AA tarafından düzenlenen uluslararası haber fotoğrafı yarışması İstanbul Photo Awards'ın 12 yıllık arşivinden hazırlanan seçki, uluslararası ödüllü basın fotoğraflarını özgün bir küratöryel kurguyla sanatseverlerle buluşturuyor.

Küratör Murat Kösemen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, serginin çıkış noktası, kavramsal ekseni, küratöryel yöntemi ve ziyaretçileri bekleyen deneyime ilişkin değerlendirmede bulundu.

Müşterek kavramının varoluştan itibaren süren bir gerçekliği ifade ettiğini ve hiç kimsenin bundan "uzak" olmadığını vurgulayan Kösemen, "Aslında burada fotoğraflarda gördüğümüz olaylar her ne kadar başka coğrafyalarda, bizim dışımızda gelişse de geçmişte ya da günlük hayatımızda sürekli dahil olduğumuz konular. Biz müşterek hikayesini kurgularken biraz da buradan yola çıktık. Bütün bunlardan kendimizi ne kadar sorumsuz hissetsek de olan bitene ortak olduğumuz aşikar. Müşterek, bu durumu açık kılmak için kurguladığımız bir proje." dedi.

[1/27] KÜME Vakfı ve Anadolu Ajansı (AA) işbirliğiyle hazırlanan "Müşterek" sergisi, Karaköy Palas'ta sanatseverlerin ziyaretine açıldı.

[2/27] AA tarafından düzenlenen uluslararası haber fotoğrafı yarışması İstanbul Photo Awards'ın 12 yıllık arşivinden hazırlanan seçki, uluslararası ödüllü basın fotoğraflarını özgün bir küratöryel kurguyla sanatseverlerle buluşturuyor.

"Sergi 5 ana kavram üzerine kurgulandı"

Birlikte olma halinin, görüntülere bakarken yalnızca tanık olma haliyle değil, o görüntülerle kurulan ilişkiyle ortaya çıkmaya başladığını belirten Kösemen, serginin yapılandırıldığı beş ana kavramsal eksenin, izleyiciyi yönlendirmemek amacıyla sergi içerisinde başlıklar halinde verilmediğine dikkati çekti.

Kösemen kavramsal çerçeveyi oluşturan ilk temanın "karşılaşma" olduğunu dile getirerek, şu bilgileri verdi:

“Hikayenin içerisinde ilk olarak bir karşılaşma olması gerekiyor. Ardından, neye tanık olunduğunun anlaşılması için hafızaya yer verdik. Bu bölümle izleyicinin, gördüklerinin kendi geçmişinde, sosyal çevresinde veya bulunduğu ortamda neye tekabül ettiğini anlayabilmesini amaçladık. Bir diğer kavramımız ise eşikti. Eşik, izleyicinin bu okumayı yaptıktan sonra kendisini hikayenin içerisine ne kadar dahil edip etmediğiyle ilgili bir bölüm olarak tasarlandı. Bir diğer kavramımız olan yol, sergide görülen şeylerin bundan sonra izleyici tarafından yanında taşınacak olması fikrinden hareketle oluşturuldu. Burada ziyaretçilerin, sergiden çıktıktan sonra gördüklerini hayatında nasıl anlamlandırabileceği üzerine bir okuma yapmasını istedik.”

Serginin son kavramının "oyun" olduğunu belirten Kösemen, "Oyun ise serginin en sonunda yer alan ve tersten bir okuma yapılan bölüm olarak kurgulandı. Adı oyun olmasına rağmen çok da oyun içermeyen bu bölümde özel bir video çalışmasına yer verdik. Bir kamera ve ekranın bulunduğu bu enstalasyonda, ekranda sergideki fotoğraflar dönerken kamera doğrudan izleyicinin kendi görüntüsünü bu fotoğrafların üzerine yansıtıyor. Burada ilk nereye bakıyorsunuz, kendinize mi yoksa o tanık olduğunuz dram, hikaye ya da afet senaryosuna mı? Buradaki o ikilik aslında tam olarak neye tekabül ediyor, bunu anlamaya çalışıyoruz." diye konuştu.

"Bu görüntüleri kanıksadığımız için görmezden gelebiliyoruz"

Murat Kösemen, sosyal medyanın insanlar ve kamuoyu üzerindeki giderek artan gücünün altını çizerek, şöyle devam etti:

"Sosyal medyada da her gün bu tarz görüntülerle karşılaşıyoruz ve ne yazık ki bu görüntüleri kanıksadığımız için geçebiliyor, görmezden gelebiliyoruz. Bu görsel bombardıman, insanları bir şekilde buna duyarsızlaştırmış durumda. Bu kavramsal şema aslında bu fotoğraf arşivini bir okuma biçimiydi. Biz de bu okuma biçimiyle buna dikkati çekmek istedik. İstanbul Photo Awards'a bize bu arşivi açtıkları için çok teşekkür ediyoruz. Çünkü böylece biz de kendi okumamızı ortaya koymuş olduk."

Eserlerin farklı yöntemlerle ele alınabileceğini vurgulayan Kösemen, "Biz buradaki eserleri sadece sanatsal bir yönde ele almaktan çok, bu hikayeye dahil olduğumuzu hissederek işe başladık yani ben İstanbul Photo Awards edisyonlarına baktığımda aslında bunların dışında olmadığımı fark etmeye başladım. Bu işin benim de iştirak ettiğim ve bir parçası olduğum bir dünyada gerçekleştiğini görünce de bunun dışına çıkamayacağımızı gördüm." değerlendirmesinde bulundu.

"En büyük zorluğu mekan seçiminde yaşadık"

Serginin temel kurgusu ve müşterek olma halinin de bu noktadan hareketle ortaya çıktığını dile getiren Kösemen, şunları kaydetti:

"Düşünsenize, bu olayları yaşayan insanlar, bunları görüntüleyen foto muhabirleri, toplayan ajanslar, sunan galeriler ya da kültür sanat merkezleri var. Burada bir tane eksik bir parça var. O da izleyici. Şimdi müştereklik de aslında böylece tamamlanmaya başlıyor. Elbette bunun sanatsal olup olmadığı tartışması yapılabilir ama biliyoruz ki bu bir gerçek."

Kösemen, sergide ziyaretçilerin kendisiyle alakalı bir şeyler beklediğinin altını çizerek, "Ziyaretçinin içeriye girdikten sonra göreceği her şey, onun yaşanmışlığında yer alıyor ve bu unsurlar hafızasındaki bir şeyleri canlandırarak ona bir hikaye kurgulatacaktır. Zira söz konusu görsellerin tamamı her gün sosyal medyada karşımıza çıkan bombardımandan yalnızca bazıları. Ama biz görüntüleri o kadar çok kanıksadık ki sanıyorum onları artık gerçekten bir parça olsun hissetmek gerekiyor." diye konuştu.

Serginin en zor tarafının mekan seçimiyle ilgili yaşanan kaygı olduğunu söyleyen Kösemen, sözlerini şöyle tamamladı:

"Biz bu sergiyi burada yapalım mı, yapmayalım mı acaba kaygısına çok düştük. Son derece dramatik fotoğrafların da yer aldığı bir sergiden nasıl bir şey çıkartabiliriz diye biraz kendimizi tedirgin hissettik ama elimizde o kadar güzel kurgulanmış bir yarışma ve o kadar güzel fotoğraflar vardı ki bu nokta bizi çok yormadı ve o korkumuzu da üzerimizden aldı."

Sergi, 31 Aralık'a kadar ziyaret edilebilecek.