Türkiye ile Libya arasında 2019'da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatı, Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi tarafından da onaylandı. Ankara karardan memnun. AB ve bölgedeki bazı ülkeler ise karara tepki gösterdi.
“MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ”
MSB’nin Ankara’da düzenlediği haftalık basın bilgilendirme toplantısında Libya’daki gelişmeye ilişkin açıklama yapıldı. Bakanlık, Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nın “Libya Temsilciler Meclisi tarafından da 20 Ekim 2026 tarihinde onaylanmasını memnuniyetle” karşıladığını bildirdi. Kararı destekleyen Libyalı yetkililere de teşekkür etti.
“STRATEJİK İŞ BİRLİĞİNİ GÜÇLENDİRMEKTE”
Açıklamada, kararın uluslararası hukuk ve hakkaniyet ilkeleri temelinde imzalanan mutabakatın geçerliliğini teyit ettiği ifade edildi. Bakanlığa göre karar, iki ülke arasındaki stratejik iş birliğini de güçlendiriyor. MSB, mutabakatın iki ülkenin meşru hak ve menfaatlerini gözettiğini belirtti. Mutabakatın Doğu Akdeniz’deki hak ve menfaatlerin korunmasına katkı sağladığını da vurguladı.
“TEK VE BÜTÜNLEŞMİŞ LİBYA” VURGUSU
MSB, doğu ve batı Libya’yı ortak bir gelecek etrafında birleştirecek “tek ve bütünleşmiş Libya” hedefini desteklediklerini açıkladı. Bakanlık, Türkiye’nin Libya’nın birlik ve bütünlüğü, kalıcı istikrarı ve bölgesel güvenliğin güçlendirilmesi için çalışmayı sürdüreceğini kaydetti.
AB VE YUNANİSTAN’A YANIT
Bakanlık, deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasının kıyı devletlerinin egemenlik hakları kapsamında olduğunu hatırlattı. Üçüncü tarafların tek taraflı değerlendirmelerinin mutabakatın hukuki geçerliliğini ortadan kaldıramayacağını belirtti. MSB, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki haklarını uluslararası hukuk çerçevesinde korumayı sürdüreceğini de ifade etti.
LİBYA MECLİSİ OY BİRLİĞİYLE ONAYLADI
Libya Temsilciler Meclisi, mutabakatı 20 Ekim’de oy birliğiyle onayladı. Meclis aynı oturumda, 2020'de mutabakatın onaylanmasını reddettiği kararı ve Türkiye ile siyasi ilişkileri kestiği kararı da oy birliğiyle iptal etti. Mutabakat, 27 Kasım 2019'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile dönemin Ulusal Mutabakat Hükümeti Başbakanı Fayez es-Serrac tarafından imzalanmış, 7 Aralık 2019'da yürürlüğe girmişti.
“BU, EGEMENLİK KARARIDIR”
Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Salihin Abdunnebi, İtalya’nın Bingazi Başkonsolosu Filippo Colombo’yu kabulünde mutabakatı savundu. Meclisin açıklamasına göre Abdunnebi, “Bu, egemenlik kararıdır ve Libya devletinin kendi çıkarlarını gözetme hakkı vardır” dedi. Abdunnebi, “Anlaşma diğer ülkelerin çıkarlarına zarar vermiyor. Libyalılar bu konuda birlik içindedir” ifadelerini kullandı.
AB, YUNANİSTAN, GKRY VE MISIR’DAN TEPKİ
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, kararın mutabakatın hukuki geçerliliğine ilişkin tutumlarını değiştirmediğini açıkladı. Bakanlık, anlaşmanın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu ve bölge ülkelerinin egemenlik haklarını ihlal ettiğini iddia etti. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos da kararı kınayarak mutabakatın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini öne sürdü.
AB Konseyi Başkanı António Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ortak bir açıklama yaptı. İkili, karardan üzüntü duyduklarını belirtti ve AB’nin 2019'daki tutumunun değişmediğini savundu. Mısır Dışişleri Bakanlığı ise mutabakatı “kesin hükümsüz ve hukuki sonuç doğurmayan” bir düzenleme olarak nitelendirdi. Mısır, mutabakatın kendi münhasır ekonomik bölgesindeki ve kıta sahanlığındaki egemenlik haklarını ihlal ettiğini ileri sürdü.
