Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, 18 Kasım Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada antibiyotiklerin doğru kullanımı ve bilinçsiz tüketimin yol açabileceği sağlık sorunları hakkında önemli bilgiler paylaştı.
Antibiyotiklerin yalnızca bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanıldığını ifade eden Prof. Dr. Bozkurt, enfeksiyonun kaynağı bakteri olmadığı sürece antibiyotik kullanımının hastalığın iyileşmesine katkı sağlamadığını belirtti.
Özellikle sonbahar ve kış aylarında yaygın olarak görülen grip, nezle ve soğuk algınlığı gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarının büyük bölümünün virüslerden kaynaklandığını hatırlatan Prof. Dr. Bozkurt, “Bu tür viral enfeksiyonların tedavisinde antibiyotiklerin herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Gereksiz antibiyotik kullanımı ise ilerleyen dönemlerde karşılaşılabilecek bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ilaçların etkisini kaybetmesine ve antibiyotik direncinin gelişmesine neden olabilir” dedi.
Antibiyotik direncinin yalnızca ilacı bilinçsiz kullanan kişiyi etkilemediğini vurgulayan Bozkurt, dirençli bakterilerin yayılmasıyla bu sorunun toplum sağlığını da tehdit ettiğini ifade etti.
Antibiyotiklerin yalnızca hekim tarafından gerekli görüldüğünde kullanılması gerektiğini belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, doğru antibiyotik kullanımı konusunda şu uyarılarda bulundu:
“Daha önce benzer şikâyetler yaşayan bir kişinin kullandığı ve fayda gördüğü antibiyotik, başka bir hastada aynı sonucu vermeyebilir. Her bireyin hastalık belirtileri ve tedavi ihtiyaçları farklılık gösterebileceğinden, çevreden alınan tavsiyelerle antibiyotik kullanılmamalıdır.
Antibiyotiklerin ateş düşürücü veya ağrı kesici etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle yalnızca ateşi düşürmek ya da ağrıyı gidermek amacıyla evde bulunan antibiyotiklere başvurulmamalıdır. Gereksiz antibiyotik kullanımı bağırsaklardaki yararlı bakterilerin dengesini bozarak dirençli bakterilerin çoğalmasına ve yerleşmesine zemin hazırlayabilir. Bu durum, ilerleyen süreçte tedavisi daha güç enfeksiyonlarla karşılaşılmasına neden olabilir.
Antibiyotikler, doktorun belirlediği dozda, doz aralıklarında ve tedavi süresince düzenli olarak kullanılmalıdır. Tedavinin önerilen şekilde uygulanmaması enfeksiyonun yeterince kontrol altına alınamamasına veya kısa süre içerisinde yeniden ortaya çıkmasına yol açabilir. Ayrıca ilaçların uygun koşullarda saklanması ve son kullanma tarihlerinin kontrol edilmesi de önemlidir.”
Antibiyotiklerin kullanım saatlerine dikkat edilmesi ve tedavinin doktor bilgisi dışında sonlandırılmaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Bozkurt, yanlış antibiyotik kullanımının ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Bozkurt, “Antibiyotikler uygun olmayan durumlarda veya yanlış şekilde kullanıldığında bakteriler zaman içerisinde bu ilaçlara karşı direnç geliştirebilir. Böylece antibiyotikler enfeksiyonun tedavisinde etkisini kaybedebilir. Bu durum hastalığın ilerlemesine, belirtilerin şiddetlenmesine ve daha ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden olabilir” uyarısında bulundu.
Hekim kontrolü olmadan antibiyotik kullanımının dirençli bakterilerin yaygınlaşmasında önemli bir etken olduğunu ifade eden Prof. Dr. Bozkurt, antibiyotik direncinin yalnızca bireysel değil, uluslararası ölçekte mücadele edilmesi gereken bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurguladı.
Dirençli bakterilerin farklı yollarla direnç mekanizmalarını yayabildiğini ve bu bakterileri taşıyan kişilerin enfeksiyonu başka bireylere bulaştırabildiğini belirten Bozkurt, ülkeler arasında gerçekleşen insan hareketliliğinin de antibiyotik direncinin küresel ölçekte yayılmasına katkıda bulunabildiğini söyledi.
Bu konuda farkındalık oluşturmanın önemine değinen Prof. Dr. Bozkurt, Dünya Sağlık Örgütü tarafından 18-24 Kasım tarihlerinin Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası olarak belirlendiğini, 18 Kasım’ın ise Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü olduğunu hatırlatarak bu çalışmaların dirençli enfeksiyonlarla mücadelede bilinç düzeyini artırmayı hedeflediğini ifade etti.
Antibiyotiklerin bilinçli kullanımının hem kişinin kendi sağlığını hem de toplum sağlığını korumak açısından önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Bozkurt, sözlerini şöyle tamamladı: “Antibiyotiklerin doğru ve bilinçli kullanılması, yalnızca bireysel tedavinin başarısı açısından değil, toplum sağlığının korunması bakımından da büyük önem taşıyor. Antibiyotik direnciyle mücadele edebilmek için bu ilaçları mutlaka hekim önerisiyle kullanmalı, tedavi sürecinde doktorumuzun belirlediği doz ve kullanım süresine dikkat etmeliyiz.”

