütlerin somut uygulamalara dönüştürülmesi, müzakerelerde üzerinde durulan temel konulardan biri. Asıl mesele, verilen taahhütlerin nasıl hayata geçirileceği." dedi.
La Camera, dağıtım altyapısının yenilenebilir enerji kapasitesindeki artışa aynı hızda ayak uyduramaması nedeniyle bu yıl küresel yenilenebilir enerji kapasitesinde yeni bir rekor kırılmasının beklenmediğini aktardı.
Bu duruma Çin'i örnek gösteren La Camera, ülkede yenilenebilir enerji kapasitesinin son yıllarda hızla arttığını ancak iletim ve dağıtım altyapısının aynı ölçüde geliştirilememesi nedeniyle üretilen elektriğin şebekeye aktarılmasında güçlükler yaşandığını anlattı.
La Camera, söz konusu altyapı yetersizliklerinin Çin'deki yenilenebilir enerji kapasitesi artışını yavaşlattığına dikkati çekerek, şöyle devam etti:
"Öte yandan, dünyanın geri kalanında yenilenebilir enerjinin arz güvenliği açısından taşıdığı önem giderek daha fazla kabul görüyor. Bu nedenle yenilenebilir enerji kapasitesinin artmaya devam etmesini bekliyoruz. Ancak bu artış, Çin'deki kapasite artış hızındaki yavaşlamayı telafi etmeye yeterli olmayacak. Buradaki temel sorun elektrik şebekeleri. Bu nedenle belirlenen hedeflere yönelik girişimin son derece yerinde olduğunu düşünüyoruz. Elektrik şebekelerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalarımızı sürdürmemiz gerekiyor."
La Camera, bu kapsamda elektrik şebekelerinin geliştirilmesine yönelik teknik destek çalışmalarını başlattıklarını ve BM bünyesindeki hızlandırıcı girişimlere destek verdiklerini anımsatarak, "Ülkelerinin müzakere süreçlerine katılan herkese bu girişime destek verme çağrısında bulunuyorum. Bu, doğru bir politika. Destek verdiğinizde sonuçlarını da göreceksiniz." ifadelerini kullandı.
"Yalnızca ekipman satmaya değil, enerji çözümleri sunmaya odaklanıyoruz"
GWEC Üst Yöneticisi Ben Backwell de yenilenebilir enerji sektörünün hükümetlere yalnızca teknoloji sunmak yerine enerji çözümleri sağlaması gerektiğini belirterek, "Artık yalnızca ekipman satmaya değil, enerji çözümleri sunmaya odaklanıyoruz. Piyasalara kesintisiz enerji sağlamamız ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriği ihtiyaç duyulan yere ve zamanda ulaştırmamız gerekiyor. Her şeyden önemlisi, hükümetler için bir sorun olmaktan çıkıp çözümün parçası olmalıyız." diye konuştu.
Backwell, yenilenebilir enerji hedefleri ile bunların hayata geçirilmesi arasında uyumsuzluk bulunduğuna dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Büyük ölçekli bir deniz üstü rüzgar enerjisi santralinin kurulumunun ortalama 2-3 yıl sürmesine karşın izin süreçleri yaklaşık 9 yılı bulabiliyor. Bu gecikmelerin bir kısmı koordinasyon eksikliğinden, belirlenmiş takvimlerin ve net süreçlerin bulunmamasından kaynaklanıyor. Verilen taahhütlerin ardından artık bunları nasıl gerçeğe dönüştüreceğimize odaklanmalı, yalnızca konuşmak yerine harekete geçmeliyiz. Özel sektör ile hükümetlerin birlikte çalışması çok önemli.”
Enerji dönüşümünde insan faktörü de finansman kadar önemli
GIZ Yönetim Kurulu Genel Müdürü Ingrid-Gabriela Hoven ise küresel enerji tüketiminde elektriğin payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasını hedefleyen girişimin hayata geçirilmesinde uluslararası işbirliğinin önemine işaret ederek, bu kapsamda geliştirilen yaklaşımların ülkelerin kendilerine özgü koşullarına uyarlanması gerektiğini belirtti.
Enerji dönüşümünde siyasi iradenin önemini vurgulayan Hoven, "Uluslararası işbirliği, ülkelerin mevcut kapasitelerini geliştirmelerine destek sağlayabilir. Ancak hükümetlerin, sivil toplumun, sanayinin ve iş dünyasının ortak bir anlayışla hareket etmesi de büyük önem taşıyor. Her ülkenin koşulları farklı. Bu nedenle ülkeler için en uygun enerji kaynakları bileşiminin belirlenmesi gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.
Yenilenebilir enerji yatırımlarının ve elektrifikasyonun yalnızca enerji arz güvenliği açısından değil, ekonomik açıdan da avantaj sağladığını belirten Hoven, enerji dönüşümünün refah artışına da katkıda bulunabileceğini ifade etti.
Hoven, uluslararası işbirliğinin iyi uygulama örnekleri ve deneyimlerin paylaşılması yoluyla enerji dönüşümünü hızlandırabileceğinin altını çizerek, bu işbirliğinin uygun finansman mekanizmalarının geliştirilmesine, özel sektör yatırımlarının artırılmasına ve nitelikli iş gücünün yetiştirilmesine katkı sağlayabileceğini söyledi.
Enerji dönüşümünde insan kaynağına yatırım yapılmamasının süreci yavaşlatacağına dikkati çeken Hoven, sözlerini şöyle tamamladı:
"Finansman sağlanması ve özel sektör yatırımlarının harekete geçirilmesi büyük önem taşıyor. Ancak madalyonun diğer yüzünü de görmemiz gerekiyor. Enerji dönüşümünde insan faktörü de finansman kadar önemli. İnsan kaynağına yapılacak yatırımlar, ekonomi, toplum ve bireyler açısından fayda sağlayacak. Uluslararası işbirliği sayesinde ülkelerin ihtiyaçlarına uygun çözümler geliştirerek enerji dönüşümünü hızlandırabiliriz."
