İkinci el otomobilde dengeler değişiyor

İkinci el otomobil piyasasında son dönemde dikkat çekici gelişmeler yaşanıyor.

Araç fiyatları aylık bazda artarken, enflasyondan arındırılmış fiyatlarda ise gerileme devam ediyor.

Öte yandan, fon piyasasında yaşanan gelişmelerin otomobil alım satım kararlarına yansımaya başladığı ifade ediliyor.

Sel hasarlı araçlara ilişkin dolandırıcılık riskleri ve ikinci el elektrikli otomobil satışlarındaki artış da, piyasada öne çıkan diğer başlıklar oldu.

Sektör temsilcileri, yılın son iki ayında markaların düzenleyeceği kampanyaların hem sıfır hem de ikinci el otomobil piyasasının seyrinde belirleyici olabileceğini değerlendiriyor.

VavaCars'ın yapay zeka destekli fiyat endeksine göre, Ağustos'ta yüzde 0.2 gerileyen ikinci el otomobil fiyatları, Eylül'de yüzde 1.1 yükselerek son altı ayın en yüksek aylık artışını kaydetti.

Yılın ilk dokuz ayında ikinci el fiyatları yüzde 6.3 artarken, aynı dönemde dolar TL karşısında yüzde 14.2, Euro ise yüzde 10.5 değer kazandı.

Fiyatların yıllık artış hızı ise Ağustos'taki yüzde 8.7'den Eylül'de yüzde 8'e geriledi. Böylece ikinci el otomobillerdeki fiyat artışı enflasyonun altında kalmaya devam etti.

VavaCars Ticari Grup Başkanı Serdıl Gözelekli, ikinci el otomobil fiyatlarında nominal artışa rağmen reel değer kaybının sürdüğünü belirtti.

Gözelekli, fiyatlardaki ölçülü seyrin tüketicilerin daha öngörülebilir koşullarda araç satın almasına katkı sağladığını ifade ederek, "Önümüzdeki dönemde finansman koşullarındaki olası iyileşmeler, ikinci eldeki hareketliliğin artmasına katkı sağlayabilir" dedi.

İlan platformu arabam.com'un Eylül ayı verileri de ikinci el otomobil fiyatlarında benzer bir tabloya işaret ediyor.

Platformun analizine göre, Ağustos'ta 913 bin 817 TL olan ortalama ilan fiyatı Eylül'de 921 bin 307 TL'ye yükseldi. Ancak enflasyondan arındırılmış fiyatlarda aylık yüzde 1 düşüş yaşandı.

arabam.com CEO'su Önder Oğuzhan, son dönemde yatırım fonlarında yaşanan gelişmelerin otomobil piyasasına da yansımaya başladığını belirtti.

Oğuzhan, "Yatırım fonlarında yaşanan ve piyasada likidite sıkışıklığına yol açan gelişmelerin hem sıfır hem de ikinci el araç piyasasına yansıdığını görüyoruz. Fonlardaki birikimlerine ulaşamayan yatırımcıların nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla mevcut araçlarını satışa çıkarırken, fon yatırımlarından elde edecekleri getiriyi sıfır araç alımında kullanmayı planlayan tüketicilerin ise alım kararını ertelediğini tahmin ediyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

arabam.com verilerine göre, Eylül ayında ikinci el otomobil ilanlarının yüzde 55'ini 1 milyon TL'nin altındaki araçlar oluşturdu.

Araçların yaş dağılımında ise yüzde 30.2 ile 10-15 yaş arasındaki modeller ilk sırada yer aldı.

5 yaşına kadar olan otomobillerin ilanlardaki payı da bir önceki aya göre 0.8 puan artarak yüzde 27.6'ya yükseldi.

Son dönemde gerçekleştirilen operasyonlarda, ağır hasarlı ve kullanılamaz durumdaki araçların şasi ve motor numaralarının başka otomobillere aktarılarak piyasaya sürüldüğünün ortaya çıkması, ikinci el araç ticaretindeki güvenlik risklerini yeniden gündeme getirdi.

Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, özellikle sel felaketlerinde zarar gören araçların teknik açıdan ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini belirterek, kullanılamaz durumdaki otomobillerin hurdaya ayrılmasının tek başına yeterli olmadığını vurguladı.

Erkoç, "Bir aracın hurdaya ayrılmasıyla süreç tamamlanmış sayılmamalı. O araca ait şasi ve motor bilgilerinin kötüye kullanılmasını önleyecek denetim mekanizmaları da etkin biçimde işletilmeli" dedi.

İkinci el otomobil alacak tüketicilere de uyarıda bulunan Erkoç, standart ekspertiz raporunun yanı sıra aracın şasi numarası, tescil kayıtları ve hasar geçmişinin de kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.

İkinci el otomobil piyasasında dikkat çeken bir diğer gelişme ise elektrikli araç satışlarında yaşandı.

Sektör araştırmalarına göre, ikinci el elektrikli otomobil satışları ağustostaki 8 bin 439 adetten eylülde 9 bin 556 adede yükseldi.

Yaklaşık yüzde 13'lük aylık artışla satışlar yılın ilk dokuz ayının en yüksek seviyesine ulaştı.

Otomerkezi.net CEO'su Muhammed Ali Karakaş, yükselen akaryakıt maliyetlerinin özellikle şehir içinde yoğun otomobil kullanan tüketicileri ikinci el elektrikli modellere yöneltebileceğini belirtti.

Elektrikli otomobillerin ikinci el piyasasında daha fazla el değiştirmesinin tüketicilerin yeniden satış konusundaki çekincelerini azaltabileceğini ifade eden Karakaş, batarya sağlığı, kalan garanti süresi ve servis desteğinin satın alma kararlarında belirleyici olduğunu vurguladı.

Karakaş, "Test yöntemi ve tarihi belli bir batarya sağlık raporu, bakım ve hasar kayıtlarıyla birlikte değerlendirilmelidir" dedi.

Peki otomobil piyasasında bundan sonra nasıl bir seyir bekleniyor?

Yılın son iki ayında otomobil markalarının satış hedeflerine ulaşmak için kampanyalara daha fazla ağırlık vermesi bekleniyor. Özellikle sıfır otomobil pazarındaki daralma, markalar arasındaki fiyat rekabetini artırabilir.

Sıfır otomobillerde sunulacak indirim ve finansman kampanyaları, araç değiştirmek isteyen tüketicileri harekete geçirirken ikinci el fiyatlarındaki artışı da sınırlayabilir.

Öte yandan, finansman koşulları ve krediye erişim imkanları otomobil talebini şekillendirmeye devam edecek.

Yakıt maliyetlerini azaltmak isteyen tüketicilerin elektrikli otomobillere ilgisinin artması da önümüzdeki dönemde piyasada öne çıkan eğilimlerden biri olabilir.