Katar'ın başkenti Doha'da düzenlenen 9. Dünya Yatırım Forumu'nda, küresel ekonomik belirsizlikler ve jeopolitik gerilimler karşısında uluslararası yatırım işbirliğinin güçlendirilmesi çağrısı yapılarak, barış ve istikrarın önemi vurgulandı.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) ile Katar Ticaret Bakanlığının işbirliği ile "Geleceğe Yatırım" temasıyla düzenlenen forumda, küresel yatırımların gelişmekte olan ülkelere yönlendirilmesi, tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi, sürdürülebilir finansman ve teknolojik dönüşümün desteklenmesi gerektiği kaydedildi.
Türkiye'den Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu'nun iştirak ettiği foruma siyasetçiler, devlet adamları, uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri, yatırımcılar, iş dünyası liderleri ve girişimciler katıldı.
Doha Küresel Yatırım Eylem Çerçevesi açıklandı
Forum sonrası küresel yatırımların sürdürülebilir kalkınmaya katkısını artırmayı amaçlayan "Doha Küresel Yatırım Eylem Çerçevesi" açıklandı.
Altı öncelikli alanda 20'den fazla somut sonuç içeren çerçeve kapsamında, uluslararası yatırım kurallarının geliştirilmesi, iklim ve çevre dostu yatırımların desteklenmesi, yapay zekaya yönelik sorumlu yatırım ilkelerinin hazırlanması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve girişimciliğin güçlendirilmesi kararlaştırıldı.
Yapay zeka alanında sorumlu yatırım ilkelerini geliştirmek üzere bir yönlendirme komitesi oluşturulması ve gelişmekte olan ülkelerin dijital altyapı yatırımlarını destekleyecek yeni mekanizmaların hayata geçirilmesi de forumun önemli çıktıları arasında yer aldı.
Yatırımların gelişmekte olan ülkelere yönlendirilmesi vurgulandı
Forumda, uluslararası yatırımların sınırlı sayıdaki ekonomide yoğunlaşmasının küresel kalkınma açısından oluşturduğu risklere dikkati çekildi.
UNCTAD verilerine göre, 2025 yılında dünya genelinde doğrudan yabancı yatırımlar 1,6 trilyon dolara ulaşırken, bu yatırımların yüzde 80'inden fazlası yalnızca 20 ekonomide toplandı.
Katılımcılar, küresel sermaye akışlarının daha geniş bir coğrafyaya yayılması, düşük gelirli ülkelerin yatırım fırsatlarına erişiminin artırılması ve ekonomik büyümenin daha kapsayıcı hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Jeopolitik gerilimler, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve küresel tedarik zincirlerindeki aksaklıkların yatırımlar üzerindeki etkileri de forumun en temel gündem maddeleri arasında yer aldı.
Barış ve istikrarın yatırımlar açısından önemi vurgulandı
Forumun kapanışında konuşan Katar Dış Ticaret İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Ahmed bin Muhammed es-Seyyid, ekonomik kalkınmanın barış ve istikrardan ayrı düşünülemeyeceğini belirtti.
Es-Seyyid, forumdaki görüşmelerin ayrışma yerine diyaloğun öncelik kazanması ve ortak refahın uluslararası toplumun temel hedeflerinden biri olması gerektiğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Bölgesel gerilimlere rağmen forumun geniş katılımla düzenlenmesinin bölgenin ekonomik geleceğine duyulan güveni gösterdiğini belirten Es-Seyyid, sürdürülebilir yatırımların istihdam ve kalkınma yoluyla kalıcı barışa katkı sağlayabileceğine dikkati çekti.
Es-Seyyid, forumun başarısının yalnızca katılımcı sayısıyla değil, oluşturulan ortaklıkların somut projelere, taahhütlerin de üretken yatırımlara dönüşmesiyle ölçüleceğini vurguladı.
Es-Seyyid, Katar'ın gelecek 5 yılda yaklaşık 38,5 milyar dolarlık altyapı projeleri planladığını, gayrimenkul ve konaklama sektörlerinde ise özel sektör tarafından yaklaşık 22 milyar dolarlık yatırım yapılmasının beklendiğini kaydetti.
Gelişmekte olan ülkeler için yeni finansman mekanizmaları
Forumda, gelişmekte olan ülkelerin küresel yatırım fırsatlarından daha fazla yararlanabilmesi amacıyla yeni girişimler duyuruldu.
Bu kapsamda UNCTAD ile Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) ve Dünya Bankası işbirliğinde, düşük ve alt-orta gelirli ülkelerin dijital altyapı yatırımlarını planlamalarına yardımcı olacak çalışmaların yürütülmesi öngörüldü.
Forumda ayrıca uluslararası yatırım anlaşmalarının güncellenmesine yönelik yol gösterici ilkeler duyuruldu, çevre dostu yatırımların artırılması ve küçük ada devletlerinin okyanus ekonomilerinin desteklenmesine yönelik çalışmalar ele alındı.
Uluslararası işbirliği çağrısıyla sona erdi
UNCTAD Genel Sekreter Vekili Pedro Manuel Moreno, forumun kapanışında yaptığı konuşmada, Doha'daki görüşmelerin hükümetler, kamu kuruluşları ve özel sektör yatırımcılarının ortak öncelikler etrafında bir araya gelebileceğini gösterdiğini belirtti.
Barış ve istikrarın yatırımların sürekliliği açısından hayati olduğunun altını çizen Moreno, küresel ekonomik zorlukların aşılmasında diyalog ve işbirliğinin önemine işaret etti ve forumda oluşturulan ortaklıkların sürdürülebilir kalkınmaya yönelik somut sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.
