Türkiye'yi sarsan fon soruşturmasında gözaltı ve tutuklama dalgası genişlerken, finans dünyası ile kamu bürokrasisi arasındaki ilişkiler mercek altına alındı. Borsa İstanbul'daki bazı hisselerde yaşanan olağan dışı fiyat hareketleri, piyasa manipülasyonu ve suç gelirlerinin aklanması iddiaları soruşturmanın merkezine yerleşti.
Soruşturmadaki son gelişmelere göre rüşvet ödemelerinde bugüne kadar bilinen yöntemlerin dışına çıkıldığını öne sürüldü. İddiaya göre bazı şirketler, kamu kurumlarında işlerini kolaylaştıran bürokratlara doğrudan para vermek yerine, önceden yükseltileceği bilinen hisseleri satın almalarını sağlayarak milyonlarca liralık kazanç elde etmelerine aracılık etti.
RÜŞVETİN YENİ ADI: BORSA TÜYOSU
İddialara göre, kamu kurumlarından izin veya onay almak isteyen bazı şirketler, kendilerine kolaylık sağlayan bürokratlara ödeme yapmak için borsayı kullandı.
Öne sürülen yöntemde, şirketlerin kamu kurumlarındaki işlemleri tamamlandıktan sonra ilgili bürokrata belirli bir hisse senedinin adı iletiliyor.
Bürokrat ise doğrudan kendi hesabından işlem yapmak yerine, bir yakını, akrabası veya güvendiği kişi aracılığıyla söz konusu hisseden yüksek miktarda satın alıyor.
Ardından hisse fiyatının yapay biçimde yükseltilmesiyle kısa sürede olağan dışı kazanç sağlanıyor.
Bu yöntemle doğrudan para transferi yapılmadan, rüşvet niteliğindeki ödemenin borsa kazancı görüntüsü altında gerçekleştirildiği iddia ediliyor.
100 MİLYON LİRA BİRKAÇ AYDA 1 MİLYARA ÇIKIYOR
İddiaları örneklerle anlatan Ekrem Açıkel, bazı hisselerde yaşanan olağan dışı yükselişlerin bürokratlara sağlanan menfaatlerin gizlenmesinde kullanılmış olabileceğini belirtti.
Aktarılan senaryoya göre, 100 milyon liralık hisse alımı birkaç ay içerisinde 1 milyar liraya ulaşabiliyor. Benzer şekilde 50 milyon liralık yatırımın 250 milyon liraya yükselmesiyle yüz milyonlarca liralık kazanç ortaya çıkabiliyor.
Bu sistemin en dikkat çekici yönünün, elde edilen kazancın görünürde normal bir yatırım işlemi olarak kayıtlara geçmesi.
Ancak bu işlemlerin gerçekten rüşvet amacıyla yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, hisse hareketleriyle kamu görevlilerinin kararları arasındaki ilişkinin somut delillerle ortaya konulmasını gerektiriyor.
FON SORUŞTURMASI BÜROKRASİYE UZANDI
Programda aktarılan bilgilere göre, fon soruşturmasının son dalgasında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Uygulama 3. Daire Başkanı Bilal Soysal'ın tutuklandığı belirtildi.
Bulls Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Akkaya'nın da aralarında bulunduğu dört kişinin gözaltına alındığı ifade edildi.
Soruşturmada adı geçen diğer isimler arasında eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı, BDDK Başkan Yardımcısı Muhammed Erişen ve Ruzi Madencilik Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Nurettin Çevik de yer aldı.
Programda, daha önce de soruşturma kapsamında ifadelerine başvurulan bazı isimlerin yeniden gündeme geldiğine dikkat çekildi.
BATUHAN MUMCU'NUN EŞİ İÇİN MALİ TEDBİR İDDİASI
Soruşturmanın dikkat çeken başlıklarından biri de Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Kurul Üyesi Batuhan Mumcu'nun eşi Neslihan Mumcu hakkındaki iddialar oldu.
Programda, Lidya Holding ve Bulls Yatırım ile ortaklık ilişkisi bulunduğu belirtilen Neslihan Mumcu'nun mal varlığına yönelik tedbir talep edildiği öne sürüldü.
Savcılığın talebine gerekçe olarak bazı hisselerde 100 kata ulaşan yapay fiyat artışları, fonlar aracılığıyla piyasa manipülasyonu ve suç gelirlerinin aklanması şüphelerinin gösterildiği aktarıldı.
Eski Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu'nun BTK Kurul üyeliği görevine son verildiği de iddia edildi. Ancak programda bu konuda resmi bir açıklama bulunmadığı özellikle belirtildi.
'ESKİDEN ÇANTAYLA VERİLİRDİ, ŞİMDİ TÜYOYLA'
Rüşvet yöntemlerinin yıllar içerisinde değiştiğini savunan Ekrem Açıkel, geçmişte nakit para, değerli hediyeler veya ihale komisyonları üzerinden yürütüldüğü öne sürülen ilişkilerin artık finansal piyasalara taşındığını söyledi.
Yeni yöntemde bürokratın doğrudan para almasına gerek kalmadığını belirten gazeteci, şirketlerin önceden belirlenen hisseler üzerinden kazanç sağlatarak menfaat aktarımı gerçekleştirdiğini iddia etti.
Bu sistemin özellikle kamu görevlilerinin yakınları üzerinden yürütülmesi halinde para hareketlerinin gerçek amacının tespit edilmesinin güçleşebileceğine dikkat çekildi.
SORUŞTURMADA LİSTE UZUYOR
Programda, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verdiği, Bulls Portföy'ün de bu şirketler arasında bulunduğu aktarıldı.
Soruşturma sürecinde finans kuruluşlarının yöneticilerinden üst düzey kamu görevlilerine kadar çok sayıda kişinin adının dosyaya girdiği belirtilirken, toplam tutuklu sayısının 118'e ulaştığı ileri sürüldü.
Soruşturmanın ilerleyen günlerde yeni gözaltı ve tutuklamalarla genişleyebileceğini tahmin ediliyor.
Fon soruşturmasının bundan sonraki aşamasında, kamu görevlileri ile piyasa aktörleri arasındaki ilişkilerin, yakınlar üzerinden gerçekleştirilen hisse işlemlerinin ve olağan dışı kazançların incelenmesinin belirleyici olabileceği değerlendiriliyor.
