Yatırım fonlarında 15 Eylül'de başlayan hareketlilik, bir hafta içinde SPK'nın 7 portföy yönetim şirketinin fonlarına yönelik tasfiye kararına, ardından sermaye piyasası soruşturmasına ve peş peşe gelen operasyonlara dönüştü. Pusula ve Tera fonlarında başlayan ödeme sorunlarının ardından soruşturmanın kapsamı genişlerken, MASAK'tan şirket yöneticileri ve yakınlarının mali hareketlerinin incelenmesi istendi. 21 Eylül'de ikinci dalga operasyonla 15 kişi hakkında işlem yapılırken, gece saatlerinde Hedef Yatırım Bankası'nın 2 milyar liralık transferi de incelemeye alındı. 22 Eylül'de ise soruşturmada yeni bir operasyon daha gerçekleştirildi.
İşte fonlarda yaşanan sürecin 15 Eylül'den 22 Eylül'e uzanan kronolojisi:
Süreçte kamuoyuna yansıyan ilk önemli gelişme Pusula Portföy'ün bazı yatırım fonlarında katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunu açıklamasıyla başladı.
Pusula Portföy, KAP açıklamasında ilgili fonların hesabına işlem yapılan aracı kurumlarla mutabakat ve likidite yönetimi sürecinin devam ettiğini bildirdi.
Aynı gün Pusula'nın devralınması konusunda anlaşma sağlayan Tera'dan da açıklama geldi. Tera, devir işleminin henüz hukuken ve fiilen tamamlanmadığını, Pusula Portföy tarafından yönetilen fonların portföy ve likidite yönetiminin Tera'nın sorumluluğunda olmadığını bildirdi.
Ertesi gün bu kez Tera Portföy'ün iki fonunda katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğu açıklandı.
Temerrüt yaşanan fonlar Tera Portföy Hisse Senedi (TL) Fonu ile Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu oldu.
Tera ayrıca 6 serbest fonda birim pay değeri hesaplama sıklığı ve iade sürelerinin değiştirildiğini KAP'a bildirdi. Bazı fonlarda fiyat hesaplama ve yatırımcıya ödeme süresinin aylık düzene geçirilmesi gündeme geldi.
17 Eylül'de süreç kritik bir aşamaya geldi.
SPK, sermaye piyasalarında son dönemde yaşanan gelişmelerin takip edildiğini ve bir dizi tedbir alındığını açıkladı. Ardından Kurul'un 2026/60 sayılı bültenindeki kararlar yayımlandı.
SPK; Tera Portföy, Pusula Portföy, Hedef Portföy, Atlas Portföy, A1 Capital Portföy, Pardus Portföy ve Bulls Portföy tarafından kurulan ve TEFAS'ta işlem gören fonların alım-satım işlemlerini durdurdu.
Belirlenen fonlar için tasfiye kararı da alındı. Habertürk'ün aktardığı SPK kararına göre süreç 7 portföy yönetim şirketini kapsadı.
SPK kararının geldiği gün sermaye piyasası işlemlerine ilişkin adli soruşturma da genişledi.
Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız'ın tutuklanmasının ardından Namık Kemal Gökalp, İbrahim Bekci ve Altunç Kumova gözaltına alındı.
Ayrıca aralarında Tera'nın patronu Emre Tezmen ve Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan'ın da bulunduğu toplam 48 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı tedbiri uygulandı.
SPK, tasfiye kapsamındaki fonların ödeme ve tasfiye sürecinin nasıl yürütüleceğini açıkladı.
Buna göre Tera Portföy fonlarının tasfiye sürecini Türkiye İş Bankası, diğer 6 portföy yönetim şirketinin fonlarının sürecini ise Ziraat Bankası yürütecekti.
Fonların portföyündeki varlıkların nakde çevrilmesinin ardından elde edilen tutarların, mutabakatı yapılmış yatırımcı hesaplarına sahip oldukları pay oranında aktarılması öngörüldü.
Yatırımcı açısından kritik nokta ise ayrıca satış emri verilmesine gerek olmamasıydı. Tasfiye sürecinde fon varlıkları nakde çevrilecek, borç ve giderler karşılandıktan sonra kalan tutar yatırımcılara dağıtılacaktı.
Tasfiye kararıyla birlikte yatırımcıların paralarını ne zaman alabileceği sorusu öne çıktı.
Tasfiye kapsamındaki yaklaşık 130 fonda 550 bin civarında yatırımcı bulunuyordu. Özellikle hisse senedi ağırlıklı fonlardaki varlıkların nakde çevrilmesinin zaman alabileceği belirtildi.
Hafta sonuna gelindiğinde soruşturmanın kapsamı yalnızca fonlardaki ödeme sorunlarıyla sınırlı kalmadı.
Sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemler, şirket yöneticileri ve fonlarla bağlantılı kişi ve kuruluşların mali hareketleri soruşturmanın önemli başlıklarından biri haline geldi.
Habertürk'ün hafta sonu yayınında da fon krizinin nasıl ortaya çıktığı, tasfiyenin nasıl yürütüleceği ve yatırımcıların paralarını nasıl alacağı ele alındı.
20 Eylül'de soruşturmanın mali boyutunda önemli bir adım atıldı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu, 17 Eylül'de MASAK'a gönderdiği yazıyla Pusula Finans Holding, Tera Yatırım Menkul Değerler, Hedef Holding ve Bulls Yatırım Menkul Değerler ile bunların alt şirketlerinin yöneticilerine ilişkin kapsamlı mali verilerin temin edilmesini istedi.
İncelemenin 2024'ten günümüze kadar olan dönemi kapsaması talep edildi.
Yöneticilerin yurt dışına para ve kripto varlık transferleri ile tüm para giriş-çıkışlarının ham verilerinin Başsavcılığa gönderilmesi istendi.
Habertürk'ün edindiği bilgilere göre inceleme bazı fon yöneticilerinin birinci derece yakınlarının mali hareketlerini de kapsadı.
Aynı gün soruşturmanın mali boyutuyla ilgili yeni bilgiler ortaya çıktı.
Habertürk'ün aktardığı ilk tespitlere göre Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan'ın hesabından İsviçre'deki bir hesaba 15 milyon dolar, Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız'ın hesabından ise yine İsviçre'deki bir hesaba 25 milyon euro transfer edildiği belirlendi.
Bu transferler soruşturma dosyasındaki ilk tespitler olarak kamuoyuna yansıdı.
Soruşturmanın aynı günündeki bir diğer gelişme ise yeni gözaltılar oldu.
Topkapı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı ve Doğa Sigorta Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Kırmızı ile Tera Yatırım Yönetim Kurulu üyeleri Bülent Uygun ve Abdülkadir Özkan gözaltına alındı.
Böylece soruşturmadaki adli işlemlerin kapsamı genişlemeye devam etti.
21 Eylül'de soruşturmada ikinci büyük operasyon gerçekleştirildi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamasına göre Katılımevim Tasarruf Finansman, Destek Holding ve Hedef Holding paylarındaki işlemlere ilişkin SPK tespitleri doğrultusunda operasyon düzenlendi.
25 şüpheli hakkında adli işlem başlatılırken 15 kişi gözaltına alındı, 10 firari şüphelinin yakalanması için çalışmaların sürdüğü açıklandı. Ayrıca 9 şirket yöneticisi ve yetkilisinin para ve malvarlığı hareketlerinin dondurulduğu bildirildi.
Adli soruşturmanın yanında fonların tasfiyesiyle ilgili de yeni karar geldi.
SPK, daha önce 3 ay olarak belirlenen tasfiye süresini 6 aya çıkardı.
Kurul kararında fonların portföy yapıları ve piyasa koşulları dikkate alındı. Böylece fon varlıklarının daha geniş bir zaman diliminde nakde dönüştürülmesine imkan sağlandı.
Tera Portföy, yatırımcıların fon iade taleplerine ilişkin yeni bir açıklama yaptı.
Şirket, iade taleplerinin yaklaşık 300 milyar TL'lik toplu çıkış talebine dönüştüğünü bildirdi.
Tera, nakit ihtiyacının fon portföylerindeki varlıkların nakde dönüştürülmesiyle yönetildiğini açıkladı. Şirket ayrıca bazı fonlarda 16, 17 ve 18 Eylül'de yatırımcılara ödeme yapıldığını, ancak 18 Eylül'de Takasbank nezdindeki hesaplara getirilen işlem kısıtları ve blokeler nedeniyle ödemelere devam edilemediğini bildirdi.
21 Eylül gecesi soruşturmanın mali boyutuna ilişkin yeni bir gelişme daha ortaya çıktı.
Habertürk'ün edindiği bilgilere göre Hedef Holding bünyesindeki Hedef Yatırım Bankası'nın, İsviçre merkezli Swissquote adlı finansal kuruluşun Akbank nezdindeki muhabirlik hesabına 40,9 milyon dolar karşılığında 2 milyar TL göndermek istediği belirlendi.
İşlemin bankacılık tarafında "swap işlemi" olarak bildirildiği öğrenildi.
Ancak BDDK ile yapılan görüşmelerde işleme karşılık gösterilen 40,9 milyon doların henüz hesaba geçmediği ve tutarın ileri tarihli bir taahhüt niteliğinde olduğu ifade edildi.
Bunun üzerine MASAK, 2 milyar TL'lik işlemi durdurdu. İşleme ilişkin inceleme ve değerlendirme sürecinin devam ettiği bildirildi.
Bugün ise soruşturmanın yeni operasyon dalgası geldi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ile İstanbul Emniyet Müdürlüğü tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, SPK'nın Katılımevim Tasarruf Finansman, Destek Holding ve Hedef Holding paylarındaki işlemlere ilişkin piyasa dolandırıcılığı tespitleri doğrultusunda İstanbul ve Aydın'da eş zamanlı operasyon düzenlendi.
Haklarında yakalama kararı bulunan 15 şüpheliden 14'ü yakalanarak gözaltına alındı. Bir şüphelinin yurt dışında olduğu belirlendi.
Aynı gün iki şüpheli hakkında daha gözaltı kararı bulunduğu bilgisi de kamuoyuna yansıdı. Selim Dağbaşı'nın tutuklu Muhammed Yarız'ın İsviçre'deki hesabına 14 milyon 500 bin dolar, Hamza Kablan'ın ise iki işlemde toplam 970 milyon 360 bin lira gönderdiğinin tespit edildiği bildirildi.
Soruşturma ve tasfiye süreçleri devam ediyor.
