Ashlee Sellars, idam mahkumu arkadaşı Christa Pike'tan en son bu hafta başında haber aldı. Pike, ABD'nin Tennessee eyaletinde zehirli iğneyle idam edilmeye hazırlanırken, hücresinden ona mesaj attı.Pike, Sellars'a çarşamba günü idam edileceği sırada sevdiklerinden hiçbirinin yanında olmasını istemediğini söyledi.Sellars, "Böyle bir şeye şahit olmamızı istemiyor" diyor.Sellars, "iyi kalpli" olarak tanımladığı arkadaşı ile 31 yıl önce korkunç bir suç işlemiş kişiyi bağdaştırmakta zorlanıyor.Şu anda 50 yaşında olan Pike, 18 yaşındayken o zamanki erkek arkadaşı Tadaryl Shipp ile birlikte bir iş eğitimi kampında tanıştıkları 19 yaşındaki Colleen Slemmer'ı işkence ederek öldürdü.1995 yılında işlenen cinayette, öldürülen Colleen'in göğsünde şeytani ritüellerin sembolü olan pentagram kazınması da medyada büyük yankı uyandırmıştı.Pike, Colleen'i kendisine hakaret etmekle ve erkek arkadaşını çalmaya çalışmakla suçlamıştı.Kamptaki diğer iki kişi daha sonra Pike'ın cinayetle övündüğünü ve Colleen'in kafatasının bir parçasını kendilerine gösterdiğini anlattı.Cinayetten bir yıl sonra genç kız ölüm cezasına çarptırıldı. 17 yaşındaki erkek arkadaşı Shipp'e ise ömür boyu hapis verildi.Süreçteki temyiz başvurularının ardından, Pike'ın idamının Çarşamba günü yerel saatle sabah 10'da (TSİ 17.00) gerçekleştirilmesine karar verildi.İnfazın önündeki son engellerden biri Tennessee Valisi Bill Lee Pike'ın affıydı. Ancak daha önce hiçbir ölüm cezasını geri döndürmeyen Vali Lee af talebini reddetti. Pike'ın son umudu avukatlarının ABD Yüksek Mahkemesi'ne, bir son dakika affı için yaptıkları başvuru.Bu başvuru da reddedilirse Pike'ın Tennessee'de 200 yıldan fazla bir süredir idam edilen ilk kadın olmasının önünde engel kalmayacak. 1970'lerden bu yana ABD'de sadece 18 kadın idam edildi. Buna karşın idam edilen erkek sayısı 1663 olarak kayda geçti.Colleen'in annesi, kızının "nihayet huzur içinde uyuyabilmesi" için Pike'ın idam edilmesini istediğini söyledi.
Uzun bir af dilekçesi sunan Pike'ın avukatları, bir son dakika erteleme umudu taşıyordu. BM insan hakları uzmanları da idamın durdurulması çağrısında bulundu.Pike'ın çocukluk döneminde cinsel istismara, ebeveyn ihmaline maruz kaldığına dair belgelenmiş bir geçmişi var. Avukatları, bugün bir genç olarak aynı suçtan yargılansa ölüm cezası almayacağına inanıyor.Mahkumiyetinden bu yana geçen yıllarda, savunma ekibi, jürinin hiçbir zaman değerlendirme fırsatı bulamadığını söyledikleri çocukluğuna dair ayrıntıları ortaya çıkardı.Cornell Hukuk Fakültesi'nden toplumsal cinsiyet, ölüm cezası uzmanı Sandra Babcock, "Bildikleri halde, istismar ve tecavüz geçmişinden hiçbir şey sunmamaları akıl almaz bir şey" diyor.Pike'ın savunma ekibinde de olan Babcock, "Başına gelenler, yalnızca akıl almaz cinsel şiddet geçmişi nedeniyle değil, aynı zamanda genç yaşı ve akıl hastalığıyla birleştiği için de benzersiz derecede ilgi çekici" dedi.
Adli psikolog Dr. Diana McCoy 1995'te, Pike'ın savunma ekibi tarafından görevlendirildi ve cinayetle yargılanan kadının, hem annesi hem de babası tarafından ciddi şekilde ihmal edildiğini tespit etti. McCoy'un raporunda, Pike'ın annesinin birkaç kocası ve erkek arkadaşı tarafından fiziksel ve cinsel istismara uğradığı, 11 y aşında ve 17 yaşındayken de tecavüz edildiği belirtildi. Daha sonra, Pike'ın henüz bebekken büyükannesinin erkek arkadaşı tarafından defalarca tecavüze uğradığı ortaya çıktı. McCoy, Pike'ın annesinin bu tecavüzlere inanmadığını söyledi. Ancak Pike'ın avukatı McCoy'u tanık kürsüsüne çıkarmadı veya önerdiği tanıkların çoğunu çağırmadı. Bu ayrıntılar, 10 yıldan fazla bir süre sonra, davanın yeniden inceleyen duruşmada ortaya çıktı. Yeni bir savunma ekibi Pike etkisiz avukatlık hizmeti verildiği iddiasında bulundu. Ama bu iddia hakim tarafından reddedildi.Pike'a 2021'de hapishanede bipolar bozukluk teşhisi konuldu ve o zamandan beri ilaç tedavisi görüyor.Daha sonra, Pike'ın savunma ekibinde çalışan ve 2023'te Pike'ı değerlendiren bir diğer adli psikolog Dr. Bethany Brand, Pike'ın vakasının son derece nadir olduğunu, çünkü onu koruması gereken birçok kişi tarafından istismar edildiğini söyledi."Çocukluğu fiziksel, cinsel ve duygusal istismarla doluydu. Okul çağına gelmeden önceden başlayarak birçok erkek tarafından cinsel istismara uğradı" diyor.Brand, Pike'ın bipolar bozukluk ve tedavi edilmemiş travma sonrası stres bozukluğu nedeniyle manik ataklar geçirdiğini söylüyor: "Bu iki durum birlikte, öldürdüğü kızdan dolayı ne kadar tehdit altında hissettiğini ve duygusal kontrolünü kaybetmesini kesinlikle etkiledi."İdam edilmesine izin verirlerse, bu, bize bu ülkede ölüm cezasının en kötü suçlular için değil, en kötü hukuki temsili alan, en çok zarar görmüş ve savunmasız kişiler için olduğunu gösterir."
'Bunun bedelini o ödemeli'Geçtiğimiz yıl Tennessee Yüksek Mahkemesi, Pike'ın cezasının hafifletilmesini haklı çıkaracak koşullar göstermediğine hükmetti. Temyiz süreci tamamlanmış ve idam tarihi belirlenmişti.Federal temyiz mahkemesi daha önce, jürinin duruşma sırasında annesi, babası ve teyzesinin ifadeleriyle zorlu çocukluğu hakkında zaten bilgi sahibi olduğunu belirtmişti. Mahkeme, bipolar bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu ve beyin hasarına ilişkin yeni kanıtların jürinin daha önce dinlediği şeyleri "çoğunlukla tekrarladığına" ve kararı değiştirmeyeceğine hükmetmişti.Bu yaşananlar ve tartışmalar kamuoyunda büyük yankı uyandıran Lisa Montogomery cinayet davasıyla benzerlikler taşıyor.Montgomery'nin avukatları da müvekkillerinin akıl hastası ve istismara uğramış bir kurban olduğunu ve merhameti hak ettiğini savunmuştu. Montgomery'nin hukuki itirazları cezasının hafifletilmesini sağlayamadı ve Pike, idam gününde tamamen kadınlardan oluşan bir gardiyan ekibi talep etti. Erkek gardiyanlar tarafından tutulmanın travmasını daha da artıracağını söyledi.Tennessee eyalet yetkililer, Pike'ı idam edileceği hapishaneye kadın gardiyanların götürmesinin hedeflendiğini ancak bunun garantisini verilemediğini açıkladı.
Colleen'in annesi May Martinez, Christa Pike'ın idamını istiyor.2021'de Knoxville'deki WBIR televizyon kanalına, "Suçu o işledi. Bence bunun bedelini ödemeli" demişti. Bu hafta BBC'ye yaptığı açıklamada sözlerinin arkasında olduğunu söyledi.Martinez, WBIR'e ayrıca Pike'ın ölmeden önce acı çekmesi gerektiğini söylemiş, "Colleen'in hissettiği acıyı onun da hissetmesi beni daha iyi hissettirir" demişti."Her geçen gün kalbim kırılıyor çünkü o anı tekrar tekrar yaşıyorum ve artık dayanamıyorum, ölmeden önce bunun gerçekleşmesini istiyorum" diye de ekledi: "Colleen'i ve nasıl öldüğünü, ne kadar zor olduğunu düşünmediğim bir gün bile geçmiyor. Christa'nın ölmesini istiyorum ki her şey bitsin, kızımın acısını dindireyim, o da sonunda huzur içinde yatsın."Kurbanların haklarını savunan Adalet Koalisyonu adlı grup, anne Martinez'in idamı izlemek için Tennessee'ye gitmesine yardımcı olmak için bağış topladı.Ashlee Sellars, birbiriyle çelişen iki düşünceyle boğuşuyor: Öldürülen Colleen'in annesinin adaletin sağlandığını inanmaya hakkı olduğu ve arkadaşı Christa da dahil herkesin kefaret şansını hak ettiği.Sellars, soygun ve cinayet mahkumiyeti nedeniyle 25 yıl hapis cezası çekerken hapishanede Pike ile tanıştı. Yüksek güvenlikli koğuşta kapılarının arasındaki yemek aralıklarından birbirleriyle konuşuyorlardı. Ashlee Sellars, arkadaşının, hayatının kurtulmasından çok, hayatının bir anlamı olduğunu sağlamanın mücadelesinde olduğunu söylüyor.Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .
