Suriye'nin Halep kentinde baba mesleği el çantası imalatını sürdüren zanaatkar Semir Muvakkı, savaşın getirdiği yıkıma ve gelişen sanayi teknolojisinin oluşturduğu yoğun rekabete rağmen mesleğini ayakta tutma mücadelesi veriyor.
Babadan oğula aktarılan ve her dikişinde ayrı bir emeğin izini taşıyan el yapımı çanta ustalığı, kentin tarihi Cedide Mahallesi'nde Muvakkı ailesi tarafından yaşatılıyor.
Çanta işçiliğinde, oyma ve yarma teknikleriyle saatler süren titiz bir çalışmayla üretilen bu özel deri çantalar, doğru bakımla yıllarca zarafetini koruyor.
Ülkedeki iç savaş, Halep'teki el çantası imalatını ve ihracatını ağır bir sekteye uğrattı. Gelişen teknoloji ve Çin mallarının oluşturduğu yoğun rekabetin de etkisiyle kentte faaliyet gösteren atölye sayısı yaklaşık 20'ye kadar geriledi.
AA muhabirine konuşan Semir Muvakkı, babasının 1963 yılında çarşıda ilk dükkanını açarak bu zanaata başladığını, altı kardeşin tamamının mesleği babalarından öğrendiğini anlattı.
Henüz çocuk yaşta, 1985 yılında babasına yardım ederek tezgah başına geçtiğini belirten Muvakkı; babasının 1990'da işi bırakmasıyla dükkanın sorumluluğunu kardeşleriyle birlikte devraldıklarını ifade etti.
Muvakkı, kullandıkları aletler ve yöntemler zamanla değişse de hem geleneksel üretim mirasını korumak hem de ucuz ithal ürünler karşısında bu kadim zanaatı yaşatmak için üretime kararlılıkla devam ettiklerini söyledi.
"Gelinler çeyizlerini hazırlarken çanta olmazsa olmazdı"
El çantası imalatının Halep'te geçmişte yaygın olmayan bir meslek olduğunu anlatan Muvakkı, çantaların Lübnan ve Avrupa'dan bölgeye geldiğini, babasının çalışmaya başladığı dönemde bu ürünlerin Halep'te de üretilmeye başlandığını dile getirdi.
Muvakkı, geçmişte çantaların kadınlar ve gelinler için önemli bir ürün olduğunu belirterek, "O dönemde çanta modaydı. Her kadının mutlaka bir çantası olması gerekiyordu. Gelinler çeyizlerini hazırlarken de çanta olmazsa olmazdı." dedi.
Ailesinin yıllar içinde mesleği geliştirmeye çalıştığını aktaran Muvakkı, savaşın ise hem üretim süreçlerini hem de ticareti olumsuz etkilediğini söyledi.
"Savaş bizi maddi ve manevi açıdan etkiledi"
Muvakkı, gelişen teknolojiye rağmen üretimlerinin önemli bölümünü halen el işçiliğiyle gerçekleştirdiklerini dile getirerek, çantaların kesim aşamasında maket bıçağı ve kalıplardan yararlandıklarını anlattı.
Günümüzde birçok üreticinin pres ve lazer makineleri kullandığını ifade eden Muvakkı, kendilerinin ise kesim işlemini elle yaptığını, bunun üretim süresini uzattığını kaydetti.
Muvakkı, Savaş döneminde de mesleğini bırakmadığını hatırlatarak, çalışma koşullarının ağırlaşması üzerine bir süre evlerinin bahçesinde oluşturdukları küçük bir alanda üretim yaptığını söyledi ve " Savaş bizi maddi ve manevi açıdan etkiledi." dedi.
Savaş öncesinde geniş bir coğrafyaya ihracat yaptıklarını anlatan Muvakkı, 1990'lı yıllarda Irak ve Ürdün'den düzenli sipariş aldıklarını, Rusya'dan tüccarların bizzat Halep'e geldiğini ve Dubai pazarına da ürün gönderdiklerini aktardı.
Günümüzde ise ağırlıklı olarak yerel pazar için üretim yaptıklarını belirten Muvakkı, dış pazara açılamamanın en büyük sıkıntılarından biri olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:
"Bugün 100 çanta üretsem ve bunları alacak kimse çıkmasa, hepsi elimde kalır. O zaman nasıl geçineceğim? Gerçekten hiç ihracat kalmadı."
Türkiye'den Halep'e gelen bazı gençlerin atölyesini ziyaret ettiğini de dile getiren Muvakkı, ziyaretçilerin günümüzde hala geleneksel el işçiliğiyle üretim yapıldığını görünce büyük şaşkınlık yaşadığını ifade etti.
"Elimizden geldiğince mücadele ediyoruz"
Muvakkı, üretim imkanlarının sınırlı olmasına rağmen mesleği bırakmadıklarını belirterek, "Elimizden geldiğince mücadele ediyoruz. Geçimimizi sağlayabilmek ve ekmeğimizi kazanabilmek için çalışmaya devam ediyoruz." dedi.
Halep'te bu mesleği icra eden atölyelerin sayısının oldukça azaldığına ve piyasanın eski canlılığını yitirdiğine dikkati çeken Muvakkı, ailesinin 60 yılı aşkın süredir kuşaktan kuşağa aktardığı el çantası zanaatını tüm zorluklara rağmen sürdürmeye kararlı olduğunu kaydetti.
