Türkiye Solunum Koalisyonu Koordinatörü Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nurdan Köktürk, çarpıcı rakamlar verdi ve önemli uyarılarda bulundu: “Bir kişinin akciğer fonksiyonu gelişimi, erken yaşam faktörlerinden büyük ölçüde etkilenir. Bilimsel verilere göre, doğum öncesi ve erken çocukluk dönemi risk faktörleri kritik öneme sahip. Gebelikte annenin sigara içmesi, hava kirliliğine maruz kalması ve yetersiz beslenmesi,yoksulluk ve yoksunluğa maruz kalması akciğer gelişiminin yavaşlaması ve yaşamın ilerleyen dönemlerinde astım ve KOAH başta olmak üzere solunum sistemi hastalıklarının oluşma riskinin artmasıyla güçlü bir şekilde bağlantılı. Ayrıca çocukluk çağı enfeksiyonları kalıcı izler bırakır. Erken çocukluk döneminde görülen şiddetli enfeksiyonlar, gelişmekte olan solunum yollarına zarar verebilir, ve akciğer gelişimini bozarak kalıcı semptomlara ve yetişkinlikte akciğer kapasitesinde yetersizliğe yol açabilir.
Azalmış akciğer kapasitesi, sigara içmeyen kişilerde bile KOAH, solunum yolu enfeksiyonları, astım ve kardiyovasküler hastalık gelişme riskini önemli ölçüde artırır. Hayatın her döneminde temiz hava, dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, enfeksiyonlardan korunmak için, grip, zatürre, RVS ve COVID gibi erişkin aşılarının yapılması gibi önlemler hayati öneme sahip.
Tütün ve tütün mamulleri kullanımının olumsuz sağlık etkisini bilme sıklığı yüzde 84. Ancak 15 yaş ve üzeri nüfusun üçte biri yani yüzde 34.8’i tütün ürünü kullanıyor. Yetersiz fiziksel aktivitenin olumsuz sağlık etkisini bilme sıklığı yüzde 59.3’dür. Buna rağmen erkek nüfusun yüzde 25.9’u ve kadın nüfusun yüzde 38.4’ü yetersiz fizik aktivite yapıyor. Düzenli fiziksel aktivite, daha sağlıklı bir çevre ve doğru sağlık hizmetine ücretsiz erişim de akciğer sağlığının korunmasında önemli bir rol oynar.”
Hava kirliliği, akciğer sağlığının en önemli tehditlerinden biri. Türkiye’de ‘Kara Rapor 2024’ verilerine göre zararlı partikül yoğunluğu güvenli kabul edilen düzeyin beş katından fazla. Türkiye nüfusunun en az yüzde 92’si hala kirli hava soluyor.
