Sağlık alanında yalnızca hizmet sunan değil, teknoloji geliştiren ve üreten bir Türkiye hedefinin önemli bileşenlerinden biri olan İDEA, araştırma, beceri geliştirme ve eğitim ile test faaliyetlerini bir araya getiren özel bir altyapıya sahip.

Türkiye'de büyük deney hayvanlarıyla araştırma yapılmasına olanak sağlayan öncü merkezlerden biri olan İDEA, fikir aşamasındaki projelerin ürüne dönüşmesine katkı sunuyor. Merkezde prototiplerin denenmesi, ürünlerin biyouyumluluğunun değerlendirilmesi, yeni ürün ve formülasyonların incelenmesi ile olası yan etkilerin araştırılması için gerekli altyapı bulunuyor.

Cerrahi ve girişimsel uygulama alanları, robotik cerrahi ünitesi, laboratuvarları ve simülasyon eğitim olanaklarıyla sağlık profesyonellerine yeni teknolojileri deneyimleme imkanı sağlayan İDEA'da, OECD İyi Laboratuvar Uygulamaları (GLP) standartları kapsamında toksisite ve fiziksel testler yürütülüyor.

Başta TURCOVAC olmak üzere aşı ve serumların test süreçlerine ev sahipliği yapan merkez, yerli ve milli sağlık ürünlerinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesiyle yurt dışına bağımlılığın azaltılmasını hedefliyor.

Yerli kalp-akciğer makinesi çalışmaları

Türkiye'de yerli kalp-akciğer makinesinin geliştirilme sürecinde ihtiyaç duyulan hayvan deneyleri İDEA Laboratuvarı'nda yapıldı. Bu çalışma, merkezin deneysel araştırma altyapısının yerli sağlık teknolojilerinin geliştirilmesinde nasıl kullanılabildiğini gösteren örneklerden biri oldu.

TÜSEB İDEA Merkez Müdürü Batuhan Yeşilyurt AA muhabirine, İDEA'nın kuruluş amacı, faaliyetleri, eğitim süreçleri, proje geliştirme ve robotik cerrahi konusunda değerlendirmelerde bulundu.

Yeşilyurt, TÜSEB İDEA'nın özellikle yerli sağlık sanayisi için bilginin ürüne dönüştüğü merkez motivasyonuyla kurulduğunu belirterek, merkezde özellikle TÜSEB'in ve diğer kurumların desteklediği sağlık projelerinin hayata geçmesini sağladıklarını anlattı.

Merkezde çok farklı alanlarda hizmet veren birimler olduğunu, bunların başında deneysel araştırma ve geliştirme biriminin geldiğini aktaran Yeşilyurt, Türkiye'de geliştirilmiş, bilimsel olarak etkili ve güvenli olduğu ortaya konulmuş ürünlerin klinik öncesi deneylerinin gerçekleştirildiğini, prototipten ürüne geçme aşamasında bu birimde zorunlu bazı testlerin yapıldığını kaydetti.

Yeşilyurt, ilaç ve aşıda toksikoloji, tıbbi cihazda da biyouyumluluk gibi birtakım testlerin ve deneylerin yapıldığını belirterek, merkezde ayrıca robotik cerrahi ünitesinin olduğunu, burada da cerrahlar ve diğer paydaşlarla bir araya gelinen bir ekosistem kurduklarını söyledi.

İDEA'da araştırmacıların kullanımına sunulan ileri düzey cihazların önemini vurgulayan Yeşilyurt, sözlerine şöyle devam etti:

"Yerli bir kalp kapağı geliştiren bir araştırmacısınız. Bu merkezimizde büyük hayvanlarda özellikle anjiyografi cihazı gibi çok gelişmiş bazı cihaz teknolojileriyle keza görüntüleme sistemleri, eko gibi, sadece hayvanlara özel çekim yapabilen bazı sistemlerle araştırmacılarımıza destek oluyoruz. İleri teknoloji robot, robotik kol teknolojileri de merkezde yer alıyor. Bunlar bir araştırmacıya daha önce hiç yapmadığı bir vaka simülasyonunu sunabiliyor. Bir hekim daha önce hiç aort anevrizması görmediyse bu merkez gelişmiş cihaz anlamında kendisine böyle bir ameliyathanede hayvan deneylerine imkan veriyor hem de bir tesiste tıpla veterinerliği ortak noktada buluşturabiliyor. O anlamda Türkiye'de en büyük ve en gelişmiş tesis demek doğru olur."

Yeşilyurt, İDEA laboratuvarlarında özellikle TÜSEB tarafından desteklenen projeler üzerinde yoğun şekilde çalışıldığını aktararak, bunların başında temel araştırmalar geldiğini belirtti.

Merkezde, tıp camiasının çok önemsediği cihazlardan stentler ve yapay kalp kapakları alanındaki projelerin yürütüldüğünü dile getiren Yeşilyurt, yine gastrointestinal sistemi görüntülemeye yarayan akıllı kapsül sistemleri, beyin cerrahisiyle ilgili elektrotlar ve piller alanında da projeler olduğunu aktardı.

Yeşilyurt, merkezde sağlık sanayisi kapsamında yerli aşı ve yerli ilaç alanında çalışmalar yapıldığını vurgulayarak, ilaç deneylerinin güvenli ve etkili gerçekleştirildiğini kaydetti.

"Aynı zamanda bir hayvan üretim merkeziyiz"

Yeşilyurt, sağlık profesyonellerinin fikirlerini Üreten Sağlık Portalı üzerinden TÜSEB'le paylaşabileceğini belirterek, sözlerine şöyle devam etti:

"Aynı zamanda şehir hastanemizde bulunan teknoloji transfer ofislerimize ulaşabiliyorlar. Bir teknolojinin kaçıncı seviye olduğu bizim için önemli. Çünkü bu tesiste 9 seviyeli bir teknoloji hazırlık seviyesi cetveli kullanılıyor. Genelde preklinik çalışmalar, yani deney hayvanlarına yönelik çalışmalar teknoloji hazırlık seviyesi 5 ve sonrasında gündeme gelmekte. Özellikle 5 ve sonrası seviyeye sahip bazı buluşlarımızı 'üretensağlık.gov.tr' üzerinden bizlere iletebilirler. Aynı şekilde eğitim talepleri, birtakım regülasyonlarla ilgili özel mevzuat eğitimleri gibi özelleşmiş bazı eğitimleri de yine bu portal üzerinden bizlere ulaştırabilirler."

Yeşilyurt, İDEA'da birden çok ameliyathane ve postoperatif bakım odasının bulunduğunu belirterek, şunları aktardı:

"Aynı zamanda bir hayvan üretim merkeziyiz. Burada bazı hayvanların üretimini de sağlıyoruz. Botanik bahçesi Türkiye'de böyle bir merkezde nadir görülen bir alan. Çünkü bu gibi deneylerde özellikle veterinerlerimiz, cerrahlarımız özel bir alanda dinlenmek isteyebiliyorlar. Botanik bahçemizde 20'den fazla tropikal bitki var ve bu alanda bazı sanatsal aktiviteler yapıyoruz. Yine aynı şekilde hayvan deneyleriyle ilgilenen veya bu anlamda veterinerlik hizmetleriyle ilgilenen kişiler bu merkezi ziyaret ettiğinde botanik bahçesinde dinlenebiliyorlar, biz onları ağırlayabiliyoruz. Güzel bir ortamda çalışmalarını yürütebiliyorlar."

Koruyan, geliştiren ve üreten sağlık sisteminin önemini vurgulayan Yeşilyurt, "Üreten sağlığın içerisinde özellikle Sayın Bakanımızın sıklıkla ifade ettiği 'başımıza icat çıkartın' mottosu, bizler için son derece anlamlı ve yerinde. TÜSEB Başkanımız Prof. Dr. Ümit Kervan ve TÜSEB yönetiminin bu bina için kurduğu vizyon Türkiye'de tek. Bazı deneyler özellikle Türkiye'de yapılamıyor, yurt dışında yapılabiliyor. TÜSEB İDEA bunların tümünü ülkemizde gerçekleştirme hedefiyle var gücüyle çalışıyor diyebilirim." ifadelerini kullandı.

10 robotik cerrahi simülasyon kursunda yaklaşık 350 doktor eğitim aldı

İDEA Eğitim Koordinatörü Prof. Dr. Ersin Kadiroğulları, robotik cerrahi eğitim ve simülasyonunda yaklaşık 6 aydır aktif olarak çalıştıklarını belirterek, " İlk kurslarımıza yaklaşık 3 ay önce başladık. Kurs başvurusunu yaptıktan sonra Türkiye'den yaklaşık 1300 cerrah başvurdu. Bizim amacımız kurslarla ciddi anlamda uzun süreli bir simülasyon eğitimi vermek. Şu ana kadar 3 ay gibi kısa sürede yaklaşık 10 robotik cerrahi simülasyon kursu düzenledik. Yaklaşık 350 doktorumuza da aktif olarak simülasyon eğitimi verdik." dedi.

Kadiroğulları, ilerleyen dönemde yapay zeka destekli robotik cerrahi sistemle yapılacak ameliyatlar artacağı için bu teknolojide iyi bir ivme kazanmayı amaçladıklarını söyledi.

Cerrahları robotik cerrahi sistemlere hazır hale getirmek istediklerini aktaran Kadiroğulları, robotik cerrahi olarak dünya standartlarına uygun bir merkez oluşturduklarını anlattı.