Enerji dönüşümü ve yeşil teknolojilere yönelik talep kritik minerallere duyulan ihtiyacı artırırken, bu kaynakların çevresel ve sosyal etkiler gözetilerek çıkarılması sorumlu madencilik yaklaşımını küresel gündemin öncelikli başlıklarından biri haline getiriyor.
Türkiye Madenciler Derneği (TMD) Başkanı Mehmet Yılmaz, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında yapılan BBVA Responsible Mining Paneli'nde, Türkiye'nin yer altı kaynaklarının değerinin model çalışmalarına göre yaklaşık 3,5 trilyon dolar olduğunu söyledi.
Bu potansiyelin ekonomiye kazandırılması için maden arama faaliyetlerine daha fazla risk sermayesi aktarılması gerektiğini belirten Yılmaz, "Daha fazla yer altı zenginliği keşfetmek için arama faaliyetlerine yeterli finansman sağlamamız gerekiyor. Ancak madencilikte ne kadar üretim yaptığınızdan çok, bunu nasıl yaptığınız önemli." dedi.
Yılmaz, sorumlu madenciliğin yerel topluluklara, su kaynaklarına, hava ve toprak kalitesine saygıyı gerektirdiğini vurgulayarak, sektörün toplumsal kabulünü artırmak ve finansmana erişimini kolaylaştırmak için uluslararası standartların benimsenmesinin önemli olduğunu dile getirdi.
TMD'nin Kanada Madencilik Birliği ile işbirliği içinde sürdürülebilir madencilik ilkeleri üzerinde çalıştığını belirten Yılmaz, uluslararası standartların yalnızca söylemde kalmaması, sahada uygulanması gerektiğini ifade etti.
Yılmaz, yeşil enerji dönüşümünün bakır, kurşun, çinko ve molibden gibi kritik minerallere talebi artıracağına dikkati çekerek, "Daha yeşil bir enerji sistemine geçiş için bugün çıkardığımız miktarın 6 ila 9 katı kadar bu madenlere ihtiyaç duyabiliriz." dedi.
Madencilikte emisyonların azaltılması, suyun ve atıkların geri dönüştürülmesi, faaliyetlerden etkilenen alanların rehabilite edilmesinin önemini vurgulayan Yılmaz, "İnsanlar, gördüklerine inanıyor. Çevreyi kirletmediğimizi, faaliyetlerimiz sırasında zarar verdiğimiz alanları rehabilite ettiğimizi ve suyu geri dönüştürdüğümüzü göstermeliyiz." diye konuştu.
Yılmaz, Türkiye'nin maden ürünlerinde yıllık yaklaşık 60 milyar dolarlık dış ticaret açığı bulunduğuna işaret ederek, sektörün, istihdam, vergi geliri ve ekonomik değer yaratılması açısından da önemli katkı sunduğunu belirtti.
WWF-Avustralya Yenileyici İklim Birimi Başkanı Nat Burke de madencilik projelerinin hayata geçirilmesinde sürdürülebilirlik konularının belirleyici olduğunu söyledi.
Burke, kolay erişilebilir maden yataklarının giderek azalmasıyla projelerin karmaşıklaştığını belirterek, yerel topluluklarla güvene dayalı ilişkiler kurulmasının önemini vurguladı.
Peru'nun güneyinde 2022'de faaliyete geçen bir bakır madeni projesini örnek gösteren Burke, yerel topluluklar ve yönetimle yürütülen diyalog sürecinin ardından projenin yeniden tasarlandığını, su kaynaklarının korunmasına ilişkin 27 kamuoyu taahhüdü verildiğini dile getirdi.
Burke, başlangıçta 3 ay sürmesi planlanan görüşmelerin 18 ay devam ettiğini belirterek, kurulan güven ilişkisinin projenin toplumsal kabulüne katkı sağladığını ifade etti.
