Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının ekim ayında uluslararası ithalat talebindeki zayıflama ve tahıl, süt ürünleri ile et fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle gerilediğini bildirdi.
FAO'dan yapılan açıklamaya göre, gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimin izlendiği FAO Gıda Fiyat Endeksi, ekimde bir önceki aya göre yüzde 1,2 azalarak 133,9 puana indi.
Endeks, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından Mart 2022'de kırılan tarihi rekorun ise yaklaşık yüzde 16,4 altında kalmaya devam etti. Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,9 artış kaydetti.
Fiyat düşüşlerinin ana nedenleri uluslararası ithalat talebindeki zayıflama ve tahıl, süt ürünleri ile et fiyatlarındaki düşüş oldu.
Tahıl fiyatlarında düşüş, pirinçte yükseliş sürüyor
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, ekimde eylül ayına göre yüzde 4,5 geriledi. Küresel buğday fiyatları, özellikle Arjantin'deki üretim görünümünün iyileşmesi ve zayıf talep nedeniyle son 4 ayda ilk kez geriledi. Karadeniz bölgesindeki ihracat akışına yönelik iyimser beklentiler fiyatları baskılarken, bölgedeki lojistik aksamalar düşüşü sınırladı.
Mısır fiyatları ABD'deki hasat baskısı ve Güney Amerika'daki bol arz beklentisiyle gerilerken, pirinç endeksi olumsuz hava koşulları ve hasat gecikmeleriyle ekimde yüzde 1,6 artış gösterdi.
FAO Şeker Fiyat Endeksi, ekimde aylık yüzde 6,6 artış kaydederek Aralık 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Şeker fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28,8 yükseldi. Brezilya'nın merkez-güney bölgesindeki aşırı yağışların hasat operasyonlarını aksatması ve Hindistan, Tayland ve Avrupa Birliği'ndeki üretim endişeleri yükselişi tetikledi.
Bitkisel yağlar sınırlı arttı, et ve süt ürünleri düşüşte
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, ekimde aylık yüzde 0,3 ile sınırlı bir artış gösterdi. Biyoyakıt sektörünün güçlü talebiyle soya yağı fiyatları 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyesine çıkarken, Karadeniz'deki arz kısıtları nedeniyle ayçiçeği yağı fiyatları da dipten döndü.
FAO Süt Ürünleri Endeksi bol arz ve zayıf alım ilgisi nedeniyle aylık yüzde 1,1 geriledi. FAO Et Fiyat Endeksi ise domuz, koyun ve sığır eti fiyatlarındaki düşüşle yüzde 1,2 azalış kaydetti.
Tahıl üretim tahmini yukarı yönlü revize edildi
FAO, küresel üretim, tüketim, ticaret ve stok eğilimlerine ilişkin değerlendirme ve tahminlerin yer aldığı Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu'nu da yayımladı.
Buna göre, küresel tahıl üretiminin 2026 yılında, 2025'teki tarihi rekorun gerisinde kalması ancak 2 milyar 999 milyon ton ile tarihin en yüksek ikinci seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Üretimde tüm ana tahıl ürünlerinde, özellikle de buğdayda, düşüş öngörülürken, yemlik tahıllarda sınırlı bir azalma tahmin ediliyor.
Küresel pirinç üretiminin ise zayıf üretici marjları ve El Nino kaynaklı olumsuz hava koşulları nedeniyle son 4 sezonda ilk kez daralarak yüzde 2,5 düşüşle 552 milyon tona gerilemesi bekleniyor.
Küresel tahıl tüketiminin 2026/27 döneminde bir önceki sezona göre yüzde 0,2 oranında hafif bir artışla 2 milyar 971 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor.
