İngiltere Kralı Charles’ın Karayipler’de gerçekleştirdiği dokuz günlük ziyaret sırasında çekilen fotoğrafları geçtiğimiz günlerde sosyal medyada gündem oldu. Kralın diplomatik temasları sırasında objektiflere yansıyan görüntülerinde parmaklarının şişkin görünmesi, sağlık durumuna ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Kral Charles ve Kraliçe Camilla’nın Karayipler turu kapsamında gerçekleştirdiği ziyaretlerden paylaşılan fotoğraflar, sosyal medya kullanıcılarının ilgisini çekti. Ancak ziyaretin diplomatik boyutundan çok, Kral Charles’ın ellerindeki şişkinlik konuşulmaya başlandı. Özellikle parmaklarının belirgin şekilde kalın görünmesi, sağlık durumuna ilişkin yeni yorumların yapılmasına neden oldu.
Daily Mail’de yer alan haberde görüşlerine başvurulan pratisyen hekim Dr. Stephanie de Giorgio, ellerde ve ayaklarda şişlik şikâyetinin oldukça yaygın olduğunu belirtti. Özellikle sıcaklık değişimlerinin yaşandığı dönemlerde bu şikâyetle sağlık kuruluşlarına başvuranların sayısının arttığını ifade eden uzman, parmakların şişmesi, yüzüklerin çıkarılamaması ve ayak bileklerinde belirginleşen ödemin her zaman ciddi bir hastalığa işaret etmediğini söylüyor.
Uzmanlara göre soğuk hava, vücudun kan dolaşımını düzenleme biçimini değiştirebiliyor. Vücut, hayati organların sıcaklığını koruyabilmek için el ve ayaklardaki kan damarlarını daraltıyor. Böylece dışarıya verilen ısı azaltılıyor. Ancak kişi yeniden sıcak bir ortama girdiğinde damarlar genişliyor ve bu bölgelere giden kan akışı artıyor.
Bunun sonucunda eller ve ayaklar geçici olarak şişkin görünebiliyor. Bu durum, özellikle Raynaud sendromu bulunan kişilerde daha belirgin yaşanabiliyor. Soğuk havaya maruz kalındığında kan damarlarının normalden fazla daralmasıyla ortaya çıkan sendromda, kan dolaşımının yeniden normale dönmesi sırasında şişlik ve farklı rahatsızlıklar görülebiliyor.
Vücutta sıvı tutulması, parmak ve ayaklarda şişlik oluşmasının nedenleri arasında yer alıyor. Dr. de Giorgio, kadınların hormonal değişimler nedeniyle sıvı tutulmasına daha yatkın olabildiğini belirtti. Özellikle progesteron hormonundaki değişimler, adet döneminden önceki süreçte ayak bileklerinde şişlik oluşmasına neden olabiliyor.
Menopoz döneminde östrojen seviyelerinin düşmesi de vücudun sıvı dengesini etkileyebiliyor. Hareketsiz yaşam da şişlik riskini artıran faktörler arasında bulunuyor. Uzun süre uçakta, masa başında veya tekerlekli sandalyede oturmak, kan dolaşımının özellikle bacaklarda yavaşlamasına neden olabiliyor. Fazla kilo ise damarlar üzerindeki baskıyı artırarak sıvı birikmesini kolaylaştırabiliyor.
Uzmanlara göre soğuk hava ve geçici sıvı tutulmasından kaynaklanan şişliklerin büyük bölümü ciddi bir sağlık sorununa işaret etmiyor. Özellikle şişliğin gece boyunca veya uzanıp dinlenildiğinde azalması genellikle rahatlatıcı bir belirti olarak değerlendiriliyor. Ancak bazı durumlarda el ve ayaklardaki şişlik, daha ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabiliyor.
Kalp yetmezliği bu ihtimaller arasında yer alıyor. Kalbin kanı yeterince etkili pompalayamaması durumunda sıvı vücutta birikerek özellikle bacaklarda, ayak bileklerinde ve ayaklarda şişliğe neden olabiliyor. Böbrek rahatsızlıkları da vücudun fazla sıvıyı atmasını zorlaştırabiliyor. Böbreklerin kandaki fazla suyu ve sodyumu yeterince süzememesi sonucunda dokularda sıvı birikimi meydana gelebiliyor.
Bu tür şişlikler özellikle bacaklarda, ayak bileklerinde ve göz çevresinde görülebiliyor. Böbrek kaynaklı ödemin gece boyunca tamamen kaybolmaması da dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında gösteriliyor. Dr. de Giorgio, şişliğin geçmemesi veya giderek artması durumunda tıbbi yardım alınması gerektiğini vurguladı. Özellikle nefes darlığı, idrar miktarında belirgin azalma ve bacaklarda tek taraflı şişlik gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Bir bacağın diğerine göre belirgin şekilde şişmesi, özellikle kızarıklık, sıcaklık artışı ve ağrıyla birlikte görülüyorsa derin ven trombozu olarak bilinen damar içi pıhtılaşmanın belirtisi olabiliyor. Bu nedenle söz konusu belirtilerin acilen değerlendirilmesi gerekiyor. Sıcaklık değişimleri veya uzun süre hareketsiz kalmaya bağlı gelişen şişliklerde bazı basit önlemler yardımcı olabiliyor.
Uzmanlar, özellikle bacaklarda oluşan şişliklerde ayakların kalp seviyesinin üzerine kaldırılmasını öneriyor. Böylece yerçekiminin etkisiyle biriken sıvının dolaşıma geri dönmesi kolaylaşabiliyor. Yeterli miktarda su tüketmek de vücudun sıvı dengesinin korunması açısından önem taşıyor. Şişlik yaşayan kişilerin daha az su içmesi gerektiği düşüncesinin aksine, susuz kalmak vücudun su tutma mekanizmalarını harekete geçirebiliyor.
Vücut, sıvı kaybını önlemek amacıyla vazopressin adı verilen hormonu salgılayarak böbreklerin suyu daha fazla tutmasını sağlayabiliyor.Daily Mail'in When to be alarmed about swollen hands: As the King's puffy digits spark concern in the Caribbean, GP reveals the causes - and signs you should seek help for 'sausage fingers' başlıklı haberinden derlenmiştir.
