Nasa'nın Voyager 1 uzay aracı yıldızlararası uzayda ve 18 Kasım 2026 Çarşamba günü saat 10.16 UTC'de (Türkiye saatiyle 13.16) Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa ulaşıyor. Bu yaklaşık 25,9 milyar kilometre demek. NASA'ya göre Voyager 1, bu mesafeye varan ilk insan yapımı cisim olacak. Araç 5 Eylül 1977'de fırlatılmıştı; bu noktaya gelmesi 49 yıl, 2 ay ve 11 gün sürdü.

Voyager 1 şu anda yıldızlararası uzayda, Güneş'in etki alanı olan helyosferin dışında. Ağustos 2012'de helyosferden çıktı. 18 Kasım itibarıyla Dünya'ya uzaklığı yaklaşık 25,9 milyar kilometre, yani yaklaşık 173 astronomik birim oluyor (bir astronomik birim, Dünya ile Güneş arasındaki ortalama mesafe). Araç saatte yaklaşık 61 bin kilometre hızla uzaklaşmaya devam ediyor. 1998'den beri Dünya'dan en uzaktaki insan yapımı cisim.

Bir ışık günü, ışığın 24 saatte aldığı yol. Işık saniyede yaklaşık 300 bin kilometre gittiği için bu mesafe yaklaşık 25,9 milyar kilometreye denk geliyor. Pratikte şu anlama geliyor: Dünya'dan Voyager 1'e gönderilen bir radyo sinyali araca ancak bir günde varıyor, aracın cevabı da bir günde geri dönüyor. Bir komutla cevabı arasında yaklaşık 48 saat geçiyor.

JPL'deki Voyager proje müdürü Suzy Dodd, CNN'e bunu bir örnekle anlattı: pazartesi sabah 08.00'de araca "günaydın" denirse, cevap çarşamba sabahı 08.00 civarında geliyor. NASA'nın hesabına göre Voyager 1'in bir ışık yılı uzaklığa varması için yaklaşık 18 bin yıl daha geçmesi gerekiyor.

VOYAGER 1 NE ZAMAN GÖNDERİLDİ?

Voyager 1, 5 Eylül 1977'de ABD'nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral'dan fırlatıldı. İkizi Voyager 2'den yaklaşık iki hafta sonra yola çıktı ama daha hızlı bir rota izlediği için onu geçti. 1979'da Jüpiter'in, 1980'de Satürn'ün yanından geçti. 1990'da, 6,06 milyar kilometre uzaktan Dünya'nın fotoğrafını çekti; bu kare "Soluk Mavi Nokta" adıyla tanınıyor.

NASA'NIN V-G-R ÇAĞRISI NEDİR?

NASA, bu eşiği kutlamak için 17 Kasım Salı akşamı, gün batımından sonra dünyanın her yerinden insanları gökyüzüne ışık göndermeye çağırdı. Katılımcılar el feneri, telefon ışığı ya da başka bir ışıkla Mors alfabesinde V-G-R harflerini yakıp söndürüyor. V-G-R, Voyager'ın çağrı kodu. NASA, kodu kendisi yakıp söndüren otomatik bir araç da hazırladı. Etkinlik sembolik: el feneri ışığı o mesafede algılanamaz.

VOYAGER 1 NE KADAR DAHA ÇALIŞACAK?

NASA, görevin ne zaman biteceğine dair bir tarih vermedi. Araç elektriğini plütonyum-238'in bozunmasından çıkan ısıyı elektriğe çeviren radyoizotop jeneratörlerden alıyor ve bu güç her yıl yaklaşık 4 watt azalıyor. Bu yüzden mühendisler aletleri tek tek kapatıyor: Nisan 2026'da düşük enerjili yüklü parçacıkları ölçen alet kapatıldı. 18 ve 19 Ekim'deki temas denemeleri sonuç vermedi, sinyal 20 Ekim'de yeniden alındı.

İkiz araç Voyager 2 de yıldızlararası uzayda, farklı bir rotada ilerliyor. Onun bir ışık günü uzaklığa Kasım 2035'te varması bekleniyor.