İçme suyundaki florür hafızayı etkiliyor mu? 2 bin 500 kişi incelendi! 50 yıllık verilerden dikkat çeken sonuç

Florürlü içme suyunun beyin sağlığını olumsuz etkileyip etkilemediği yıllardır tartışılıyor. İrlanda'da yaklaşık 2 bin 500 yetişkinin onlarca yıllık verilerini inceleyen yeni araştırmada, yaşam boyu florürlü suya maruz kalma ile ileri yaştaki bilişsel performans arasında bağlantı bulunmadı.

Journal of Dental Research dergisinde yayımlanan çalışmada, İrlanda Yaşlanma Boylamsal Araştırması'ndan elde edilen veriler kullanıldı. Yaş ortalaması 65 olan 2 bin 495 kişinin en az 50 yıllık florürlü içme suyu maruziyeti, yaşamları boyunca ikamet ettikleri bölgeler ile ulusal su ölçüm kayıtları eşleştirilerek hesaplandı.

İrlanda'da içme suyunun florürlenmesine 1964 yılında başlandı. Katılımcılar yaşamlarının ne kadarında florürlü su tükettiklerine göre düşük, orta ve yüksek maruziyet gruplarına ayrıldı.

Katılımcıların bilişsel performansı, demans araştırmalarında da kullanılan Mini-Mental Durum Değerlendirmesi ve Montreal Bilişsel Değerlendirmesi ile ölçüldü.

Sonuçlarda düşük, orta ve yüksek florür maruziyetine sahip gruplar arasında bilişsel performans açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Araştırmacılar, İrlanda'da kullanılan seviyelerde yaşam boyu florürlü içme suyu tüketiminin ileri yaşta daha düşük bilişsel performansla ilişkili olmadığını belirtti.

Araştırmada yaşamın ilk beş yılında florürlü suya maruz kalan katılımcılar ayrıca incelendi. Bu grupta da bilişsel performansla bağlantı görülmedi.

Ancak erken çocukluk döneminde florüre maruz kalanların sayısı yalnızca 124'tü ve toplam örneklemin yaklaşık yüzde 5'ini oluşturuyordu. Bilim insanları bu nedenle erken dönem sonuçlarının daha geniş gruplarla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR NEDEN TARTIŞMA YARATTI?

Florürün beyin sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin geçmiş araştırmalarda farklı sonuçlar elde edildi. Çin'de yapılan bazı çalışmalar aşırı florür maruziyetini bilişsel sorunlarla ilişkilendirirken, 2025'te yayımlanan bir meta-analizde çocuklarda daha düşük IQ ile bağlantı bildirildi. Ancak bu çalışmaların bir bölümünde, içme suyunun rutin florürlenmesinde kullanılan seviyelerin üzerinde florür konsantrasyonları incelendi.

Yeni çalışma ise normal florürleme düzeylerine uzun süreli maruziyeti ele almasıyla öne çıkıyor.

Çalışmanın baş yazarı Vinay Sharma, elde edilen sonuçların İrlanda'da kullanılan florür seviyelerinin ileri yaştaki bilişsel işlevlerle olumsuz bir bağlantı göstermediğini söyledi.

Araştırmanın önemli bir sınırı ise toplam florür alımının yalnızca evlerdeki içme suyu üzerinden hesaplanması oldu. Buna rağmen yaklaşık yarım yüzyıllık maruziyetin incelenmesi, florürlü içme suyu ve bilişsel sağlık tartışmasına bugüne kadarki en uzun dönemli verilerden birini ekledi.