Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında bir araya gelen çeşitli ülkelerin temsilcileri, nihai karar taslağında fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin ifadelerin yer almaması nedeniyle eleştirilerde bulundu, konferanstan somut sonuçlar çıkması çağrısı yaptı.
Antalya'daki COP31 kapsamında Fransa, Panama, Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Solomon Adaları ve İsveç'in katılımıyla ortak bildiri basın toplantısı düzenlendi.
Fransa Ekolojik Geçiş, Biyoçeşitlilik ve Uluslararası İklim ve Doğa Müzakereleri Bakanı Monique Barbut, buradaki konuşmasında, küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırına ulaştığı bir dönemde iklim değişikliğiyle mücadele için gerekli adımların derhal atılması gerektiğini belirtti.
Barbut, mevcut koşullarda hiçbir şey olmamış gibi hareket etmeye devam edilemeyeceğini vurgulayarak, "Dünyanın gözünde gülünç duruma düşemeyiz. Bu nedenle bugün ya da yarın fark yaratabileceğine inandığımız belirli konularda hepimiz hemfikiriz. İş yapış biçimlerimizde bazı değişikliklere gitmemiz gerektiğini düşünüyoruz." dedi.
COP31'in nihai karar taslağında fosil yakıtlardan hiçbir şekilde söz edilmediğine dikkati çeken Barbut, şunları söyledi:
"Bu, sorunun ne olduğunu kabul etmediğimiz anlamına geliyor. Aynı zamanda sorunu kabul etmediğimiz için yalnızca ne kadar karbon depolayacağımızı tartışmak gibi daha sınırlı bir meseleye odaklanıyoruz. Bu yaklaşım, sorunları çözebilmek için bazı şeyleri değiştirmemiz gerektiğine inanan bütün insanlara karşı adeta hakaret niteliğinde."
Barbut, nihai karar metninde fosil yakıtlardan uzaklaşmaya açıkça yer verilmesi gerektiğini ifade ederek, "Gelişmiş ülkeler olarak bizim de sorumluluk üstlenmemiz gerektiği açık. Bundan hiçbir şüphe yok. Bu sorunun ortaya çıkmasında ilk sorumluluk bize ait." diye konuştu.
COP31'den somut bir kazanımla ayrılmanın önemine dikkati çeken Barbut, elektrifikasyonun temiz enerjiye dayalı olması noktasında anlaşmazlıklar bulunduğunu da sözlerine ekledi.
İsveç İklim ve Çevre Bakanı Romina Pourmokhtari de iklim değişikliğinin nedenleriyle mücadele edilmeden sonuçlarının finanse edilmeye devam edilemeyeceğini belirterek, emisyon azaltımı ve iklim finansmanının birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.
Pourmokhtari, mevcut taslağın iklim değişikliğiyle mücadelede izlenecek yönü ortaya koymadığını ifade ederek, "Bizim talebimiz, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin ifadenin metinde yer alması ve böylece yanlış yönde ilerlemediğimizden emin olunmasıdır." dedi.
Küçük ada devletlerinden uluslararası hukuk vurgusu
Vanuatu İklim Değişikliği Bakanı Ralph Regenvanu, iklim değişikliğinin Pasifik'teki küçük ada devletleri için varoluşsal bir tehdit oluşturduğunu belirtti.
Regenvanu, küçük ada devletlerinin her COP'a iklim hedeflerinin yükseltilmesi beklentisiyle katıldığını dile getirerek, "İklim eylemindeki hedefleri yükselten uluslararası bir anlaşmaya doğru ilerlediğimizi gösteren, aşamalı da olsa somut bir siyasi mesaj görmemiz gerekiyor." dedi.
Müzakere salonlarının dışında ülkelerin iklim hedeflerini yükseltme yönündeki kararlılığının arttığını ancak bunun resmi müzakerelere de yansıması gerektiğini söyleyen Regenvanu, "Çünkü biz küçük devletleriz ve sahip olduğumuz tek kalkan uluslararası hukuk. Haklarımızı savunmak için elimizdeki tek koruma ve mücadele aracı, bu çok taraflı sistem." ifadesini kullandı.
Regenvanu, uzlaşıya dayalı karar alma sürecinin, ülkelerin ortak taleplerinin nihai kararlara yansıtılmasını zorlaştırdığını savunarak, farklı bölgelerden çok sayıda ülkenin COP Başkanlığına iklim hedeflerinin yükseltilmesi yönünde öneriler sunduğunu hatırlattı.
Regenvanu, "Bu ülkelerin iklim hedeflerini yükseltme konusunda güçlü bir kararlılığa sahip olduğunu biliyorum. COP Başkanlığının da bu kararlılığı dikkate alması gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.
Panama'dan iklim finansmanında "kirleten ödesin" vurgusu
Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro da ülkelerin bir araya gelmesinin nedeninin COP31'in nihai karar metninde iklim değişikliğiyle mücadeleye yön verecek 6 temel ilkenin yer almasını sağlamak olduğunu belirtti.
Navarro, bu ilkelerin bilimsel verilerin temel alınması, fosil yakıtlardan uzaklaşılması, iklim finansmanına adil katkı sağlanması, temiz enerjiye dayalı elektrifikasyonun hızlandırılması, metan emisyonlarının azaltılması ve uluslararası eş güdümün güçlendirilmesini kapsadığını ifade ederek, "Birinci önceliğimiz bilimin temel alınmasıdır. İkinci olarak fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik açık bir taahhüde ihtiyacımız var. Fosil yakıtlardan söz edilmeyen bir COP sonuç belgesini ya da nihai metni kabul etmemiz mümkün değil." dedi.
İklim finansmanına katkının, iklim değişikliğine neden olan emisyonlarda en büyük sorumluluğa sahip ülkeler tarafından adil biçimde karşılanması gerektiğini vurgulayan Navarro, "Kirleten öder. Aslında bu kadar basit. Soruna neden olan, çözümüne de katkıda bulunmalıdır." ifadesini kullandı.
Navarro, temiz enerjiye dayalı elektrifikasyonun hızlandırılması ve metan emisyonlarının azaltılmasının öncelikli konular arasında yer alması gerektiğini belirterek, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve çölleşmeyle mücadelenin birlikte ele alınması için BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında daha güçlü bir eş güdüm sağlanması çağrısında bulundu.
Toplantının ardından basın mensuplarına konuşan Navarro, ilkeleriyle örtüşmeyen hiçbir belgeyi onaylamayacaklarını ancak müzakerelerde kalmaya devam edeceklerini dile getirerek, "Salonda kalacağız ve bu meseleleri ele almayan her türlü öneriyi veto edeceğiz ya da bu önerilere itiraz edeceğiz." diye konuştu.
Navarro, Çin, ABD ve Rusya'nın petrol üretiminin artırılması yönündeki taleplerine ilişkin soruyu, "Burası iklim değişikliği COP'u. Adını 'Petrol Konferansı' olarak değiştirmeyeceğiz. Burada iklim değişikliği krizini çözmeye çalışıyoruz." diye yanıtladı.
Navarro, petrol üretiminin mevcut seviyesinde sabitlenmesi gerektiğini vurgulayarak şöyle dedi:
"İlk adım olarak bu kadar zenginleşmeye son vermelerini söylüyoruz. Mevcut durumu olduğu gibi koruyalım. Dünyadaki hiçbir vatandaşın yaşam kalitesini olumsuz etkilemek istemiyoruz. Petrol üretimini mevcut seviyesinde sınırlandıralım ve özellikle elektrik olmak üzere bundan sonraki yeni enerji kullanımını ve üretimini temiz enerjiyle karşılamaya başlayalım."
Navarro, ayrıca Panama'nın COP'ların işleyişinde değişiklik yapılmasını önerdiğini belirterek, kararların oy çokluğu yerine basit çoğunlukla alınması gerektiğini kaydetti.


