195 kilometrelik boru hattıyla okyanus suyunu 4 bin 400 metre yükseğe taşıyacaklar! Saniyede 1.050 litre su arıtılacak
Pasifik Okyanusu'nun suyunu, çölü aşarak yaklaşık 4.400 metre yükseklikteki madenlere taşıyacak bir sistem kuruluyor. Şili'nin kuzeyindeki deniz suyu arıtma projesi, Atacama Çölü boyunca uzanan yaklaşık 195 kilometrelik boru hattıyla kıyıyı Ujina'daki maden tesislerine bağlamayı hedefliyor.
C20+ adı verilen proje, Collahuasi madeninin faaliyetlerini sürdürmesi ve karasal tatlı su kaynaklarının kullanımının azaltılması için geliştirildi. Kuraklık ve su kıtlığının belirleyici olduğu bölgede, madenciliğin nehirler ve yer altı sularına bağımlılığının azaltılması amaçlanıyor.
Deniz suyu arıtma tesisinin adresi, Tarapacá bölgesindeki Puerto Patache kıyısı. Tesis için planlanan üretim kapasitesi saniyede 1.050 litre. Burada tuzundan arındırılacak su, boru hattı üzerinden çölün iç kesimlerine ve And Dağları'ndaki maden sahasına gönderilecek.
Güzergahın mühendislik açısından en zorlu tarafı, kıyıyla maden arasındaki binlerce metrelik yükseklik farkı. Bu nedenle proje, uzun bir boru hattının yanında suyu yukarı taşıyacak ayrı tesisleri de içeriyor.
SUYU DAĞLARA ÇIKARMAK İÇİN 5 POMPA İSTASYONU
Sistemde 5 pompa istasyonu ve yaklaşık 49.500 metreküp su depolayabilen bir aktarım istasyonu bulunuyor. Bu altyapı, suyun deniz seviyesinden yüksek rakımlı tesislere ulaştırılması için tasarlandı.
Projeye dahil edilen Pelton türbini ise tesisler arasındaki yükseklik farkından yararlanacak. Böylece suyun taşınması sırasında enerjinin bir bölümünün geri kazanılması sağlanacak.
ARITMADAN GERİYE KALAN TUZLU SU TARTIŞMA YARATIYOR
Deniz suyu arıtma işlemlerinde kullanılan ters ozmoz gibi yöntemler, sudaki tuzları ve diğer maddeleri ayırıyor. Ancak işlem sonunda yoğun tuz içeren bir atık su ortaya çıkıyor. Bu suyun çevresel kontroller altında yeniden okyanusa verilmesi gerekiyor.
Denizden su alınması ve yoğun tuzlu suyun geri bırakılması, kıyı topluluklarının endişeleri arasında. Punta Patache çevresindeki geleneksel faaliyetlerin ve denizin kullanım biçimlerinin nasıl etkileneceği de tartışmanın önemli bir parçasını oluşturuyor.
ÇEVRE İZNİ MAHKEME KARARIYLA İPTAL EDİLDİ
Şili İkinci Çevre Mahkemesi, 15 Mayıs 2026'da duyurulan kararıyla Caleta Chanavaya'daki yerli topluluk derneklerinin itirazını kabul ederek projenin olumlu çevresel değerlendirme kararını iptal etti.
Mahkeme, bölgedeki topluluklara ve deniz çevresine yönelik olası etkilerin yeniden incelenmesini istedi. Yoğun tuzlu suyun denize boşaltılması da yeniden değerlendirilecek konular arasında yer aldı.
POMPA SİSTEMİ TAMAMLANDI, TAM KAPASİTE İÇİN AYRI AŞAMALAR VAR
Su taşıma sisteminin inşaatı 2022'de başladı. Nisan 2026'da yüklenici firma, pompa sistemindeki çalışmaların tamamlandığını açıkladı.
Arıtma tesisi ile suyun fiilen taşınması ise ayrı aşamalar olarak değerlendiriliyor. Çöl boyunca boruların döşenmiş olması, bütün projenin tam kapasite çalıştığı anlamına gelmiyor.
