EDEBİYATI PİŞİRMEK-EDEBİYATIN LEZZET HARİTASI
(Bahriye Çeri)

“Efendibabamız” Ahmet Midhat Efendi’nin romanlarında hangi yemekler pişer? Tevfik Fikret’in Aşiyan’daki sofrasında hangi lezzetler yer alır? Refik Halid’in kaleminden çıkan sofralar neyle tatlanır? Sait Faik’in hikâyelerinden nasıl kokular yükselir? Peki, bir romanın satırları arasında rastladığımız yemeği kendi mutfağımızda pişirebilir miyiz? Edebiyat, insanı anlatırken onun sofrasını da kayda geçirir. Roman ve hikâyelerde yemek; bazen geçim derdini, bazen bolluğu, bazen de özlemi anlatır. Bir sofranın çevresinde kimlerin buluştuğu, kimin ne yediği ve yemeğin nasıl hazırlandığı, dönemin gündelik hayatına ve toplumsal ilişkilerine dair çok şey söyler. Bahriye Çeri, Kronik Kitap'tan çıkan Edebiyatı Pişirmek: Edebiyatın Lezzet Haritası’nda Tanzimat’tan günümüze Türk edebiyatında yemeğin izini sürüyor. Yazarların damak zevklerini, eserlerdeki sofraları ve unutulmaya yüz tutmuş mutfak alışkanlıklarını inceliyor. Ardından, edebî eserlerde adı geçen, tasvir edilen ya da hazırlanışı anlatılan yemekleri tariflere dönüştürüyor. Bamyadan aşureye, sigara böreğinden tas kebabına uzanan bu tariflerle okuduklarımızı mutfağımıza taşıyor.

YAFA, MİNKA VE ÇOCUKLARININ ÜÇ-BEŞ ŞİRİN EVİ
(Bilge Egemen)

2025 Everest İlk Roman Yarışması Ödülü’nü kazanan Bilge Egemen’in ilk romanı Yafa, Minka ve Çocuklarının Üç-Beş Şirin Evi Everest Yayınları'ndan çıktı. Kitap, köklerinden kopmuş bir ailenin coğrafyaları ve nesilleri aşan sürgün, aidiyet ve yuva arayışını büyüleyici bir anlatıyla okura sunuyor. Klasik roman yapısının dışına çıkarak bölümlerden değil, her biri farklı bir coğrafyayı ve dönemi simgeleyen "evlerden" oluşan eser; 1948 Yafa’sındaki Büyük Felaket’ten (el Nakba) 1950’lerin Kaz Dağları ve Pomak göçü hafızasına, 1969 Suudi Arabistan çöllerinden 1970’lerin Sivas ve İzmir’ine, 1982 Amman’ından 2004 Bağdat savaşına uzanan geniş bir tarihsel yelpazeyi kapsıyor. Başkarakterler pratisyen hekim Yafa, Kaz Dağları'nda büyüyen Minka ve çocuklarının etrafında şekillenen hikâye; akreplerle dolu çöl evlerinden savaş bombalarının gölgesindeki yapılara kadar her durağı bir hafıza mekânına dönüştürüyor. Bir ailenin nesiller boyu taşıdığı travmaları, kayıpları ve yaşam sevincini mizahi ve trajik unsurlarla harmanlayan roman, "ev" kavramının insan ruhundaki derin karşılığını sorguluyor...

THUKYDİDES TUZAĞI-AMERİKA İLE ÇİN SAVAŞA MAHKUM MU?
(Graham Alison)

Siyaset bilimi ve ulusal güvenlik konularının önde gelen uzmanlarından Graham Alison’ın Thukydides Tuzağı – Amerika ile Çin Savaşa Mahkûm mu? başlıklı eseri, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’nın İnceleme-Araştırma dizisinden çıktı. Kitap, iki süper güç arasındaki ilişkinin geleceğine dair vardığı sonuçla hem korkutuyor hem de umut veriyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın 2026’nın Mayıs ayında Çin’e yaptığı ziyaret sırasında, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping açılış konuşmasında şu soruyu ortaya attı: “Çin ve Amerika Birleşik Devletleri, ‘Thukydides Tuzağı’ olarak adlandırılan engeli aşarak büyük güç ilişkileri için yeni bir paradigma oluşturabilir mi?” Söz konusu kavramın babası, Graham Allison’dı. Kavram, kimilerince tarih biliminin kurucusu olarak kabul edilen Thukydides’in Atina ile Sparta arasında cereyan eden Peloponnesos Savaşları’nı konu alan kitabındaki şu tespite dayanıyor: “Atina’nın yükselişi ve bunun Sparta’da yarattığı korku, savaşı kaçınılmaz kılmıştı.” Bu tespiti son beş yüzyıldan seçilmiş 16 örnekle destekleyen ve bunların 12’sinin savaşla sonuçlandığını gösteren Allison’a göre, yükselen bir güç, hâkimiyeti elinde bulunduran bir gücü yerinden etme tehdidi oluşturunca, tehlike çanları çalmaya başlamış demektir...

EVVEL ZAMAN
(Caro Claire Burke)

Natalie Heller Mills’in hayatı kusursuz. Geleneksel bir çiftlikte herkesin özendiği geleneksel bir yaşam sürdürüyor. Ellerinizden öper, birbirinden güzel beş çocuğu (altıncısı da yolda!), çiftliği çekip çeviren yakışıklı bir kocası ve organik, yerli ürünlerini sattığı mütevazı bir işletmesi var. Tüm bu hayatın perde arkasını ise kimse bilmiyor. Bilmelerine gerek yok, hele ki her paylaşımının altını nefret yorumlarıyla dolduran Öfkeli Kadınlar’ın bilmesine hiç gerek yok. Onların zaten kıskançlıktan gözleri dönmüş çünkü Natalie’nin hayatı, tekrarlıyoruz, kusursuz. Ta ki… bir sabah uyanıp kendini hayatının garip bir kopyasında bulana kadar. Evi, çocukları, kocası; hepsi tanıdık ama bir o kadar da yabancı. Lüks ocağının yerini titrek bir ateş almış, elektrik yok ve saf kocası artık nemrut bir çiftçi. Daha birkaç gün önce Instagram için tarif videosu çekiyorken şimdi parmakları donarak çamaşır yıkamak zorunda. Tanrı onu sınıyor olabilir mi? Ya da Şeytan? Natalie’nin emin olduğu iki şey var: Bu, onun kusursuz hayatı değil ve ne pahasına olursa olsun kaçması gerek. Caro Claire Burke’ün Domingo Yayınları'ndan çıkan romanı Evvel Zaman, karanlık mizahı ve ürpertici atmosferiyle okuru içine çeken, gelenekleri, şöhreti, inancı ve kadınlığa biçilen rolleri keskin bir bakışla sorgulayan, sarsıcı bir hikâye.

GECE OLAN ŞEYLER
(Peter Cameron)

Peter Cameron imzalı Gece Olan Şeyler, zamanı belirsiz bir Kuzey şehrinde bebek evlat edinmeye çalışan isimsiz çiftin izole bir oteldeki hikâyesine ve sarsılan ilişkilerine odaklanıyor. Can Yayınları etiketiyle raflarda yerini alan eser okurları tekinsiz ve tuhaf bir yolculuğa davet ediyor. Amerikalı bir çift, evlat edinmek üzere oldukları çocuğu almak için karlarla kaplı uzak bir Kuzey şehrine gider. Ancak vardıklarında kendilerini tuhaf bir bekleyişin içinde bulurlar. Dünyanın geri kalanından kopmuş gibi görünen görkemli bir otelde günler geçtikçe kurallar değişir, açıklamalar eksik kalır, geceleri koridorlarda yabancılar belirir. Bekledikleri çocuk bir türlü gelmezken karşılaştıkları insanlar, duydukları hikâyeler ve yaşadıkları açıklanamaz olaylar, onları birbirlerine ve kendilerine de başka gözlerle bakmaya zorlar. Gerçekle düş, umutla korku arasındaki sınırların giderek silikleştiği bu yolculukta, çocuk sahibi olma arzusu yerini çok daha derin düşüncelere bırakırken akıllarda tek bir soru kalır: Karanlık çöktüğünde gerçekte neler olur...

PROMETHEUS YANILDI
(Levent Tarhan)

Prometheus ateşi çalıp insanlara verdi. Peki insanlık o ateşle ne yaptı? Tanrılar, titanlar, kahramanlar, destanlar ve yaratılış efsaneleri... Mitoloji çoğu zaman geçmişte kalmış olağanüstü hikâyelerden ibaret sanılır. Oysa bu kadim anlatılar; iktidarın, kibrin, açgözlülüğün, aşkın, ölümün, yolculuğun ve insanın bitmeyen anlam arayışının binlerce yıldır değişmeyen aynalarıdır.
Bugün Midas hâlâ dokunduğu her şeyi altına çevirmeye çalışıyor. Zeus'un tahtına modern iktidar sahipleri oturuyor. Truva atları artık şehir kapılarında değil, ceplerimizde bekliyor. İnsan ise Prometheus'un ateşini yapay zekâya, dijital dünyaya ve ölümsüzlük arzusuna dönüştürerek bir kez daha tanrıcılık oynamaya hazırlanıyor. Levent Tarhan; Ceres Yayınları'ndan çıkan kitapta, Yunan mitolojisinden Türk destanlarına, Simurg'dan Lao Zi'ye, Hinduizmden Viking, Mısır ve Japon anlatılarına uzanan bu yolculukta kadim hikâyeleri günümüzün meseleleriyle buluşturuyor. Bilgiyi mizahla, eleştiriyi samimiyetle, mitolojiyi felsefe ve yaşam bilgeliğiyle harmanlıyor.

ETRÜSK DÜNYASI

ALFA Yayınları, Akdeniz tarihinin ve antik uygarlıkların en etkileyici dünyalarından birini gün ışığına çıkaran Etrüsk Dünyası adlı anıtsal eseri okurlarla buluşturuyor. Jean MacIntosh Turfa'nın editörlüğünde hazırlanan eser, uzun süre "gizemli" ya da Yunan uygarlığının basit bir taklitçisi olarak görülen Etrüsklerin maddi geçmişini, kültürünü ve insanlık tarihine kattığı yenilikleri tüm derinliğiyle anlatıyor. Sekiz ana kısım ve 63 uzmanlık bölümünden oluşan bu devasa çalışma, kendi alanında dünya çapında yetkin 60'tan fazla uluslararası akademisyenin katkılarıyla derlenmiş. Kitap; malzeme bilimi, DNA analizleri, arkeolojik biyokimya ve yeni epigrafik keşiflerin sağladığı güncel veriler ışığında Etrüsklerin coğrafyasını, demografisini, dinini, siyasi sistemlerini, madenciliğini, ziyafet kültürünü, tekstil üretimi ile tıp uygulamalarını mercek altına alıyor. Ayrıca Sardinya, Fenike, Yunanistan, İberya ve Galya gibi komşu kültürlerle kurulan ticari ve diplomatik ilişkiler ile Etrüsk sanatının ince detayları zengin görseller eşliğinde sunuluyor.

BU YIL ROMANINI YAZIYORSUN
(Walter Mosley)

Romanınızı yazmaya karar verdiniz mi? Öyleyse daha fazla ertelemeyin. Mesleğiniz ya da kişisel sorumluluklarınız ne olursa olsun, siz de romanınızı yazabilir hatta bunu bir yılda başarabilirsiniz. Ayrıntı Yayınları’nın Atölye dizisinin ikinci kitabı Bu Yıl Romanını Yazıyorsun, Walter Mosley’nin kurmaca yazmak ve yeniden yazmak (rewriting) hakkında bildiği her şeyi anlatıyor: Her gün masaya oturmanın disiplinini ve kendine ket vurmadan yazmayı; anlatıcı sesini, olay örgüsünü, karakter gelişimini, göstermek ile anlatmak arasındaki farkı; ilk kelimeleri, ilk taslağı ve asıl işin başladığı yeri: yeniden yazmayı… Çünkü ilk taslak, yazmak istediğiniz romanın ana hatlarından biraz fazlasıdır; hikâyeyi şarkıya dönüştürdüğünüz nokta ise yeniden yazma aşamasıdır... Bu Yıl Romanını Yazıyorsun, size bir başyapıt vadetmiyor, kolay bir yol da göstermiyor. Sağlam bir ilk roman ve onu bitirmiş olmanın tatminini vadediyor. Sadece bir yıl ve bir roman; bugün başlayın ve romanınız yıl sonunda bitmiş olsun...

BİR MERHAMET HİKAYESİ: HÜSEYİN
(Sıdıka Çal Arslan)

Bozkırın tozlu yollarından Ankara'nın soğuk koridorlarına uzanan, sessiz ama derinden akan bir nehrin hikayesi bu. Hüseyin, isminin ağırlığını kalbinde, merhametin yükünü ise omuzlarında taşıyan bir adam. İsmail Onbaşı'nın sert ve disiplinli mirasıyla harmanlanan çocukluğu, onu hayata karşı bir zırhla değil, şifa veren bir şefkatle donatmıştır. Dünya bazen çok sert, bazen çok adaletsizdir. Sınıf odalarındaki küçümseyen bakışlar, gurbetin buz kesen geceleri ve hayatın en umulmadık anlarında kapıyı çalan o ağır sınavlar... İnsan, ruhunu kirletmeden bu yoldan nasıl geçer? Sıdıka Çal Arslan, Mythos Kitap'tan çıkan Bir Merhamet Hikayesi: Hüseyin ile bizi vicdanın en kuytu köşelerine, bir insanın kendini başkalarında bulma çabasına davet ediyor... Bozkırın bilgeliğiyle şehirli bir aydının nezaketini birleştiren Hüseyin'in dünyasında, insanlığın en saf halini bulacaksınız. Merhametin, en koyu karanlığı bile nasıl aydınlattığını keşfetmeye hazır mısınız?

VİŞNE GÜNLERİ
(Özlen Alpaslan)

İlke, bir reklam ajansında metin yazarıdır. İnanmadığı şeylere başkalarını inandırmakta ustadır. Ama iş kendi hayatına gelince, uzun zamandır kendine anlattığı hikâyeden kuşku duymaya başlar. Yıllardır sürdürdüğü ilişkiyi ve işinde verdiği ödünleri sorgularken aklı, annesinin vişne reçeli yaptığı günlere döner. Çocukluğundan kalan ayrıntılar bir araya geldikçe İlke, annesinin neler yaşadığını ve kendi hayatında neyi beklediğini anlamaya başlar... Özlen Alpaslan, Karakarga Yayınları'ndan çıkan Vişne Günleri’nde İlke’nin bugünüyle çocukluğunu iç içe anlatıyor. Reklam dünyasının çelişkilerine ve mutluluk vaatlerine İlke’nin alaycı bakışıyla yaklaşırken, aile içinde yıllarca susulanların bir çocuğun hafızasında nasıl yer ettiğini gösteriyor. Annesinin hayatını yeniden anlamaya çalışan İlke’nin önünde giderek daha açık bir soru beliriyor: Kendi hayatını yaşamak için daha ne kadar bekleyecek?