Dün başlayan konferansın "Enerji ve Ulaştırma" temasına ayrılan ikinci gününde, enerji alanında arz güvenliğinden elektrifikasyona, şebeke altyapısından çeşitlendirme ve verimliliğe kadar birçok konu öne çıkıyor.
Bakanlar düzeyinde yuvarlak masa toplantıları, üst düzey paneller ve farklı paydaşların katılımıyla oturumların yapılacağı tematik günde, iklim taahhütlerinin somut girişimlere dönüştürülmesi ve sektörler arası işbirliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.
AA muhabirinin COP31 Başkanlığının Eylem Gündemi'nden derlediği bilgilere göre, temiz enerji dönüşümü, enerji üretiminin yanı sıra enerjinin kullanımını, altyapısını ve erişilebilirliğini de kapsıyor.
Bu yaklaşım, ulaşım, sanayi ve binalarda elektrik kullanımının yaygınlaştırılmasını temiz enerji arzıyla birlikte ele alıyor. Elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi, enerji depolama kapasitesinin geliştirilmesi ve enerji verimliliğinin artırılmasıyla enerji arz güvenliğinin desteklenmesi de amaçlanıyor.
Bu kapsamda, temiz pişirme teknolojilerine erişim, elektrik şebekeleri enerji depolama ve esneklik, enerji verimliliği ve sürdürülebilir soğutma, elektrifikasyon, ülkelerin ulusal koşullarını gözeten enerji dönüşümü, beş temel odak alanını oluşturuyor.
Söz konusu alanlarda ilerleme sağlanması için yatırımların artırılması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve uluslararası işbirliğinin geliştirilmesi öngörülüyor.
Bu süreçte ülkelerin farklı kalkınma düzeylerini, enerji kaynaklarını ve ulusal önceliklerini gözeten, hiçbir toplumun geride bırakılmadığı adil ve uygulanabilir dönüşüm yaklaşımı benimseniyor.
2035 için elektrifikasyonda yüzde 35 ortak hedefi
Bu doğrultuda ortaya konulan "35x35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü" ile elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılması hedefleniyor. Uluslararası Enerji Ajansına (IEA) göre elektrik, halihazırda küresel toplam nihai enerji tüketiminin yaklaşık beşte birini oluşturuyor.
Söz konusu hedef kapsamında, ülkelerin kendi koşulları ve öncelikleri doğrultusunda ulaşım, sanayi ve binalarda elektrik kullanımını yaygınlaştırması, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği alanındaki çalışmaların da bu dönüşümü desteklemesi amaçlanıyor.
Elektrik kullanımının yaygınlaşmasını desteklemek ve güvenilir elektrik arzını sağlamak amacıyla iletim ve dağıtım şebekelerinin geliştirilmesi, enerji depolama yatırımlarının artırılması ve sistem esnekliğinin güçlendirilmesi de dönüşümün tamamlayıcı unsurları arasında bulunuyor.
Taahhüdün uygulamaya geçirilmesini sağlayacak "Küresel Elektrifikasyon Girişimi" kapsamında ise ülkeler arasında bilgi ve deneyim paylaşımının artırılması, elektrifikasyonda kaydedilen ilerlemenin izlenmesi ve elektrik dağıtım şebekelerine yönelik yatırımların desteklenmesi planlanıyor.
Jeotermal enerji arzında 2050'ye kadar 12 kat hedefi
Temiz enerji dönüşümü kapsamında belirlenen bir diğer hedef ise jeotermal enerji kullanımının artırılması oldu. "2050 Küresel Jeotermal Hedefi" ile elektrik ve ısı üretimine yönelik jeotermal enerji arzının 2050'ye kadar 2025 seviyesinin 12 katına çıkarılması amaçlanıyor. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansına (IRENA) göre, küresel jeotermal elektrik kurulu gücü geçen yıl 15,6 gigavat olarak kayıtlara geçti.
Bu doğrultuda, kamu ve özel sektör yatırımlarının desteklenmesi, uygun maliyetli finansmana erişimin kolaylaştırılması ve jeotermalin binalarda, sanayide ve tarım-gıda sistemlerinde ısıtma ve soğutma amacıyla doğrudan kullanımının yaygınlaştırılması öngörülüyor.
Ülkeler ve ilgili paydaşlar, ulusal koşulları ve kapasiteleri doğrultusunda bu hedeflere destek vermeye ve uygulamaya yönelik girişime katılmaya davet ediliyor.
