Türkiye’nin bugün bildiğimiz il ve ilçe sınırları her zaman aynı değildi. Yıllar içinde alınan idari kararlarla bazı yerlerin statüsü değişirken, bir dönem il olarak yönetilen bazı yerler zamanla ilçe konumuna geldi. Eski haritalarda yer alan bu değişiklikler, ülkenin idari geçmişine dair dikkat çekici ayrıntılar ortaya çıkarıyor.

Bugün farklı illerin ilçeleri arasında gördüğümüz bazı yerler, geçmişte kendi başına bir il statüsünde bulunuyordu. Aradan geçen yıllarla birlikte bu yerlerin idari konumu değişti ve bugünkü haritada bambaşka bir görünüme kavuştu. İşte geçmişte il olarak anılan ve bugün ilçe sınırları içinde kalan o 11 yer...

Bugün İstanbul'un en bilinen ilçelerinden biri olan Beyoğlu, Cumhuriyet'in ilk yıllarında farklı bir idari statüye sahipti. 1926 yılında yapılan düzenlemeyle Beyoğlu ili ilçeye dönüştürülen yerleşimler arasında yer aldı.

İstanbul'un Anadolu Yakası'ndaki tarihi ilçesi Üsküdar'ın da geçmişte farklı bir idari konumu bulunuyordu. Üsküdar, 1926 yılında il statüsünden çıkarılarak ilçeye dönüştürülen yerleşimler arasında gösteriliyor. Bugün İstanbul'a bağlı bir ilçe olan Üsküdar'ın bu geçmişi, şehrin idari tarihindeki değişimleri ortaya koyuyor.

Bugün İstanbul'un ilçelerinden biri olan Çatalca da geçmişte il statüsünde bulunan yerleşimler arasında. 1926'daki idari düzenlemeyle ilçe haline getirilen Çatalca, daha sonra İstanbul'un idari yapısı içinde yer aldı. Böylece geniş yüzölçümüyle dikkat çeken Çatalca, bugün ilçe olarak varlığını sürdürüyor.

4. ERGANİ'NİN GEÇMİŞİNDE İL STATÜSÜ BULUNUYOR

Diyarbakır'a bağlı Ergani de geçmişte il statüsünde bulunan yerleşimlerden biri. 1926 yılında yapılan düzenlemeyle Ergani ili ilçeye dönüştürüldü. Aradan geçen yaklaşık bir asırda yeniden il statüsüne kavuşmayan Ergani, bugün Diyarbakır'ın ilçelerinden biri olarak bulunuyor.

5. GELİBOLU DA BİR DÖNEM İL STATÜSÜNDEYDİ

Çanakkale'nin tarihi ilçesi Gelibolu'nun da geçmişinde il statüsü bulunuyor. 1926 yılındaki düzenlemeyle ilçe statüsüne dönüştürülen Gelibolu, daha sonra Çanakkale'nin ilçelerinden biri haline geldi. Çanakkale Boğazı ve Gelibolu Yarımadası çevresindeki tarihi konumuyla öne çıkan ilçe, bugün de önemli bir yerleşim olarak varlığını sürdürüyor.

Adana'ya bağlı Kozan da Cumhuriyet döneminde il statüsünden ilçeye dönüştürülen yerleşimler arasında bulunuyor. 1926'daki düzenlemeyle Kozan ili kaldırılarak ilçe statüsüne getirildi. Daha sonra yeniden il yapılmayan Kozan, bugün Adana'ya bağlı ilçelerden biri olarak yer alıyor.

Bugün Şanlıurfa'nın ilçelerinden biri olan Siverek de geçmişte il statüsüne sahipti. 1926 yılında gerçekleştirilen idari düzenleme kapsamında Siverek ili ilçeye dönüştürüldü. Sonraki yıllarda yeniden il statüsü verilmeyen Siverek, günümüzde Şanlıurfa'nın en bilinen ilçelerinden biri olarak varlığını sürdürüyor.

Türkiye'nin idari yapısı zaman içinde değişirken bazı yerleşimlerin il statüsü sona ererek ilçe konumuna dönüştü. Ancak bu değişim her yer için kalıcı olmadı. Aşağıda önce bir dönem il, daha sonra ilçe ve yeniden il olan yerler sıralanıyor.

İlken ilçe olup daha sonra yeniden il olanlar;

Ardahan — 1926'da ilçe → 1992'de yeniden il

Artvin — 1933'te ilçe → 1936'da yeniden il

Bitlis — 1929'da ilçe → 1936'da yeniden il

Hakkâri — 1933'te ilçe → 1936'da yeniden il

Tunceli — 1926'da ilçe → 1936'da yeniden il

Aksaray — 1933'te ilçe → 1989'da yeniden il

Osmaniye — 1933'te ilçe → 1996'da yeniden il

Kırşehir — 1954'te ilçe → 1957'de yeniden il