Yalnızlık, Alzheimer'ı tetikliyor
Ünlü oyuncu Serhat Kılıç'ın 5 Eylül'de evinde ölü olarak bulunması sonrasında çağımızın hastalığının yalnızlık olduğu konusu yeniden gündeme geldi. Yapılan bir araştırmaya göre dünyada her 6 kişiden biri, yalnız yaşamasa da yalnızlık yaşıyor.
Sosyologlara göre yalnızlık, sadece insanı içten içe çökerten, yaşama sevincini yerle yeksan eden bireysel bir duygu durumu değil, toplumsal yapıların çözülmesine ve bireyin toplumdan yabancılaşmasına yol açan ciddi bir makro sorun.
"Günümüz toplumu akışkan bir yapıda olduğu için artık kalıcı, uzun vadeli ilişkiler kurmak zor. İnsanlar hem yalnızlıktan korkuyor hem de özgürlüklerini kısıtlayacağı düşüncesiyle sıkı bağlar kurmaktan kaçınıyor. Bu çelişki, modern insanı sürekli bir güvensizlik ve yalnızlık döngüsüne sokuyor."
Polonyalı sosyolog Zygmunt Bauman, yalnızlığı bu şekilde tanımlarken, bağlarından koparılan ve yalnızlaştırılan modern insanın aslında zihinsel bağlarını da yavaş yavaş yitirdiğini dile getirmişti. Bauman, yalnızlığın toplumsal ve nörolojik artçı sarsıntılarının, gelecekte insanlığı sadece sosyal bir krizle değil, devasa bir sağlık ve bakım kriziyle de baş başa bırakacağını da belirtmişti.
Yalnızlık, meğer çağımızın hastalığı olmakla yetinmeyip bir de çağımızın bir diğer hastalığı olan Alzheimer'ı tetiklemekte başrolü oynuyormuş.
Alzheimer hastalığıyla yaşayan bir kadının hafızasını kaybetme sürecini ve ailesinin yaşadıklarını konu edinen oldukça ilginç bir çekim hikâyesine sahip 'Sâdan Hanım' adlı belgeselin gösterime gireceğini öğrenince Alzheimer'ı günümüzdeki yaşam koşullarında hangi şartların tetiklediği konusunda Prof. Dr. Başar Bilgiç'e birkaç soru yönelttim. Prof. Dr. Bilgiç'in söyledikleri bir hayli dikkat çekici.
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı öğretim üyesi ve Türkiye Alzheimer Derneği Tıbbi Kurul Başkanı Prof. Dr. Başar Bilgiç, dikkat çekici veriler paylaştı.
• Ulusal Tablo: Türkiye nüfusunun yüzde 0,81 ila yüzde 0,92'sine tekabül eden, yaklaşık 700 ile 800 bin arasında Alzheimer hastası bulunuyor.
• Küresel Projeksiyon: 2050'de dünya genelinde Alzheimer hastası sayısının 140 milyona ulaşması öngörülüyor. Bu rakam, o dönemin öngörülen dünya nüfusunun yüzde 1,44'üne denk geliyor.
• Ekonomik Yük: Hastalığın küresel ölçekteki toplam ekonomik maliyeti 2 trilyon doları buluyor.
Oldukça ilginç bir çekim hikâyesine sahip olduğunu belirttiğim 'Sâdan Hanım', 4 yıllık çekimlerden sonra belgesele dönüştürüldü. 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü haftasında sinemalarda gösterime girecek olan 'Sâdan Hanım', Alzheimer hastalığıyla yaşayan bir kadının hafızasını kaybetme sürecini, ailesinin yaşadıkları üzerinden anlatıyor. Yönetmen Göksel Gülensoy, kayınvalidesi Sâdan Ünüvar'ın günlük yaşamını 2015'ten itibaren dört yıl boyunca kaydetti. Sâdan Hanım'ın vefatının ardından tamamlanan belgeselde gerçek görüntüler, aile arşivi ve dramatik canlandırmalar bir araya getirildi.
Göksel Gülensoy, Alzheimer hastalığının yalnızca hastayı değil, aynı evde yaşayan aile bireylerini de nasıl değiştirdiğini günlük hayatın içinden görüntülerle takip etti. Sâdan Ünüvar'ın hastalık ilerledikçe değişen davranışları, hatırladığı ve unuttuğu olaylar, ailesiyle ilişkileri ve gündelik yaşamı filmin gerçek görüntülerini oluşturdu. Yapım sürecinde 140 saatin üzerinde görüntü kaydedildi. Sâdan Hanım'ın ailesinden kalan 8 mm görüntüler de filmin anlatısına dâhil edildi. Böylece geçmişe ait aile görüntüleriyle Alzheimer hastalığının ilerleyen dönemlerinde kaydedilen güncel görüntüler aynı hikâyede buluşturuldu. İzleyicilerle, 5 yıl aradan sonra 18 Eylül'de yeniden buluşacak olan Sâdan Ünüvar'ın gençlik yıllarını Canan Ergüder canlandırdı. Dramatik bölümlerde Serap Aksoy, Altuğ Yücel, Mansur Ark, Gökçe Ayçiçek, Ebru Nil Aydın, Kenan Ece ve diğer oyuncular rol aldı.
Filmin kişisel tarafını ise Göksel Gülensoy'un kendi korkusu oluşturdu. Kayınvalidesinin hafızasının giderek kaybolmasına tanıklık eden Gülensoy, bir süre sonra aynı hastalığın kendi geleceği için de bir tehdit olup olmadığını düşünmeye başlayarak korkularını "Düşünsenize, unuttuğunuzu bile hatırlamıyorsunuz."
