Tripoliçe Katliamı'nın 205. yıl dönümünde Democritus Üniversitesi'nden Dr. Leonidas Moiras, CNN Türk'e konuştu. Serdar Korucu'nun sorularını yanıtlayan Moiras, Tripoliçe'nin Osmanlı dönemi içinde önemli bir şehir olduğunu vurguladı, Mora yarımadasının idaresinin bu şehirde bulunduğunu belirtti. Dr. Leonidas Moiras Tripoliçe'nin 15-20 binlik nüfusunun katliam öncesinde arttığını söyledi, "Tripoliçe etrafındaki Müslümanlar, Yunanların taarruzlarına maruz kaldığı için Tripoliçe'ye sığındı ve şehrin nüfusu yaklaşık 30-35 bine çıktı" dedi.
‘’TEPEDELENLİ ALİ PAŞA'NIN İSYANI DA VARDI’’
Tripoliçe Katliamı öncesinde Tepedelenli Ali Paşa'nın isyanı nedeniyle Osmanlı güçlerinin Yanya'ya gittiğini belirten Moiras, Mora Valisi Hurşid Paşa'nın Yunanlıların Tripoliçe'ye saldırmak istediklerini haber alır almaz asker gönderdiğini ama bunun yeterli olmadığını ifade etti. Tripoliçe'nin etrafının kuşatıldığını, şehri yağmalamak için 20 bin Yunan'ın şehrin çevresine geldiğini söyleyen Dr. Leonidas Moiras, bu süreçte müzakerelerin de başladığını belirtti. Müzakerelere göre Türk ahalinin gemilerle İzmir gibi Ege kıyısındaki şehirlere götürülmesi planlanırken anlaşmanın Yunan tarafının istediği yüksek savaş tazminatı yüzünden sağlanamadığını ifade etti.
Democritus Üniversitesi'nden Dr. Leonidas Moiras, katliamı şöyle anlattı:
Öldürülenlerin sayısını tam olarak bilemeyiz. Çünkü farklı rakamlar veriliyor. Mesela İngiliz Thomas Gordon bu katliama şahit olmuştu ve rakamı 8.000 kişi olarak veriyor. Diğer taraftan Yunanlıların önderlerinden ve en mühim simalarından Theodoros Kolokotronis çok yüksek bir rakam veriyor. Katledilenlerin sayısını 32 bin kişi olarak açıklıyor. Biz tam olarak bilemesek de ben 20 bin kişinin öldüğünü zannediyorum. Bu korkunç bir katliamdı. Neredeyse halkın tümü, erkekler, kadınlar, çocuklar kılıçtan geçirildi. Korkunç katliam üç gün boyunca devam etti ve şahit olanlar çok dehşet saçan ifadelerle bunu tarif etti. Liderleri olan Kolokotronis Yunan ordusunu engellemek için hiçbir şey yapmadı. Atıyla şehre girdiğinde 32 kişiyi öldürdüğünü söyler. Her yerde insanların cesetleri olduğu için atının yere basamadığını yazar. İfadeleri bu ama belirtmem gerekir ki, bunu hızlıca geçiştirir. Çünkü bu olay için kendisi ve diğer liderler de eleştirilmişti.
Dr. Moiras, kendisinin de üniversite hayatı öncesinde Tripoliçe katliamını bilmediğini söyledi, Yunanistan'da okullarda bu konuya değinilmediğini belirtti:
Ben üniversitede tarih okuyana kadar bu olaydan haberdar değildim. Hiç bilmiyordum. Okutulmuyor. Ve sanırım Yunan halkının ekseriyeti de olayı bilmiyor." Yunan akademisyen, Dionysios Solomos'un yazdığı ve iki kıtası Yunan milli marşı olan şiirde de Tripoliçe'den övgülerle bahsedildiğini belirtti. Dr. Moiras, "Bu şiir 1823'te yazılmıştı ve savaşın ne olacağı daha belli değildi. Bence insanları cesaretlendirmek için bu satırları yazmıştı. Şiirin sadece ilk iki kıtası milli marş olarak kullanılır. Ben bundan yüzde yüz eminim ki Yunanlıların çoğu gene şiirin tamamını bilmez
Bugün Yunanistan'da Tripoliçe katliamını öven Yunan tarihçi olmadığını, muhafazakar olanların bile bu olayı geçiştirdiğini belirten Dr. Moiras, "Muhafazakar ve aşırı sağcı çevrelerden gelen siyasetçilerde bu olabilir ama Yunan halkının ekseriyetini ifade etmez. Şunu anlamamız gerekiyor. Uygulanan şiddet bir halka özgü değil, bir halka has değildi" dedi, önemli olanın eleştiri yapmak ve bunu tekrarlamamak olduğunu belirtti.
